ဒီမေးခွန်းမေးတဲ့တောင်သူက ထူးချွန်ပြီး စူးစမ်းလေ့လာတတ်တဲ့ ကျောင်းသားတစ်ယောက်နဲ့ တူပါတယ်။ ပြီးရင် လက်ရှိရင်ဆိုင်နေရတဲ့ ပြဿနာနဲ့ ပုံစံတူ နောက်တစ်နေရာမှာ အဆင်ပြေနေတာကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး နည်းလမ်းကို အဖြေရှာဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တောင်သူတစ်ဦးလို့ မြင်ယောင်မိပါတယ်။ ဒီအတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ အဖြေတွေကို ကျွန်တော် ဖြေကြည့်ပါမယ်ဗျ။ လိုအပ်ချက်တွေရှိရင်လည်း အောက်က မှတ်ချက်မှာ အကြံပြုဆွေးနွေးကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါရစေ။ 

အင်လေး ကျွန်းမျှောပေါ်မှာ စိုက်တဲ့အပင်တွေ စိမ့်မကိုင်/ အမြစ်မပုပ်သွားရတဲ့ အကြောင်းအရင်း (၃) ခုကို အောက်ပါတိုင်း စဉ်းစားကြည့်မိပါတယ်။ 

၁။ ရေထဲမှာ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ် အပြည့်အဝရှိနေလို့

အပင်တစ်ပင်ရဲ့ အမြစ်တွေ ကျန်းမာဖို့အတွက် အောက်ဆီဂျင် အသက်ရှူရန် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။

ကုန်းပေါ်က မြေကြီးထဲမှာ ရေဝပ်သွားတဲ့အခါ မြေမှုန်ကြားထဲက လေဟာနယ် (Air pockets) တွေထဲကို ရေတွေဝင်သွားပြီး အောက်ဆီဂျင်ဓာတ် ပြတ်လပ်သွားပါတယ်။ အောက်ဆီဂျင် မရှိတော့တဲ့အခါ အောက်ဆီဂျင်မဲ့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ရှင်သန်တဲ့ မှိုနဲ့ ဘက်တီးရီးယားဆိုးတွေ ပွားများလာပြီး အမြစ်ကို ပုပ်ပျက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အင်းလေးက ရေပေါ်စိုက်ခင်း ရဲ့ အမြစ်တွေကတော့ ငြိမ်နေတဲ့ ရေအိုင်ပုပ်ထဲမှာ မဟုတ်ဘဲ အမြဲတမ်း စီးဆင်းလှုပ်ရှားနေတဲ့ ကန်ရေထဲမှာ ရှိနေတာပါ။ စီးနေတဲ့ ရေထဲမှာ ပျော်ဝင်နေတဲ့ အောက်ဆီဂျင် (Dissolved Oxygen) က အများကြီး ပါဝင်နေလို့ အမြစ်တွေဟာ ရေထဲမှာတင် လေလုံလုံလောက်လောက် ရှူနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် အမြစ်ပုပ်စေမယ့် မှိုတွေ ရှင်သန်ခွင့် မရတော့ပါဘူး။ ဒီသဘောတရားက ခေတ်ပေါ် Hydroponics လို မြေမလိုတဲ့ စိုက်ပျိုးရေးစနစ်နဲ့ ဆင်တူပါတယ်။

၂။ ကျွန်းမျောရဲ့ လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော တည်ဆောက်ပုံ

အင်းလေးက ရေပေါ်ကျွန်းမျော (ရေခြံ) တွေကို သဘာဝအတိုင်း ပေါက်နေတဲ့ ဗေဒါပင်၊ ရေမှော်၊ ဒိုက်ပင်၊ ကိုင်းပင်၊ မြက်ခြောက် စတာတွေကို အောက်ခံပြီး၊ ကန်အောက်ခြေက မြေနုအနည်အနှစ်တွေနဲ့ ထပ်ပြီး လုပ်ထားတာပါ။

ဒီအလွှာက မြေကြီးလို ကျစ်မနေဘဲ ပွပွလေးနဲ့ ရေစီးဆင်းမှု အလွန်ကောင်းပါတယ်။ အပေါ်က မြေဆီလွှာကလည်း လေထဲက အောက်ဆီဂျင်ကို တိုက်ရိုက် စုပ်ယူနိုင်တယ်။ ပိုလျှံတဲ့ရေတွေကလည်း အောက်ခြေ ကန်ရေထဲကို အလွယ်တကူ စီးဆင်းသွားလို့ အမြစ်ပတ်လည်မှာ ရေမတင်၊ ရေမဝပ်တော့ဘဲ အမြစ်မထိခိုက်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ရာသီဥတု အေးမြပြီး ရေအပူချိန် မျှတနေလို့

အပူချိန် အရမ်းများရင် ရေထဲက အောက်ဆီဂျင်ဓာတ် လျော့နည်းသွားပြီး မှိုရောဂါတွေ ပိုပွားလေ့ရှိပါတယ်။ အင်းလေးဒေသက ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်မှာ ရှိတာကြောင့် ရာသီဥတုရော၊ စီးဆင်းနေတဲ့ ကန်ရေအပူချိန်ပါ အမြဲတမ်း မျှတအေးမြနေပါတယ်။ ဒီလို အေးမြနေတဲ့အတွက် ရေထဲမှာ အောက်ဆီဂျင်ပမာဏကို ပိုမို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်တယ်။

အမြစ်ပုပ်တာကို ဖြစ်စေတတ်တဲ့ Pythium (သို့) Phytophthora လို မှိုပိုးမွှားတွေ အလွယ်တကူ ပေါက်ဖွားလို့ မရအောင် တားဆီးပေးထားတယ်။

အချုပ်အားဖြင့် - ကုန်းပေါ်စိုက်ခင်းမှာ ရေဝပ်ရင် လေပြတ်လပ်ပြီး အမြစ်ပုပ်ပေမဲ့ အင်းလေးရေပေါ်စိုက်ခင်းက စီးဆင်းနေတဲ့ ရေထဲကနေ အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ကို တိုက်ရိုက်ရနေတာနဲ့၊ စိုက်ခင်းအလွှာက လေဝင်လေထွက် အလွန်ကောင်းနေတာကြောင့် အမြစ်မပုပ်ဘဲ သီးနှံတွေ အောင်မြင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်းမှာ ဓာတုဆေး အများကြီးသုံးစွဲတာ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် (ဂေဟစနစ်) ပျက်စီးလာတာ၊ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲလာတာတွေကြောင့် အင်းလေးမှာလည်း အရင်ကထက် ပိုးမွှားရောဂါတွေ ပိုကျလာတာကိုတော့ သတိထားသင့်ပါတယ်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။