မတ်ပဲကို ထွန်ရေးမပြင်ဘဲ ဖုတ်ခုတ်/ခုတ်ဖုံးစနစ်ဖြင့် ကြဲပက်ရာတွင် ပဲစေ့များသည် မြေပေါ်၌ ပေါ်နေတတ်သဖြင့် ငှက်များ အုပ်လိုက်ဆင်း၍ ကောက်စားနေခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဤသို့ မျိုးစေ့များ ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ကြဲပြီးချိန်တွင် ပဲစေ့များ မြေဖုံး/ရိုးပြတ်ဖုံးမိစေရန် ဂရုစိုက်ခြင်း၊ စိုက်ခင်းအတွင်း လေတိုက်လျှင် လှုပ်ရှားတောက်ပသော ပလတ်စတစ်စများ၊ အလူမီနီယံပြားများနှင့် ငှက်ခြောက်ရုပ်များ တပ်ဆင်ခြင်း၊လူအားဖြင့် ခြောက်ခြင်းဖြင့် ငှက်ဘေးအန္တရာယ်ကို ထိရောက်စွာ ကာကွယ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

အစိမ်းရောင်လမ်း၏ ဈေးတန်းကြီး ကဏ္ဍမှာလည်း ပို့စ်တင်မေးပေးပါဦး၊ အခြားအဆက်သွယ်ရှိသူများလည်း ဝင်ရောက်ဆွေနွေးဖြေကြားပေးကြပါဦးခင်ဗျာ

TBL-9 မတ်ပဲမျိုးသည် သက်တမ်း ၇၅-၈၅ ရက်သာ ကြာမြင့်သည့် သက်တမ်းတိုမျိုးဖြစ်ပြီး ဆောင်းသီးနှံအဖြစ် အောက်တိုဘာမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း စိုက်ပျိုးရန် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်သောကြောင့် ၁၁ လပိုင်း (နိုဝင်ဘာလ) တွင် ကြဲပက်စိုက်ပျိုးခြင်းသည် အဆင်ပြေရုံတင်မက အချိန်ကိုက်ဖြစ်၍ အလွန်သင့်တော်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် စပါးရိတ်သိမ်းပြီးစ လယ်မြေ၏ မြေအစိုဓာတ်ရှိနေစဉ် အမြန်ဆုံး ကြဲပက်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ မျိုးစေ့မကြဲမီ မှိုရောဂါ ကာကွယ်ရန် မျိုးစေ့လူးနယ်ဆေး သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။ ဤမျိုးသည် အဝါရောင်မိုစိတ်ဗိုင်းရပ်စ် (ပင်ဝါရောဂါ) ဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိသဖြင့် ဆောင်းရာသီတွင် စိတ်ချစွာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပြီး အပင်သက်တမ်းအလိုက် အာဟာရနှင့် ပိုးမွှားများကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲပါက အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်စွာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

မတ်ပဲပင်များ အားဆေးမည်မျှဖျန်းသော်လည်း အပင်ထမလာဘဲ နေရာကွက်၍ ညှက်နေခြင်းမှာ မြေဆီလွှာ၏ အစိုဓာတ်မညီညာခြင်း (ရေဝပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစိုဓာတ်ပြတ်လတ်ခြင်း)၊ မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံကွာခြားခြင်းနှင့် အမြစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှုများကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပဲပင်များ အာဟာရစုပ်ယူမှု ကောင်းမွန်စေရန် ဦးစွာ မြေအစိုဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးပြီး ပေါင်းမြက်များ ရှင်းလင်းရပါမယ်။ ထို့နောက် အပင်သက်တမ်းအလိုက် ကနဦးတွင် အမြစ်ပွားစေရန် ဟူးမစ်အက်ဆစ် (Humic Acid) နှင့် NPK 19:19:19 ရွက်ဖျန်းမြေဩဇာကို တွဲဖက်ဖျန်းပေးပြီး၊ ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ကယ်လ်စီယမ်-ဘိုရွန်၊ အစေ့အဆံဖြည့်ချိန်တွင် ပိုတက်စီယမ်မြင့်မားသော ဆေးများကို နေအေးချိန်၌ စနစ်တကျ ပက်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် အပင်ကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်လန်းဆန်းထွားကြိုင်းလာစေနိုင်ပါလိမ့်မယ်

ခရမ်းချဉ်ပင်ခြေတွင် တွေ့ရသော အဖြူရောင်မှိုမျှင်များသည် Trichoderma အကျိုးပြုမှိုဆေးဖျန်းပြီးနောက် ၁ ရက်မှ ၃ ရက်အတွင်း သဘာဝအတိုင်း ပုံမှန်စတင် ပေါက်ပွားလာသည့် အဆင့်ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဤမှိုမျှင်များသည် နောက်ထပ် ၃ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း ၎င်းတို့၏ မျိုးမှုန်များ ရင့်မှည့်လာသောအခါ အစိမ်းရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းပုပ်ရောင်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ စိုးရိမ်ရန်မလိုဘဲ လောလောဆယ်တွင် ဓာတုမှိုသတ်ဆေးများ ထပ်မံဖျန်းခြင်း မပြုဘဲ အစိမ်းရောင်သို့ ပြောင်းလဲခြင်း ရှိ၊ မရှိနှင့် အပင်၏ ကျန်းမာရေး အခြေအနေကို ၃ ရက်ခန့် ထပ်မံစောင့်ကြည့်ပေးရန် အကြံပြုပါရစေခင်ဗျာ

ဧရာပဒေသာ စပါးသည် သက်တမ်း ၁၄၀-၁၄၅ ရက်ရှိသဖြင့် နောက်ဆုံးအကြိမ် မြေဩဇာကို သက်တမ်း ၉၅-၁၀၀ ရက်အတွင်း (စပါးဗိုက်လုံးပြီး အလံရွက်ထွက်ချိန်) တွင် ၄ ဧကလုံးအတွက်စပါးပင်အရောင်ကိုကြည့်ပြီး ပမာဏချင့်ချိန်ကာပုလဲသီးသန့်သာ နောက်ဆုံးထည့်ပေးရပါမယ်။ အနှံထွက်ပန်းပွင့်ချိန်တွင် မြေဩဇာ လုံးဝမကျွေးရပါဘူး။ လက်ရှိ ၈၅ရက် အတွက် စီစဉ်ထားသောနှုန်းထားက ကောင်းပါတယ်။ အပင်အရပ် ၃ ပေရှိသော အပင်သန်လွန်းသည့်နေရာများကို ပုလဲ (Urea) မကျွေးဘဲ ပိုတက်ရှ် သက်သက်သာ ကျွေး ပေးနိုင်ရင်ပိုကောင်းပါမယ်။ အပင် ၂ ပေခွဲရှိသော အကွက်များကိုသာ ပုလဲနှင့် ပိုတက်ရှ် မျှတစွာ ရောကျွေးပြီး၊ အပင်ညီညာကာ အနှံအောင်စေရန် ဖော့စဖရပ်နှင့် ပိုတက်ရှ်မြင့်မားသော ရွက်ဖျန်းအားဆေး (MKP 0-52-34) ကိုပါ နို့ရည်တည်ချိန်တွင်ပက်ဖျန်းပေးသင့်ပါတယ်။ အဓိကတော့ ၈၅ရက်လောက်မှာမှို့ကပ်ချိန်ရောက်‌တာမို့ ပိုတက်ရှ်မဖြစ်မနေထည့်သွင်းပေးရန်လိုအပ်ပြီး သက်တမ်း၉၅-၁၀၀တွင် အနှံမထွက်ခင်၇ရက်အလို သို့မဟုတ် ဖုံးလုံးချိန်ရောက်တာမို့ ပုလဲသီးသန့်သာ အပင်အခြေအနေကြည့်ပြီးထည့်သွင်းပေးရမှာပါခင်ဗျာ။ မှို့ကပ်ချိန် ၈၅ရက်နောက်ပိုင်း ကစ၍ ရေမပြတ်အောင်တော့သေချာလေးဂရုစိုက်ရတော့မှာပါခင်ဗျာ

ဆရာပြောတာအားရှိစရာပေါ့။

ကျေးဇူးပါဗျ

ဝမ်းသွားနေသောဆိတ်ကို အခြားကျန်းမာသောဆိတ်စုနှင့် ချက်ချင်းသီးခြားခွဲထားပါ။ ဝမ်းလျှောခြင်းကြောင့် ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရန် ဓာတ်ဆားရည် (ORS) သို့မဟုတ် ရေများများတိုက်ပေးပါ။ နောက်ဆက်တွဲရောဂါများအတွက် ပင်စထရက် (Penstrep) သို့မဟုတ် အောက်ဆီတက်ထရာဆိုက်လင် (Oxytetracycline) ကဲ့သို့သော ပဋိဇီဝဆေးများ၊ အရောင်ကျဆေးနှင့် အားဆေးများကို တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်ချက်ဖြင့် ထိုးနှက်ကုသပေးပါ။ ဆိတ်ခြံကို ခြောက်သွေ့သန့်ရှင်းအောင် ထားရှိပါ။

ပဲပုပ်ပင် အသီး/အဆံ အားကောင်းပြီး အထွက်နှုန်းတိုးစေရန်အတွက် အပွင့်မပွင့်မီနှင့် အသီးတင်ချိန်များတွင် ဩဘာကုမ္ပဏီထုတ် ပီဖိုလန် (P-Pholan) သို့မဟုတ် ကောမက်အားကောင်း (Comet) အပင်အားဆေးများကို စနစ်တကျ ရွက်ဖျန်းပက်ဖျန်းပေးရပါမယ်။ ပဲပုပ်ပင်တွင် အရွက်ဝါခြင်းနှင့် လောင်မဲ (ရွက်ခြောက်) ရောဂါများ ဖြစ်ပွားခြင်းသည် မှိုရောဂါကြောင့် ဖြစ်တတ်သဖြင့် ကာကွယ်နှိမ်နင်းရန်အတွက် ပင်လုံးပျံ့မှိုသတ်ဆေးဖြစ်သော ဩဘာစွယ်စုံ (၁) သို့မဟုတ်ဝိစာရက ကာဗင် (Carben) ကို စိုက်ခင်းအနှံ့ ဂရုတစိုက် ပက်ဖျန်းပေးရပါမယ်။

မြေခံ (သမန်းပြင်ချိန်) တွင် မြေဩဇာ ကြိုတင်ထည့်လေ့မရှိဘဲ အပင်စိုက်ပြီးမှသာ မြေဩဇာကျွေးလေ့ရှိသည့် မိရိုးဖလာတောင်သူများအတွက် မြေဩဇာ အလေအလွင့်မရှိစေဘဲ စပါးအထွက်နှုန်း မထိခိုက်စေမည့် အကောင်းဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲကျွေးနည်း ကိုလည်း ဗဟုသုတအဖြစ် ပြောပြလိုက်ပါမယ်။ မြေခံမထည့်ထားသည့်အတွက် စပါးပင်ငယ်စဉ်တွင် အာဟာရပြတ်လပ်မှု မရှိစေရန် စိုက်ပြီး (၁၀) ရက်မှ (၁၅) ရက်အတွင်း ပထမအကြိမ် မြေဩဇာကို မဖြစ်မနေ စောစောကျွေးရပါမယ်။ အောက်ပါတို့သည် စပါး (၃) မျိုးစလုံးအတွက် တစ်ဧကနှုန်းထားများ ဖြစ်ပါတယ် - ၁။ ဆင်းသုခ စပါး (သက်တမ်း ၁၃၅ - ၁၄၀ ရက်) • ပထမအကြိမ် (စိုက်ပြီး ၁၀ - ၁၅ ရက်): ယူရီးယား (ပုလဲ) ၁/၃ အိတ် + တီစူပါ အိတ်ဝက်။ (မြေခံမပါသဖြင့် တီစူပါကို ပုလဲနှင့် ရောပြီး စောစောကျွေးရပါမယ်) • ဒုတိယအကြိမ် (မှို့ကပ်ချိန် - စိုက်ပြီး ၅၅ - ၆၀ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် + ပိုတက်ရှ် ၁ အိတ် (၅၀ ကီလိုဂရမ်)။ (ပိုတက်ရှ်ကို မြေခံမထည့်ခဲ့သဖြင့် ယခုအကြိမ်တွင် ပမာဏတိုး၍ အပြည့်အဝ ထည့်ပေးရပါမယ်) • တတိယအကြိမ် (စပါးနှံမထွက်မီ ၅ ရက်ခန့် - စိုက်ပြီး ၇၅ - ၈၀ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် (အပင်အခြေအနေကြည့်၍ အရွက်ဝါမှသာ ကျွေးရန်)။ ၂။ မနောသုခ စပါး (သက်တမ်း ၁၃၀ - ၁၃၅ ရက်) • ပထမအကြိမ် (စိုက်ပြီး ၁၀ - ၁၅ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် + တီစူပါ အိတ်ဝက်။ • ဒုတိယအကြိမ် (မှို့ကပ်ချိန် - စိုက်ပြီး ၅၀ - ၅၅ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် + ပိုတက်ရှ် ၁ အိတ်။ (မနောသုခသည် အပင်လဲတတ်သဖြင့် ပိုတက်ရှ်ကို ဤအချိန်တွင် အပြည့်အဝထည့်မှ ပင်စည်သန်မာပါမယ်) • တတိယအကြိမ် (ဖုံးလုံးချိန် - စိုက်ပြီး ၇၀ - ၇၅ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ်။ ၃။ ဧရာမင်း စပါး (သက်တမ်း ၁၄၅ - ၁၅၀ ရက်) • ပထမအကြိမ် (စိုက်ပြီး ၁၅ - ၂၀ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် + တီစူပါ အိတ်ဝက်။ • ဒုတိယအကြိမ် (မှို့ကပ်ချိန် - စိုက်ပြီး ၆၅ - ၇၀ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ် + ပိုတက်ရှ် ၁ အိတ်။ (ဧရာမင်းသည် ဂုတ်ကျိုးရောဂါ ခံရလွယ်သဖြင့် ပိုတက်ရှ်ကို ယခုအချိန်တွင် ၁ အိတ်အပြည့် ထည့်ပေးခြင်းက ကာကွယ်ရလွယ်ကူစေပါတယ်) • တတိယအကြိမ် (နှံထွက်ခါနီး - စိုက်ပြီး ၈၅ - ၉၀ ရက်): ယူရီးယား ၁/၃ အိတ်။ မိရိုးဖလာ စိုက်ပျိုးသူများအတွက် အရေးကြီးသော သတိပြုရန်အချက်များ 1. မိရိုးဖလာတောင်သူအများစုသည် တီစူပါကို ဒုတိယအကြိမ် (မှို့ကပ်ချိန်) မှ ပုလဲနှင့် ရောကျွေးလေ့ရှိကြတယ်။ ၎င်းသည် လုံးဝမှားယွင်းပါတယ်။ တီစူပါသည် အမြစ်ပွားရန် ဖြစ်သဖြင့် စိုက်ပြီး ၁၀ ရက်ကျော်ကျော် ပထမအကြိမ် ပုလဲကျွေးကတည်းက ရောကျွေးမှသာ အာနိသင်ထိရောက်မှာ ပါ။ 2. အချို့တောင်သူများသည် ပုလဲတစ်မျိုးတည်းကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။ မြေခံမထည့်လျှင်ပင် ဒုတိယအကြိမ်တွင် ပိုတက်ရှ်ကို မဖြစ်မနေ ထည့်ပေးပါ။ သို့မှသာ စပါးအစေ့အဆန် တင်းပြည့်ပြီး အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်ပါမယ်။ 3. မြေဩဇာမကြဲမီ စိုက်ခင်းထဲသို့ ရေအဝင်/အထွက်ကို လုံးဝပိတ်ထားပါ။ ကြဲပြီးနောက် မြေဩဇာများ မြေကြီးထဲသို့ အရည်ပျော်ဝင်သွားစေရန် (၇) ရက်ခန့် ရေကို ငြိမ်ထားပေးပါ။ ရေစီးနေပါက မြေဩဇာများ မျောပါဆုံးရှုံးသွားပါလိမ့်မယ်။ အဓိကတော့ ဘယ်အချိန်မှာ ဘယ်‌အဟာရပါမြေဩဇာကျွေးရမယ်ဆိုတာသိဖို့ကအဓိကပါ။ ပမာဏကတော့ မိမိဘာသာ ချင့်ချိန်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ပမာဏတွေက မြေအမျိုးအစားအလိုက် ဓာတ်ခွဲခန်း အဖြေအလိုက် သိရှိရမှသာအတိအကျတွက်ပေးလို့ရတာမို့၊ ပမာဏကိုတော့မိမိဘာသာချင့်ချိန်စဉ်းစားပါ။စေတနာများစွာဖြင့်ဗဟုသုတအဖြစ်မျှဝေပေးပါသည်။သိချင်တာများရှိပါက နောင်လည်းအမြဲတမ်းမေးနိုင်ပါတယ်။နောက်မိမိကိုယ်တိုင်လုပ်သည့်အခါမှာ သီးသန့်မြေဩဇာများနှင့် ကွန်ပေါင်းမြေဩဇာများဖြင့်တွဲဖက်အသုံးပြုမယ်ဆိုလည်းရပါတယ်။

ဥစားကြက်မွေးမြူရေးခြံများအတွက် ကောင်းမွန်သော မွေးမြူရေးကျင့်စဉ်