ဟုတျတယျ

ပုံပါ ငရုတ်ပင်တွင် တွေ့ရသော လက္ခဏာများသည် ယင်ဖြူနှင့် ပျပိုးကဲ့သို့သော စုပ်စားပိုးများမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ပြန့်ပွားတတ်သည့် ငရုတ်ရွက်တွန့်မိုစေ့ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ (Chili Mosaic/Leaf Curl Virus) ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် ဆေးဖျန်းရုံဖြင့် လုံးဝပျောက်ကင်းအောင် ကုသ၍ မရနိုင်သောကြောင့် ရောဂါပြင်းထန်သော အပင်များကို ချက်ချင်းနှုတ်ယူ မီးရှို့ဖျက်ဆီးရပါမယ်။ ထို့နောက် ရောဂါထပ်မံမပြန့်ပွားစေရန် ဗိုင်းရပ်စ်သယ်ဆောင်သော စုပ်စားပိုးများကို စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့အီမီဒါကလိုပရစ် (Imidacloprid) သို့မဟုတ် Fipronil ပါဝင်သော ပိုးသတ်ဆေးသုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။ မပြင်းထန်သေးသော အပင်များ ပြန်လည်လန်းဆန်းလာစေရန် ဇင့် (Zinc) နှင့် အနည်းလိုအာဟာရဓာတ် ပါဝင်သည့် ရွက်ဖျန်းအားဆေးကို ဖျန်းပေးပြီး၊ စိုက်ခင်းဘေးပတ်လည်တွင် ပေါင်းမြက်များ ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် အတားအဆီးသီးနှံ (ပြောင်းဖူး) စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ကို ရေရှည်အတွက် လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။

ဘိုစားပဲခင်းတွင် ကျရောက်နေသည်မှာ သိပ္ပံအမည် Colletotrichum lindemuthianum ဟုခေါ်သည့် ပဲမှည့်ပျောက်စွန်း ရောဂါ (Bean Anthracnose) ဖြစ်ပါတယ်။ ဤမှိုရောဂါသည် အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆမြင့်မားချိန်တွင် လျင်မြန်စွာ ပြန့်ပွားတတ်ပြီး အရွက်ကြောများ၊ ရွက်ညှာများနှင့် ပဲသီးများပေါ်တွင် အုတ်နီရောင်မှ အမည်းရောင်ရှိသော ချိုင့်ဝင်နေသည့် ရောဂါကွက်များ ဖြစ်ပေါ်စေကာ အပင်ကို ညှိုးနွမ်းသေဆုံးစေပါတယ်။ ရောဂါကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် အဇိုလ်ဆီစထရိုဘင် + ဒိုင်ဖီနိုကိုနာဇိုလ်း(Azoxystrobin + Difenoconazole) ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပျံ့မှိုသတ်ဆေးကို မန်ကိုဇက် (Mancozeb) ကဲ့သို့ ကာကွယ်ဆေးများနှင့် အလှည့်ကျပက်ဖျန်းကာကွယ်ပေးရပါမယ်။ ထို့ပြင် ရောဂါပိုးသည် ရေစိုနေချိန်တွင် လူ သို့မဟုတ် ကိရိယာများနှင့် ထိမိရာမှတစ်ဆင့် အလွယ်တကူ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အပင်များ စိုစွတ်နေချိန်တွင် စိုက်ခင်းထဲဝင်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန်နှင့် နောက်ရာသီတွင် ရောဂါကင်းစင်သော မျိုးစေ့ကိုသာ ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရန် အထူးလိုအပ်ပါတယ်

စပါးပင်စည်နှင့် အရွက်တွင် သံချေးရောင် အကွက်ငယ်များ ပေါ်လာခြင်းသည် "စပါးရွက်ညိုပြောက် မှိုရောဂါ" သို့မဟုတ် မြေဆီလွှာတွင် ရေဝပ်လွန်း၍ ဖြစ်တတ်သော "သံဆိပ်သင့်ခြင်း (နီတိုပြဿနာ)" ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မှိုရောဂါဖြစ်ပါက အာဟာရချို့တဲ့မှုကို ပြုပြင်ရန် ပိုတက်ရှ်မြေသြဇာ ကျွေးပေးရမည့်အပြင် ကာဘင်ဒါဇင် သို့မဟုတ် Propiconazole သို့မဟုတ် Tebuconazole + Trifloxystrobin မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ပက်ဖျန်းနှိမ်နင်းရပါမယ်။ အကယ်၍ ရေဝပ်ပြီး သံဆိပ်သင့်ခြင်း ဖြစ်ပါက လယ်ကွက်အတွင်းရှိ ရေဆိုးများကို အမြန်ဆုံး ဖောက်ထုတ်၍ နေလှန်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပုလဲ (ယူရီးယား) မြေသြဇာ ကျွေးခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ကာ ပိုတက်ရှ်နှင့် ဂျစ်ဆမ်၊ ဇင့်မြေသြဇာတို့ကို ပြောင်းလဲကျွေးပေးခြင်းဖြင့် သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ရောဂါလက္ခဏာဟုတ်မဟုတ် ပုံတင်ပြီးထပ်မေးပေးပါခင်ဗျာ။

ပုံပါစပါးခင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ရောဂါသည် ဘက်တီးရီးယားရွက်စင်းရောဂါ (Bacterial Leaf Streak) ဖြစ်ပြီး အရွက်ကြောတစ်လျှောက် ရေစိုနာကွက်ရာမှတစ်ဆင့် အဝါရောင် သို့မဟုတ် အညိုရောင် ထောင့်မှန်စင်းကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။ ဤရောဂါသည် နိုက်ထရိုဂျင် မြေဩဇာလွန်ကဲခြင်း၊ စိုထိုင်းဆများပြီး မိုးသက်လေပြင်း တိုက်ခတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားတတ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် နိုက်ထရိုဂျင် (ယူရီးယား) ကျွေးခြင်းကို ချက်ချင်းလျှော့ချပြီး ပိုတက်ဆီယမ်မြေဩဇာကို တိုးမြှင့်ကျွေးရပါမယ်။ စိုက်ခင်းအတွင်းရှိ ရေကို အလှည့်ကျ အသွင်းအထုတ်လုပ်ပေးခြင်းနှင့်အတူ ကော့ပါး ဟိုက်ဒရော့ဆိုက် (Copper hydroxide) သို့မဟုတ် ကော့ပါးအောက်ဆီကလိုရိုက် (Copper oxychloride) သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေးများ (ဥပမာ - Bismerthiazol)သို့မဟုတ် Oxolinic acid ကို စနစ်တကျ ပက်ဖြန်းပေးခြင်းဖြင့် ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။ဆေးတခါဖျန်းပြီးတိုင်း ရောဂါကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုရှိမရှိ အမြဲစစ်ဆေးပါ။

ပုံပါ စပါးပင်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော ရောဂါလက္ခဏာမှာ စပါးရွက်ဖုံးပုပ်ရောဂါ (Sheath Rot) ဖြစ်ပါတယ်။ စပါးဖုံးလုံးချိန် သို့မဟုတ် အနှံထွက်ခါနီး အပေါ်ဆုံးအဆင့် ရွက်ဖုံးတွင် အလယ်ဗဟို၌ မီးခိုးရောင်ရှိပြီး အနားသတ် အညိုရင့်ရောင် ပုံသဏ္ဍာန်မမှန်သော အနာကွက်များ ပုပ်ပွနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းမှိုရောဂါကြောင့် ရွက်ဖုံးအတွင်းရှိ အနှံလောင်းကလေးများပါ အညိုရောင်ပြောင်းကာ ပုပ်သွားတတ်သဖြင့် အထွက်နှုန်းကို အလွန်ထိခိုက်စေပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ကာဘင်ဒါဇင် (Carbendazim) သို့မဟုတ် ဟက်ဆာကိုနားဇိုး (Hexaconazole) မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို စနစ်တကျ ပက်ဖျန်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာ အလွန်အကျွံကျွေးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ပိုတက်ရှ်မြေဩဇာကို တိုးမြှင့်ကျွေးရပါမယ်။ စပါးပင်စည်မှာ ပိုးထိုးပေါက် သို့မဟုတ် ပိုးချေးတွေ တွေ့ရသလား၊ အလယ်ရွက်ညွန့်တွေ အဝါရောင်ပြောင်း ခြောက်း (အူပုပ်) နေတာမျိုး သို့မဟုတ် အနှံဖြူ (အဖျင်းနှံ) တွေ တွေ့ရတာမျိုးရှိမရှိလည်းစစ်ဆေးပေးပါဦး၊တွေ့ရင်တော့ ဆစ်ပိုးကျတာလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ထောပတ်ပင်များတွင် အရွက်အဖျားများ လိပ်ရခြင်းမှာ အဓိကအားဖြင့် အမြစ်ပုပ်မှိုစွဲခြင်း၊ မြေဆီလွှာတွင် ဆားဓာတ်လောင်ခြင်းနှင့် စုပ်စားပိုးများ ဖျက်ဆီးခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အပင်ခြေတွင် ရေဝပ်ပါက အမြစ်များ ပုပ်ကာ ရေမစုပ်နိုင်တော့ဘဲ အရွက်များ အောက်သို့ လိပ်ကျလာတတ်သလို၊ ကလိုရိုက်ပါသော ဓာတ်မြေဩဇာများကြောင့် ဆားဓာတ်လောင်ပါကလည်း အရွက်ဖျားများ ခြောက်၍ အပေါ်သို့ လိပ်တက်တတ်ပါတယ်။ ဖြေရှင်းရန်အတွက် ရေနုတ်မြောင်းများ စနစ်တကျ ဖောက်ပေးခြင်း၊ အပင်ခြေကို ရေကောင်းရေသန့်ဖြင့် ဆားဓာတ်များ ‌လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ပင်လုံးပျံ့ပိုးသတ်ဆေး များ ပက်ဖျန်းပေးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ပေးရပါမယ်၊ပုံတင်ပြီးထပ်မေးပေးပါဦးခင်ဗျာ။

"စုတ်ဖွားဆေး" ဆိုသည်မှာ အပင်များအတွက် Bio Stimulant Amino acid 5% (ဇီဝလှုံ့ဆော်ပစ္စည်း အမိုင်နိုအက်ဆစ်) ပါဝင်သော ရွက်ဖျန်းအားဆေးတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဤဆေးသည် အပင်၏ အရွက်များတွင် ကလိုရိုဖီးလ်ဓာတ်ကို တိုးပွားစေပြီး အစာချက်လုပ်မှုကို မြှင့်တင်ပေးသည့်အပြင်၊ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှု သို့မဟုတ် ပိုးမွှားရောဂါကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပင်နွမ်းလျမှု း ဒဏ်ကို အမြန်ဆုံး ကုစားပေးပါတယ်။ ထို့ပြင် အမြစ်စနစ်ကို အားကောင်းစေကာ မြေဆီလွှာမှ အာဟာရစုပ်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ အပွင့်အသီး တင်နှုန်းကို တိုးတက်စေခြင်းနှင့် အခြားစိုက်ပျိုးရေးဆေးဝါးများနှင့် တွဲဖက်ဖျန်းပါက ဆေးအာနိသင်ကို ပိုမိုစိမ့်ဝင် ထက်မြက်စေခြင်း စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ရရှိစေသဖြင့် အပင်ကြီးထွားဆဲအဆင့်၊ ပန်းပွင့်ချိန်နှင့် အသီးတင်ချိန်များတွင် ပက်ဖျန်းရန် အလွန်သင့်လျော်ပါတယ်။ ပါဝင်ပစ္စည်း တူမတူစစ်ကြည့်ပေးပါဦးခင်ဗျာ

ခရမ်းချဉ်ပင် အသီးစသီးချိန်တွင် အသီးကြီးထွားပြီး အရသာကောင်းမွန်စေရန် ပိုတက်စီယမ်သီးသန့် လိုအပ်ပါတယ်။ ထိုအတွက် ဓာတ်မြေဩဇာအဖြစ် ပိုတက်စီယမ်ဆာလဖိတ် (0-0-50) ကို သုံးနိုင်ပြီး သဘာဝနည်းအရ စပါးခွံပြာ သို့မဟုတ် ထင်းပြာကို အပင်ခြေတွင် ကျွေးနိုင်ပါတယ်။ ဝိစာရ ၁၅-၁၅-၁၅ ပတ်လည်မြေဩဇာကျွေးထားတယ်ဆိုလည်းအဆင်‌ ပြေပါတယ်ဗျ။ ပိုးမွှားနှင့် မှိုရောဂါ ကာကွယ်ရန်အတွက် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ဖြန်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရောဂါကျရောက်နေပါက ၅ ရက်မှ ၇ ရက်ခြားတစ်ကြိမ် ဖြန်းပေးရပါမယ်။ အပင်ပုမျိုးဖြစ်သော်လည်း ခရမ်းချဉ်သီးများ လေးလံလာပါက မြေကြီးနှင့်ထိပြီး အသီးပုပ်ခြင်းနှင့် မှိုရောဂါကျရောက်ခြင်းတို့မှ ကာကွယ်ရန် တိုင်ထောင်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် အတန်းတန်းပေးခြင်းကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။