ကြံကို ဒီဇင်ဘာနှောင်းပိုင်းနှင့် ဇန်နဝါရီလအတွင်း စိုက်ပျိုးပြီး ကြံတန်းကြားထဲတွင် မြေပဲကို သီးညှပ်အဖြစ် ၂ တန်း ထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးခြင်းသည် အလွန်အဆင်ပြေရုံသာမက မြေဆီလွှာကိုပါ ကောင်းမွန်စေသည့် စနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် ဤစနစ် အောင်မြင်ရန်အတွက် ကြံတစ်တန်းနှင့်တစ်တန်းကြား အကွာအဝေးကို အနည်းဆုံး ၄ ပေမှ ၄ ပေခွဲအထိ ချထားပေးရန် လိုအပ်ပြီး၊ ကြံပင်များ အရွက်အုပ်မလာမီ (ပထမ ၃ လမှ ၄ လအတွင်း) အမြန်နှုတ်သိမ်းနိုင်မည့် ရက် ၁၀၀ သက်တမ်းတို မြေပဲမျိုးကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရပါမယ်။ ရာသီအလိုက်အပင်များ ကောင်းစွာကြီးထွားရန် အစိုဓာတ်နှင့် မြေဩဇာကို စနစ်တကျ စီမံပေးနိုင်ပါက ကြံရောမြေပဲပါ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်ပြီး အပိုဝင်ငွေရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

ရက်ဆက်မိုးရွာပြီး စိုထိုင်းဆများချိန်တွင် မြေပဲခင်းများ၌ အထွက်နှုန်းထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်းစေနိုင်သော "မြေပဲရွက်ပြောက်မှိုရောဂါ" ကျရောက်တတ်ပါတယ်။ ၎င်းကို သဘာဝနည်းဖြင့် ကာကွယ်ရန် တမာဆီ (၅%) ကို (၁၅) ရက်တစ်ကြိမ် ဖျန်းပေးခြင်း၊ ထရိုင်ကိုဒါးမားမှိုကို မြေဩဇာနှင့်ရောစပ် ထည့်သွင်းခြင်း တို့ကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဓာတုဆေးနည်းဖြင့် ကာကွယ်လိုပါက မိုးစဲချိန်တွင် ကာဘင်ဒါဇင်Carbendazim+မန်ကိုဇက်Mancozeb၊ ကလိုရိုသာလိုနေး Chlorothalonilသို့မဟုတ် တက်ဗျူကိုနာဇိုးTebuconazole မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို မိုးရေနှင့်မျောပါမသွားစေရန် ဆေးစွဲကပ်စေးနှင့် ရောစပ်ပက်ဖျန်းရပါမယ်။ ထို့ပြင် စိုက်ခင်းအတွင်း ရေမဝပ်စေရန် ရေနုတ်မြောင်းများ စနစ်တကျဖောက်ပေးခြင်းနှင့် ပေါင်းမြက်ရှင်းလင်းခြင်းတို့ကိုလည်း မဖြစ်မနေ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။

လက်ရှိ မြန်မာ့နှမ်းဈေးကွက်သည် ပြည်ပပို့ကုန်ဗဟိုပြု ဝယ်လိုအားပေါ်တွင် အဓိက မူတည်နေပြီး တရုတ်၊ ထိုင်းနှင့် ထိုင်ဝမ်နိုင်ငံများသို့ စုစုပေါင်းထွက်ရှိမှု၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် တင်ပို့နေရပါတယ်။ အရည်အသွေးမြင့် နှမ်းနက် (စမုံ) နှင့် ဂျပန်နှမ်းဖြူများသည် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် မျက်နှာပန်းလှသော်လည်း၊ အိန္ဒိယကဲ့သို့သော ပြိုင်ဘက်နိုင်ငံများမှ ဈေးနှုန်းသက်သာသော နှမ်းနီများ အလုံးအရင်း ဝင်ရောက်လာမှုကြောင့် ဈေးနှုန်း အနည်းငယ် လှုပ်ခတ်မှု ရှိနိုင်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ တောင်သူများအနေဖြင့် အထွက်နှုန်းထက် ပြည်ပစံချိန်မီ အရည်အသွေးသန့်စင်မှုကို ဦးစားပေးပြီး၊ ရာသီအလိုက် အလောတကြီး မရောင်းချဘဲ ကုန်စည်ဒိုင် ဈေးနှုန်းအတက်အကျကို စောင့်ကြည့်၍ ခွဲခြားထုတ်ရောင်းရန် အကြံပြုလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။

ငရုတ်ပျိုးမယ်ဆိုရင် ပျိုးဗန်းနဲ့ ပျိုးဖို့ကို အကြံပြုလိုပါတယ်။ ပျိုးဗန်းက ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရတာလည်း လွယ်ကူပါတယ်။ ပျိုးမြေစပ်တဲ့အခါမှာလည်း ပျိုးမြေစပ်ဖို့အတွက် နုန်းမြေ (၁)ဆ + နွားချေး (၁)ဆ + စက်ဖွဲပြာ (၁)ဆ တို့ လိုအပ်ပါသည်။ 2️⃣ မြေစေးလွန်းပါက မြေစေး (၁)ဆ + နွားချေး (၁)ဆ + စက်ဖွဲပြာ (၁)ဆ + သဲ (၁)ဆ နှုန်းဖြင့် ပျိုးမြေစပ်ရပါမည်။ မိုးတွင်းကာလမှာ မှိုရောဂါကျနိုင်ခြေများတဲ့အတွက် ထရိုင်ကိုဒါးမားကိုလည်း ထည့်သွင်းပေးပါ။ ငရုတ်မျိုးစေ့ကို ရေကြက်သီးနွေးနွေးအနေထားမှာ ၅နာရီမှ ၈ နာရီထိ စိမ်ထားပေးမယ်ဆိုရင် အပင်ပေါက်လည်း ညီညာစေမှာဖြစ်ပါတယ်။

ပင်လုံးပြန့်ဆေး (Systemic) များသည် ဖြန်းပြီး ၂ နာရီမှ ၆ နာရီအတွင်း အပင်ထဲသို့ စုပ်ယူသွားတတ်သဖြင့် ၃ နာရီအကြာတွင် မိုးရွာသော်လည်း အာနိသင် အတော်အသင့် ကျန်ရှိနေမည်ဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် အပင်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင်သာ တင်ကျန်သည့် ထိသေဆေး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ဆေး (Contact) ဖြစ်ပါက မိုးရေနှင့်အတူ ဆေးကြောပစ်သကဲ့သို့ မျောပါသွားနိုင်ပါတယ်။ မိုးဖွဲဖွဲရွာခြင်းက ဆေးကို ပိုမိုပျံ့နှံ့စေနိုင်သော်လည်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ဆက်ရွာသွန်းပါက ဆေးအာနိသင် လုံးဝပျက်ပြယ်သွားနိုင်သဖြင့် မိုးရာသီတွင် ဆေးစွဲကပ်ဆေး (Sticker) ကို တွဲဖက်သုံးစွဲပါတယ်။

ဟိုနေ့ကဆရာကြီးဖြေကြားပေးတာနဲ့အတူတူပါပဲခင်ဗျာ

မန္တလေးတိုင်း၊ နွားထိုးကြီးမြို့နယ်သည် ပူနွေးခြောက်သွေ့ပြီး မိုးနည်းသော အလယ်ပိုင်းဒေသဖြစ်ခြင်းကြောင့် စပျစ်ပင်၏ သဘာဝနှင့် အလွန်ကိုက်ညီပြီး စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးရန် အလားအလာကောင်းပါတယ်။ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းရန်အတွက် ရေမဝပ်သော သဲနုန်းမြေမျိုးတွင် စိုက်ပျိုးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အပင်ကြီးထွားချိန်နှင့် အသီးတင်ချိန်များအတွက် အဝီစိတွင်းရေကဲ့သို့သော "ရေချို" ရရှိမှု ရှိရပါမည်။ ဒေသရာသီဥတုနှင့် အကိုက်ညီဆုံးဖြစ်သည့် မျိုးကို အဓိကထားရွေးချယ်ပြီး၊ လေဒဏ်ခံနိုင်ရန် စင်တင်စနစ် သို့မဟုတ် Y ကြိုးတန်းစနစ်ဖြင့် စနစ်တကျ စိုက်ပျိုးပါက အဆင်ပြေအောင်မြင်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဂန္ဓမာရွက်ပြောက်စွန်းရောဂါသည် Septoria မှိုပိုးကြောင့်ဖြစ်ပြီး အစိုဓာတ်များချိန်တွင် အောက်ခြေရွက်ဟောင်းများမှတစ်ဆင့် အပေါ်သို့ ကူးစက်ပြန့်ပွားတတ်ပါတယ်။ ဤရောဂါကို နှိမ်နင်းရန်အတွက်စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့ရောဂါရနေသော အရွက်များကို ဆွတ်ခူး၍ စိုက်ခင်းပြင်ပ၌ မီးရှို့ဖျက်ဆီး လေ့ရှိပါတယ်။ ဓာတုဆေးအနေဖြင့် ပင်လုံးပျံ့မှိုသတ်ဆေး ဖြစ်သော အဇိုဆီစထရိုဘင် (Azoxystrobin) သို့မဟုတ် ဒိုဖီနိုကိုနာဇိုလ်း (Difenoconazole) ကို ဖြန်းပေး‌ လေ့ရှိပြီး၊ ဆေးယဉ်ပါးမှုမရှိစေရန် ထိသေဆေးဖြစ်သော မန်ကိုဇက် (Mancozeb) နှင့် (၇-၁၀) ရက်ခြား တစ်လှည့်စီ ပြောင်းလဲပက်ဖြန်းပေးရပါမယ်။ ရေလောင်းသည့်အခါ အရွက်များပေါ် ရေမတင်စေရန် အပင်ခြေကိုသာ လောင်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ကိုင်းရှင်းပေးခြင်းဖြင့် မှိုပွားနှုန်းကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

မုန့်ဖုတ်ဆော်ဒါ၊ ဆပ်ပြာရည်နှင့် ဟင်းချက်ဆီ ရောစပ်ထားသော ဆေးရည်သည် မြေပဲပင်များ၏ အရွက်ပေါ်တွင် ကျရောက်တတ်သော မှိုရောဂါအချို့ (အထူးသဖြင့် ဖားဥမှိုရောဂါ) ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် ထိရောက်သော သဘာဝဆေးနည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မုန့်ဖုတ်ဆော်ဒါက မှိုမပေါက်ပွားအောင် တားဆီးပေးပြီး၊ ဆီနှင့် ဆပ်ပြာက အရွက်ပေါ်တွင် ဆေးရည်ကြာရှည် ကပ်ညှို့ပြန့်နှံ့စေရန် ကူညီပေးတာပါ။ သို့သော် မြေပဲခင်းတွင် ဆိုးရွားစွာ ကျရောက်တတ်သည့် မြေပဲရွက်ပြောက်ရောဂါနှင့် ပင်ခြေပုပ်ရောဂါများအတွက်မူ ကာကွယ်မှု အားနည်းနိုင်ပါသည်။ ဆေးပမာဏ များပါက အရွက်လောင်နိုင်သဖြင့် စိုက်ခင်းတစ်ခုလုံး မဖျန်းမီ အပင်အနည်းငယ်တွင် အရင်စမ်းသပ်ဖျန်းရန်နှင့် နေပူချိန်တွင် ဖျန်းခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် လိုအပ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

Seeder (မျိုးစေ့ချစက်) ဖြင့် စပါးစိုက်ပျိုးရာတွင် အပင်ပေါက် ထူသွားခြင်းအတွက် အထွက်နှုန်းကို ကြီးကြီးမားမား ထိခိုက်နိုင်ခြေ နည်းပါးသဖြင့် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ရန် မလိုပါဘူး။ သို့သော် လေဝင်လေထွက် မကောင်းခြင်းနှင့် အလင်းရောင် မလုံလောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ရောဂါနှင့် ပိုးမွှားဒဏ် ပိုမိုကျရောက်နိုင်ပြီး အပင်လဲနိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ ပြုပြင်ရန်အတွက် စိုက်ပြီး ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်အတွင်း အပင်ခွဲနှုတ်ပြီး ကွက်လပ်များတွင် ပြန်ဖာပေးရပါမယ်။ ထို့ပြင် စပါးပင် အလွန်အကျွံ အပင်ပွားခြင်းကို ထိန်းချုပ်ရန် နိုက်ထရိုဂျင် (ပုလဲ) မြေဩဇာ ကျွေးမှုကို လျှော့ချပြီး အပင်သန်မာစေသော ပိုတက်ရှ် (အနီရောင်) မြေဩဇာကို တိုးကျွေးရပါမယ်။ လယ်ကွက်အတွင်း ရေကို အမြဲလှောင်မထားဘဲ အလှည့်ကျ ရေသွင်းရေထုတ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးပေးခြင်းဖြင့် အထွက်နှုန်း မထိခိုက်အောင် ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကိုယ်တိုင်ဖော်စပ်ထားသော ငါးအမိုင်နိုအက်ဆစ် (Fish Amino Acid) သည် စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပြီး ရေမဝင်အောင် သိမ်းဆည်းထားပါက အနည်းဆုံး ၆ လမှ ၁ နှစ်ခွဲ (၁၈ လ) အထိ အာနိသင်မပျက်ဘဲ ရေရှည်ထားရှိနိုင်ပါတယ်။ ငါးနှင့် သကာရည် (တင်လဲရည်) အချိုးအစား ၁:၁ မှန်ကန်ရန် လိုအပ်ပြီး ဖော်စပ်စဉ်နှင့် သိုလှောင်စဉ်အတွင်း အစိုဓာတ် သို့မဟုတ် ရေဝင်ရောက်ပါက အချဉ်ဖောက်မှု ပျက်ပြားကာ သက်တမ်းတို၍ ပုပ်သိုးသွားတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တိုက်ရိုက်နေရောင်ခြည်မထိသော အေးမြမှောင်မှိုင်သည့်နေရာတွင် လေလုံသော ပလတ်စတစ်ဘူးဖြင့် စနစ်တကျ သိုလှောင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

မြေဩဇာကျွေးပြီးကတည်းက မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းနေပါက အထူးသဖြင့် ရေပျော်လွယ်သော ပုလဲ (ယူရီးယား) နှင့် ၁၅ ပတ်လည်ထဲမှ နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်များ ရေနှင့်အတူ မျောပါဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဂျစ်ပဆန်ကတော့ အနယ်ထိုင်မှုနှေးလို့ ဆုံးရှုံးမှုနည်းပါတယ်။ အကယ်၍ လယ်ကွက်ထဲမှ ရေများ ကန်သင်းကျော်ပြီး အပြင်သို့ စီးထွက်သွားပါက မြေဩဇာ အများအပြား ဆုံးရှုံးနိုင်သော်လည်း၊ ကန်သင်းလုံပြီး ရေအိုင်ရုံသာဆိုလျှင် ဆုံးရှုံးမှု သက်သာပါလိမ့်မယ်။ ထို့ပြင် ဦးကြီးကျွေးထားသော မြေဩဇာပမာဏ (၄ ဧကအတွက် ၃ အိတ်) သည် ပုံမှန်ထက် နည်းနေသေးသဖြင့် မိုးစဲသွားပြီး (၅) ရက်ခန့်အကြာတွင် စပါးပင်များ ဝါကြောင်ကြောင်ဖြစ်ကျန်ခဲ့ပါက ၁ ဧကလျှင် ပုလဲမြေဩဇာ (၁၀) ပိဿာနှုန်းခန့် ထပ်မံဖြည့်စွက်ကျွေးပေးရန် လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။အပင်က မလိုရင်တော့ကျွေးစရာမလိုဘူးပေါ့ဗျာ။