တောင်သူကြီး၏ စပါးခင်းသည် ရေဝပ်အောင်းပြီး မြေကြီးထဲ အောက်ဆီဂျင်ပြတ်လပ်ခြင်းကြောင့် အမြစ်ပုပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိဖြန်းထားသော မှိုဆေး သည် အပင်ပေါ်ဖြန်းဆေးဖြစ်၍ မြေအောက်အမြစ်ပုပ်ခြင်းကို မသက်သာစေပါဘူး။ အဓိကဖြေရှင်းနည်းမှာ လယ်ကွင်းထဲမှ ရေကို (၃)-(၅) ရက်ခန့် ကုန်အောင်ထုတ်ပါ။ မြေအောက်ဆီဂျင်ရရှိပြီး အမြစ်သစ်ထွက်လာစေရန် ရေထုတ်ပြီးမှသာ ရေစပ်စပ်ပြန်သွင်းပြီး ပိုတက်ဆီယမ်မြေသြဇာအိတ်ဝက်နှင့် ဂျစ်ဆမ်တစ်အိတ်မြေဩဇာကျဲပေးပါ။ အမိုင်နိုအက်ဆစ်နှင့်အနည်းလိုအဟာရဇင့် (Zinc) ပါသော ရွက်ဖျန်းအားဆေးကို ဖျန်းပေးရပါမယ်။ ယူရီးယား (ပုလဲ) မြေသြဇာကျွေးခြင်းကို ခေတ္တနားထားရပါမယ်။

ဆစ်ပိုးကျခြင်းရှိမရှိ ပင်စည်ကို ခွဲခြမ်းပြီး ပိုးကောင်ရှိမရှိစစ်ဆေးပေးပါဦး

ကော်ဖီပင် စိုက်ပျိုးရာတွင် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းရန်အတွက် အကောင်းဆုံး ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အမြင့်သည် ကော်ဖီအမျိုးအစားပေါ် မူတည်ပါတယ်။ အနံ့အရသာ ကောင်းမွန်ပြီး ဈေးကွက်ဝင်သော အာရေဗီးကား (Arabica) ကော်ဖီမျိုးအတွက် အေးမြသော ကုန်းမြင့်ဒေသ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၂,၅၀၀ မှ ပေ ၆,၀၀၀ ကျော်အထိ (မီတာ ၈၀၀ - ၂,၀၀၀) တွင် စိုက်ပျိုးရန် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါဒဏ်နှင့် အပူဒဏ်ခံနိုင်သော ရိုဘတ်စတာ (Robusta) ကော်ဖီမျိုးအတွက်မူ ပူပြင်းစွတ်စိုသော မြေနိမ့်ဒေသ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၂,၅၀၀ အောက် (မီတာ ၂၀၀ - ၈၀၀) တွင် စိုက်ပျိုးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အပင်သက်တမ်း ၂ နှစ်ရှိပြီး မြေဩဇာကျွေးထားကာ နေရာကွက်ကျား မိုးရွာသွန်းမှု ရှိနေခြင်းကြောင့် ရေဝပ်ခြင်းမရှိစေရန် အထူးဂရုစိုက်ပေးရပါမယ်။

ပုံအရ မြေပဲပင်ငယ်လေးများ၏ ထိပ်ပိုင်းအရွက်သစ်များတွင် ရွက်ကြောစိမ်းပြီး ကြားနေရာများ ဝါနေခြင်းမှာ သံဓာတ် (Iron) ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည့်အပြင်၊ မိုးရွာသွန်းမှုလွန်ကဲ၍ မြေကြီးထဲတွင် ရေဝပ်ကာ အမြစ်များ အာဟာရမစုပ်ယူနိုင်ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဤပြဿနာကို ကုသရန်အတွက် အနည်းလိုရွက်ဖျန်းအားဆေး(Multi-Micronutrients) သို့မဟုတ် သံဓာတ် (Chelated Iron) ရွက်ဖျန်းမြေသြဇာကို အညွှန်းစာပါအတိုင်း ဖျန်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိုက်ခင်းအတွင်း ရေဝပ်မှုမရှိစေရန် ရေနုတ်မြောင်းများကို စနစ်တကျ ဖောက်လုပ်ပေးရပါမယ်။

ရောဂါတွေကမှိုကြောင့်ဖြစ်သည့်ရောဂါချင်းတူတူပါပဲ။မှိုအုပ်စုတွေတော့မတူကြပါဘူး။ မိုးအုံ့ရွာသွန်းပြီး စိုထိုင်းဆများသည့် အခြေအနေကြောင့် ကွမ်းပင်ခြေပုပ် ခါးရိရောဂါ (Phytophthora/Rhizoctonia မှို) ကျရောက်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါက မှိုရောဂါတစ်မျိုးတည်းကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ရေဝပ်ပါက ပိုမိုဆိုးရွားတတ်ပါတယ်။ ကုသရန်အတွက်Metalaxy+Mancozeb စပ်ဆေး သို့မဟုတ် ဖော့စတိုင်း အလူမီနီယမ် (Foestyl-Al) ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပျံ့မှိုသတ်ဆေးရည်ကို အပင်ပေါ်ဖြန်းရုံတင်မကဘဲ ပင်ခြေနှင့် အမြစ်ထဲအထိ စိမ့်ဝင်အောင် ဖျန်းပေးရပါမယ်။ တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ခြံထဲ၌ ရေဝပ်မှုမရှိစေရန် ရေနုတ်မြောင်းများ ချက်ချင်းဖောက်ပေးခြင်း၊ ရောဂါဖြစ်နေသော ရောဂါရပင်များကို အမြစ်ပါမကျန် တူးဖော်မီးရှို့ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် အပင်တစ်ရှူးများကို ပျော့အိစေမည့် ယူရီးယား (နိုက်ထရိုဂျင်) မြေသြဇာ ကျွေးခြင်းကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းထားခြင်းတို့ဖြင့် အရေးပေါ် ထိန်းချုပ်ရပါမယ်။

တစ်ပိုင်တစ်နိုင် ရေပေါ်လှောင်အိမ်စနစ်ဖြင့် ငါးမွေးမြူခြင်းအကြောင်း

စပါးဖြုတ်ပိုးတွေကို ဘာကြောင့်မနိုင်ကြတာလဲ..

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘာစမာတီ (Basmati) စပါးသည် အဓိကအားဖြင့် ပြည်ပပို့ကုန်နှင့် ဟိုတယ်/စားသောက်ကုန်လုပ်ငန်းသုံး အထူးပြုစပါးအမျိုးအစားဖြစ်သဖြင့် သာမန်စပါးများကဲ့သို့ လမ်းဘေးအဝယ်ဒိုင်တိုင်းတွင် အရောင်းအဝယ်မရှိဘဲ ဝယ်လက်ကန့်သတ်ချက်ရှိပါတယ်။ လက်ရှိတွင် ရာသီအလိုက် အဝယ်အေးချိန်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ပို့ကုန်မူဝါဒအပြောင်းအလဲများကြောင့် ဝယ်လက်နည်းပါးနေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ တောင်သူများအနေဖြင့် ဈေးနှိမ်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် စပါးကို စနစ်တကျ အခြောက်ခံသိုလှောင်ပြီး ရန်ကုန် ဘုရင့်နောင် သို့မဟုတ် မုံရွာကုန်စည်ဒိုင်ရှိ ပို့ကုန်သမားများနှင့် ဆန်စက်ကြီးများထံ တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင်လမ်းနှင့် အွန်လိုင်းစိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့များမှတစ်ဆင့် တိုက်ရိုက်ဝယ်လက် ရှာဖွေရောင်းချသင့်ပါတယ်။ဈေးတန်းကြီးမှာပို့စ်တင်မေးကြည့်ပါဦးခင်ဗျာ။

ရောဂါလက္ခဏာ မပြသသေးခင် ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် ဆေးပက်ဖျန်းခြင်းကို ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ပုံထဲတွင် ဖော်ပြထားသောဆေးမှာ Dimethomorph (ဒိုင်မီသိုမော့ဖ်) ၅၀% ပါဝင်သည့် ပင်လုံးပျံ့မှိုသတ်ဆေး (Systemic Fungicide) ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းသည် မှိုမျှင်များ ကြီးထွားမှုကို တားဆီးပေးရုံသာမက မှိုစပိုးများ အပင်အတွင်းသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခြင်းကိုပါ ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးနိုင်သော အာနိသင်ရှိပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ရာသီဥတု စိုစွတ်၍ ဒေါင်းနီမှို၊ ပင်စည်ပုပ် နှင့် လောင်မဲရောဂါများ ကျရောက်နိုင်ခြေရှိပါက ရောဂါမဖြစ်ခင် ကြိုတင်ဖျန်းထားခြင်းက အပင်ကို အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဆေးယဉ်ပါးမှု မဖြစ်စေရန် ထိသေအာနိသင်ရှိမှိုသတ်ဆေးများနှင့် လဲလှယ်သုံးစွဲပေးရန် လိုအပ်ပါတယ်။

Azoxystrobin+ Difenoconazole ဖျန်းပါ

ကောက်ရိုးမှိုစိုက်ပျိုးနည်း

စပါးခင်း တစ်ပြင်လုံး ဝါနေခြင်းမှာ ပိုးမွှားကြောင့်ထက် နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ဆာလဖာ (ကန့်) ဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် မြေကျပ်၍ အမြစ်များ အောက်ဆီဂျင် မရခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မေးခွန်းပါ နောက်ချေး၊ မြေဆီနှင့် ထုံးတို့ကို တပြိုင်နက် ရောစပ်ကျွေးပါက ဓာတုဓာတ်ပြုပြီး နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်များ လေထဲလွင့်ပျံ ဆုံးရှုံးသွားမည်ဖြစ်၍ လုံးဝ အဆင်မပြေပါဘူး။ ထုံးကို အသုံးပြုလိုလျှင် မြေပြင်ချိန်ကတည်းက ၁ ပတ်မှ ၂ ပတ်ခန့် ကြိုတင်နှပ်ထားရပါမယ်။ လက်ရှိအခြေအနေတွင် စပါးခင်းကို ရေခေတ္တထုတ်ပေးပြီး ပုလဲနှင့် ဂျစ်ပဆမ် မြေဩဇာ ရောစပ်ပက်ကြဲပေးခြင်း၊ အမိုင်နိုအက်ဆစ် ရွက်ဖျန်းအားဆေး ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် အပင်ကို အမြန်ဆုံး ပြန်လည်စိမ်းလန်းလာစေနိုင်ပါတယ်။