ပုံပါလက္ခဏာများအရ ဧရာမင်းစပါးခင်းတွင် စပါးဘက်တီးရီးယားရွက်ခြောက်ရောဂါ (BLB) ကျရောက်နေတာပါ။ နောက်နှစ်မဖြစ်ရန်ရောဂါသက်သာစေရန်အတွက် အပင်ကို ပိုမိုနုပျိုပျော့အိစေပြီး ရောဂါတိုးစေသည့် နိုက်တြိုဂျင် (ယူရီးယား) မြေဩဇာကျွေးခြင်းကို လုံးဝရပ်ဆိုင်းရပါမယ်။ ၎င်းအစား အပင်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် ပိုတက်ရှ်မြေဩဇာကို တစ်ဧက (၁၀) ကီလိုဂရမ်မှ (၂၀) ကီလိုဂရမ်ခန့် ထည့်ပေးရပါမယ်။ အခုအမြန်ဆုံး ပျက်စီးမှုသက်သာစေရန်ကော့ပါးဓာတ်ပါသောဆေးများ (Copper Hydroxide သို့မဟုတ် Copper Oxychloride) သို့မဟုတ် Kasugamycin+Bismerthiazoleသို့မဟုတ် Oxolinic acid တစ်မျိုးမျိုးကို အညွှန်းစာပါအတိုင်း စနစ်တကျ ၅-၇ရက်ခြားပက်ဖျန်းနှိမ်နင်းပေးရပါမယ်။ ဆေးတခါဖျန်းပြီးတိုင်း ရောဂါကျအရွက်များဆက်လက်ပျံ့ပွားခြင်းရှိမရှိအမြဲစစ်ဆေးပါ၊ ဘက်တီးရီးယားရောဂါဆိုတော့ ကူးစက်မှုမြန်တာကြောင့် အမြန်ဆုံးဒီနေ့ပဲ ညနေခင်းဆေးဖျန်းပေးပါခင်ဗျာ

ကြက်သွန်နီစိုက်ခင်းများတွင် အဓိကကျရောက်တတ်သော ရောဂါများမှာ "တောက်တဲ့မြီးရောဂါ"၊ စိုစွတ်အေးမြသောရာသီတွင် မီးခိုးရောင်မှိုမျှင်များစွဲကပ်ပြီး ရွက်ခြောက်စေသည့် "ဒေါင်းနီးမှိုရောဂါ"၊ အပင်ခြေပုပ်ပြီး အရွက်များလိမ်ကောက်သွားစေသည့် "ဂျိုလိမ်ရောဂါ" နှင့် ပျိုးပင်/အပင်ကြီးပိုင်းတွင် ဥပုပ်ခါးရိစေသည့် "ဥပုပ်/ခါးရိရောဂါ" တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။ ယင်းရောဂါများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် မစိုက်ပျိုးမီ မျိုးစေ့ကို မှိုသတ်ဆေးလူးနယ်ခြင်း၊ စိုက်ခင်းအတွင်း ရေမဝပ်စေရန် ရေနုတ်မြောင်းများ စနစ်တကျပြုလုပ်ခြင်းနှင့် မြေဆောင်မှိုများအတွက် အကျိုးပြု ထရိုင်ကိုဒါးမား (Trichoderma) မှိုကို ထည့်သွင်းအသုံးပြုရပါမယ်။

အောက်တိုဘာလသည် ခရမ်းချဉ်စိုက်ပျိုးရန် အလွန်သင့်တော်သော ရာသီဖြစ်ပြီး မြေပြင်စိုက်ခြင်းထက် ဘောင်တင်စနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးခြင်းက ရေစီးဆင်းမှုကောင်းမွန်ကာ မှိုရောဂါ ကာကွယ်နိုင်သဖြင့် ပိုမိုကောင်းမွန်ပါတယ်။ ခရမ်းချဉ်စိုက်ပျိုးရာတွင် အပင်စိုက်ပြီးမှ ဘောင်တင်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ စိုက်ဘောင်ကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရမည် ဖြစ်ပြီး၊ အသက် ၂၀ မှ ၂၅ ရက်သားရှိသော ပျိုးပင်များကိုအမြင့် ၆ လက်မမှ ၈ လက်မခန့်ရှိသော စိုက်ဘောင်ပေါ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးရပါမယ်။

မတ်ပဲကို ထွန်ရေးမပြင်ဘဲ ဖုတ်ခုတ်/ခုတ်ဖုံးစနစ်ဖြင့် ကြဲပက်ရာတွင် ပဲစေ့များသည် မြေပေါ်၌ ပေါ်နေတတ်သဖြင့် ငှက်များ အုပ်လိုက်ဆင်း၍ ကောက်စားနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဤသို့ မျိုးစေ့များ ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကြဲပြီးချိန်တွင် ပဲစေ့များ မြေဖုံး/ရိုးပြတ်ဖုံးမိစေရန် ဂရုစိုက်ခြင်း၊ စိုက်ခင်းအတွင်း လေတိုက်လျှင် လှုပ်ရှားတောက်ပသော ပလတ်စတစ်စများ၊ အလူမီနီယံပြားများနှင့် ငှက်ခြောက်ရုပ်များ တပ်ဆင်ခြင်း၊လူအားဖြင့် ခြောက်ခြင်းဖြင့် ငှက်ဘေးအန္တရာယ်ကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

အစိမ်းရောင်လမ်း၏ ဈေးတန်းကြီး ကဏ္ဍမှာလည်း ပို့စ်တင်မေးပေးပါဦး၊ အခြားအဆက်သွယ်ရှိသူများလည်း ဝင်ရောက်ဆွေနွေးဖြေကြားပေးကြပါဦးခင်ဗျာ

TBL-9 မတ်ပဲမျိုးသည် သက်တမ်း ၇၅-၈၅ ရက်သာ ကြာမြင့်သည့် သက်တမ်းတိုမျိုးဖြစ်ပြီး ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် အောက်တိုဘာမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း စိုက်ပျိုးရန် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ၁၁ လပိုင်း (နိုဝင်ဘာလ) တွင် ကြဲပက်စိုက်ပျိုးခြင်းသည် အဆင်ပြေရုံတင်မက အချိန်ကိုက်ဖြစ်၍ အလွန်သင့်တော်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် စပါးရိတ်သိမ်းပြီးစ လယ်မြေ၏ မြေအစိုဓာတ်ရှိနေစဉ် အမြန်ဆုံး ကြဲပက်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ မျိုးစေ့မကြဲမီ မှိုရောဂါ ကာကွယ်ရန် မျိုးစေ့လူးနယ်ဆေး သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။ ဤမျိုးသည် အဝါရောင်မိုစိတ်ဗိုင်းရပ်စ် (ပင်ဝါရောဂါ) ဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် ဆောင်းရာသီတွင် စိတ်ချစွာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး အပင်သက်တမ်းအလိုက် အာဟာရနှင့် ပိုးမွှားများကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲပါက အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်စွာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

မတ်ပဲပင်များ အားဆေးမည်မျှဖျန်းသော်လည်း အပင်ထမလာဘဲ နေရာကွက်၍ ညှက်နေခြင်းမှာ မြေဆီလွှာ၏ အစိုဓာတ်မညီညာခြင်း (ရေဝပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစိုဓာတ်ပြတ်လတ်ခြင်း)၊ မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံကွာခြားခြင်းနှင့် အမြစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပဲပင်များ အာဟာရစုပ်ယူမှု ကောင်းမွန်စေရန် ဦးစွာ မြေအစိုဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးပြီး ပေါင်းမြက်များ ရှင်းလင်းရပါမယ်။ ထို့နောက် အပင်သက်တမ်းအလိုက် ကနဦးတွင် အမြစ်ပွားစေရန် ဟူးမစ်အက်ဆစ် (Humic Acid) နှင့် NPK 19:19:19 ရွက်ဖျန်းမြေဩဇာကို တွဲဖက်ဖျန်းပေးပြီး၊ ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ကယ်လ်စီယမ်-ဘိုရွန်၊ အစေ့အဆံဖြည့်ချိန်တွင် ပိုတက်စီယမ်မြင့်မားသော ဆေးများကို နေအေးချိန်၌ စနစ်တကျ ပက်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် အပင်ကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်လန်းဆန်းထွားကြိုင်းလာစေနိုင်ပါလိမ့်မယ်

ခရမ်းချဉ်ပင်ခြေတွင် တွေ့ရသော အဖြူရောင်မှိုမျှင်များသည် Trichoderma အကျိုးပြုမှိုဆေးဖျန်းပြီးနောက် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်အတွင်း သဘာဝအတိုင်း ပုံမှန်စတင် ပေါက်ပွားလာသည့် အဆင့်ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဤမှိုမျှင်များသည် နောက်ထပ် ၃ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း ၎င်းတို့၏ မျိုးမှုန်များ ရင့်မှည့်လာသောအခါ အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းပုပ်ရောင်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ စိုးရိမ်ရန်မလိုဘဲ လောလောဆယ်တွင် ဓာတုမှိုသတ်ဆေးများ ထပ်မံဖျန်းခြင်း မပြုဘဲ အစိမ်းရောင်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် အပင်၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကို ၃ ရက်ခန့် ထပ်မံစောင့်ကြည့်ပေးရန် အကြံပြုပါရစေခင်ဗျာ

ဆရာပြောတာအားရှိစရာပေါ့။

ကျေးဇူးပါဗျ

ဝမ်းသွားနေသောဆိတ်ကို အခြားကျန်းမာသောဆိတ်စုနှင့် ချက်ချင်းသီးခြားခွဲထားပါ။ ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန် ဓာတ်ဆားရည် (ORS) သို့မဟုတ် ရေများများတိုက်ပေးပါ။ နောက်ဆက်တွဲရောဂါများအတွက် ပင်စထရက် (Penstrep) သို့မဟုတ် အောက်ဆီတက်ထရာဆိုက်လင် (Oxytetracycline) ကဲ့သို့သော ပဋိဇီဝဆေးများ၊ အရောင်ကျဆေးနှင့် အားဆေးများကို တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် ထိုးနှက်ကုသပေးပါ။ ဆိတ်ခြံကို ခြောက်သွေ့သန့်ရှင်းအောင် ထားရှိပါ။