မင်းဧရာစပါးမျိုးသည် အနှံထွက်စုံပြီး ပန်းပွင့်နေသည့်ကာလတွင် ရေကို အလိုအပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး အစိုဓာတ်ပြတ်လတ်မှုကို အထိမခံဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် လယ်ကွင်းထဲ၌ ရေအနက် ၂ လက်မ (၅ စင်တီမီတာ) ခန့် အမြဲတမ်းရှိနေအောင် ရေခပ်စိစိ သွင်းပေးထားရပါမယ်။ ဤအချိန်တွင် ရေပြတ်သွားပါက စပါးပန်းပွင့်မှု မအောင်မြင်ခြင်း၊ အဖျင်းများခြင်းနှင့် စပါးစေ့ အဆန်မထိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ စပါးနှံများ အောင်မြင်စွာ ပန်းပွင့်ပြီး နို့ရည်တည်ချိန်အထိ ရေကို ဆက်လက်ထိန်းထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စပါးရိတ်သိမ်းခါနီး ၁၀ ရက်မှ ၁၄ ရက်အလို (စပါးနှံများ ရွှေဝါရောင်သန်းချိန်) ရောက်မှသာ လယ်ကွင်းအတွင်းရှိ ရေကို အကုန်ထုတ်ပစ်ရပါမယ်။

ပုံပါအတိုင်း ဆူးပုပ်ပင်များ ကူးစက်ညှိုးသေခြင်းသည် Ceratocystis သို့မဟုတ် Fusarium ကဲ့သို့သော မှိုပိုးများကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါတယ်။တစ်ပင်လုံး ညှိုးခြောက်ပြီး တစ်ပင်ပြီးတစ်ပင် ကူးစက်သေဆုံးနေသည့် လက္ခဏာသည် ဆူးပုပ်စိုက်ပျိုးရေးတွင် အလွန် အန္တရာယ်ရှိသော မှိုကြောင့်ဖြစ်သည့် ပင်ညှိုးရောဂါ (Fungal Wilt / Dieback Disease) ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။ ဤရောဂါကို ကုသရန်အတွက် ပထမဦးစွာ ရောဂါရနေသော အကိုင်းများကို ကျန်းမာသော အသားအထိ ချန်၍ ကတ်ကြေးဖြင့် ဖြတ်တောက်ပြီး ဓား/ကတ်ကြေးကို အရက်ပြန်ဖြင့် ပိုးသတ်ပါ။ တစ်ပင်လုံး သေဆုံးသွားသော အပင်ကို အမြစ်ပါမကျန် တူးထုတ်ကာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးရပါမယ်။ ထို့နောက် ဒဏ်ရာမှတစ်ဆင့် ရောဂါထပ်မဝင်စေရန်နှင့် ဘေးအပင်များကို ကာကွယ်ရန် Metalaxyl, Carbendazim သို့မဟုတ် Hymexazol, Foestyl-Al ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပျံ့ မှိုသတ်ဆေး ကို ရေဖျော်စပ်၍ အရွက်၊ ပင်စည်များကို ပက်ဖျန်းပေးသည့်အပြင် အမြစ်ခြေရင်း မြေကြီးထဲသို့ပါ သေချာ ဖျန်းပေးရပါမည်။ အစိုဓာတ်လွန်ကဲလျှင် မှိုပိုး ပိုပွားတတ်သဖြင့် စိုက်ခင်းအတွင်း ရေမဝပ်အောင် ရေနုတ်မြောင်းများ ပြုလုပ်ပေးရန်လည်း လိုအပ်ပါတယ်။ရောဂါမကျရောက်သေးသော ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အပင်များကို Trichoderma (ထရိုင်ကိုဒါးမား) ကဲ့သို့သော အကျိုးပြုမှိုများကို သဘာဝမြေဩဇာနှင့် ရောစပ်ပြီး အမြစ်ခြေရင်းတွင် ကျွေးပေးခြင်းဖြင့် မြေတွင်းအောင်း မှိုရောဂါများကို သဘာဝအတိုင်း ကာကွယ်တားဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။

ပဲခူးတိုင်းမှ တောင်သူလယ်သမားဦးကြီးများနှင့်သိတဲ့သူများဝင်ရောက်ဖြေကြားပေးကြပါဦးခင်ဗျာ

အပင်သက်တမ်း ၉၀ ရက် (စပါးနှံထွက်ခါနီး) သည် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့် ပိုးလောင်မီး (Rice Hispa) ကို နှိမ်နင်းရာတွင် ဆေးပမာဏကို စနစ်တကျ သုံးစွဲရန် လိုအပ်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့အရွက်တွင်းအောင်း ပိုးလောက်ကောင်နှင့် အကောင်ကြီးများကို နှိမ်နင်းရန် ကာတပ် ဟိုက်ဒရိုကလိုရိုက် (Cartap Hydrochloride) သို့မဟုတ် ဖစ်ပရိုနေး (Fipronil) စသည့် ပင်လုံးပျံ့ပိုးသတ်ဆေး တစ်မျိုးမျိုးကိုသုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။ အပင်လောင်ခြင်း လုံးဝမဖြစ်စေရန် နေပူရှိန်ပြင်းချိန်ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး နံနက်စောစော သို့မဟုတ် ညနေစောင်းတွင်သဆေးဖျန်း‌လေ့ရှိတယ်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ပိုးပိုမိုပွားများစေသည့် နိုက်ထရိုဂျင် (ယူရီးယား) ကျွေးခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းပြီး၊ အပင်မာကျောစေရန် ပိုတက်စီယမ်မြေဩဇာကို ပြောင်းလဲကျွေးပေးရပါမယ်။

နှစ်လသား နှင်းဆီပင်ငယ်လေး ကြီးထွားမှု နှေးနေရခြင်းမှာ အမြစ်များ မြေကြီးထဲတွင် အခြေချရန် အချိန်ယူနေရသည့် သဘာဝကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို၊ ပုံထဲရှိ မြေကြီးမှာ ကျစ်လစ်မာကျောနေသဖြင့် အမြစ်များ လေဝင်လေထွက်မရဘဲ အာဟာရစုပ်ယူမှု အားနည်းနေခြင်း ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဖြေရှင်းရန်အတွက် အပင်ခြေပတ်ပတ်လည်ရှိ မြေကြီးကို ခပ်ဖွဖွဆွပေးပြီး နွားချေးဆွေး သို့မဟုတ် (သဘာဝမြေဩဇာ) ထည့်ပေးပါ၊ ထို့နောက် အပင်ထွားစေရန် Nitrogen မြင့်မားသော NPK (ဥပမာ - 15:15:15) ဓာတ်မြေဩဇာကို ပမာဏနည်းနည်းဖြင့် ကျွေးပေးရပါမယ်။ ရေကို နေ့တိုင်း ရေဝပ်အောင်မလောင်းဘဲ မြေခြောက်မှသာ အောက်အထိ စိမ့်ဝင်အောင် ဝအောင်လောင်းပေးပြီး တစ်နေ့လျှင် နေရောင်ခြည် အနည်းဆုံး ၆ နာရီ ရရှိအောင် ထားရှိပေးရပါမယ်။

နှစ်လသား နှင်းဆီပင်ငယ်လေး ကြီးထွားမှု နှေးနေရခြင်းမှာ အမြစ်များ မြေကြီးထဲတွင် အခြေချရန် အချိန်ယူနေရသည့် သဘာဝကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို၊ ပုံထဲရှိ မြေကြီးမှာ ကျစ်လစ်မာကျောနေသဖြင့် အမြစ်များ လေဝင်လေထွက်မရဘဲ အာဟာရစုပ်ယူမှု အားနည်းနေခြင်း ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဖြေရှင်းရန်အတွက် အပင်ခြေပတ်ပတ်လည်ရှိ မြေကြီးကို ခပ်ဖွဖွဆွပေးပြီး နွားချေးဆွေး သို့မဟုတ် (သဘာဝမြေဩဇာ) ထည့်ပေးပါ၊ ထို့နောက် အပင်ထွားစေရန် Nitrogen မြင့်မားသော NPK (ဥပမာ - 15:15:15) ဓာတ်မြေဩဇာကို ပမာဏနည်းနည်းဖြင့် ကျွေးပေးရပါမယ်။ ရေကို နေ့တိုင်း ရေဝပ်အောင်မလောင်းဘဲ မြေခြောက်မှသာ အောက်အထိ စိမ့်ဝင်အောင် ဝအောင်လောင်းပေးပြီး တစ်နေ့လျှင် နေရောင်ခြည် အနည်းဆုံး ၆ နာရီ ရရှိအောင် ထားရှိပေးရပါမယ်။

မန်ကိုဇက် မှိုသတ်ဆေးဖျန်းထားပုံရတယ်

@U Kyar ကိုယ်ပိုင်ပို့စ်တင်မေးပေးပါဗျ

ပုံပါလက္ခဏာသည် လိမ္မော်ပင်များတွင် အဖြစ်များသော Phytophthora သို့မဟုတ် Fusarium မှိုကြောင့်ဖြစ်သည့် ပင်စည်ပုပ်/အမြစ်ပုပ်ရောဂါ (Foot Rot / Gummosis) သို့မဟုတ် စိုက်ပျိုးရေးကိရိယာများကြောင့် ဒဏ်ရာရရှိရာမှတစ်ဆင့် ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ ဤရောဂါသည် စိုထိုင်းဆများခြင်းနှင့် ရေဝပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ပိုမိုဆိုးရွားတတ်ပြီး ပင်စည်အခေါက်များပုပ်ကာ အတွင်းသားပေါ်လာသည်အထိ ပျက်စီးစေပါတယ်။ ကုသရန်အတွက် ပထမဦးစွာ ပုပ်နေသော အခေါက်နှင့် အသားများကို ဓားဖြင့် အသားကောင်းပေါ်သည်အထိ ခြစ်ထုတ်ဖယ်ရှားရပါမယ်။ ထို့နောက် ဒဏ်ရာနေရာကို ကော့ပါးမှိုသတ်ဆေးအနှစ် (Copper Fungicide) ကိုသုတ်လိမ်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ Fosetyl-Al ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပြန့်မှိုသတ်ဆေးကို အပင်ခြေသို့ ဖျန်းပေးခြင်း ကာကွယ်ရပါမယ်။ ရေရှည်အတွက် အပင်ခြေတွင် ရေမဝပ်စေရန် ရေနုတ်မြောင်းများ ပြုလုပ်ပေးပြီး ပေါင်းမြက်များရှင်းကာ လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်အောင် ထားရှိရပါမယ်။

ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးနည်း

ဝါထပ်ရခြင်းရဲ့ အဓိကအချက်ကိုက၊ရာသီကို ချိန်ပြီးထပ်ပေးရတာပါ။ မြန်မာပြက္ခဒိန်မှာ လဆန်း၊လဆုတ် ဆိုတဲ့ နေနဲ့လ ကိုအခြေခံပြီး ၊နွေ၊မိုး၊ဆောင်း၊၁၂လရာသီ ဖွဲ့ပါတယ်။ တလ ပျမ်းမျှ ၂၉.၅ရက် နဲ့ တနှစ် ၃၅၄ရက်ရှိပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ပြက္ခဒိန်မှာက၊နေသွားလမ်းကြောင်းအတိုင်းသတ်မှတ်လို့ တနှစ်ကို ၃၆၅.၂၄ရက် မှ နေကိုတပတ်ပြည့်ပါတယ်။ အဲဒါမှ တနှစ်လို့သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်၊နေ၊လ၊ရာသီနဲ့ ချိန်ညှိရာမှာ ၁၁-ရက်နောက်ကျနေပါတယ်။ ဒါကို ၊လိုက်ညှိပေးရလို့ ဝါထပ်ခြင်းဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒါကြောင့်၊ ဝါမထပ်တဲ့တော်သလင်းလနဲ့၊ဝါထပ်တဲ့တော်သလင်းလ မတူပါဘူး။ (မြန်မာလ အမည်၊ရက်စွဲများနဲ့ စိုက်ချိန်၊သိမ်းချိန်တွေကို အမြဲအတည်ယူလို့မရပါ) နားလည်သလိုရှင်းပြတာဖြစ်ပါတယ်ဗျ။