စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များ ခင်မျာ့ သိချင်တာလေးမေးပါရစေ။ယခုစပါးမျိုးသစ် ငွေတိုး ဟုခေါ်သောစပါးသည် စျေးကွက်ရှိလားမ...

ကထိန်ခင်းချင်တာတို့ အလှူလေးလုပ်ချင် တာတို့တောင်မလုပ်နိုင်တဲ့အပြင် အရှုံးကိုဘယ်လို ပြန်ဖာရမလဲစဉ်းစားရတာနဲ့တင် လုံးလည် ချာလည် လိုက်နေကြတယ်။ အခုနှစ်က ကျွန်တော်တို့ဘက်ကမှ မြေပဲစိုက်တဲ့လူတွေကလည်း တိုင်ပတ်တယ်။ နောက်ပြီး ဒီစပါးကလည်း အရှုံးပဲ။ မတ်ပဲကလည်း စပါးရိတ်ပြီးတော့ မိုးများပြီးရေတွေနဲ့ဆိုတော့ လုပ်မရ ဘူး။ ဒီနှစ်ကတော့ အဆိုးဆုံးနှစ်ပေါ့။ ငယ်တဲ့လူတွေ ကတော့ ဒီလယ်ကိုလုပ်လည်းဘာမှမရမယ့်အတူ နိုင် ငံခြားထွက်တဲ့လူကလည်းထွက်ကုန်ပြီ။ ရွာတစ်ရွာမှာ လူငယ်က (၂၅) ရာခိုင်နှုန်း လောက် ပဲရှိတော့မယ်"ဟု အထက်ပါလယ်သမားက ပြောသည်။ ယခုနှစ် (၂၀၂၅) နှစ်ဆန်းပိုင်းမှစတင်၍ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ဆန်ဈေးနှုန်းများ ကျဆင်း နေသည့်အတွက် ပြည်ပသို့ တင်ပို့သည့် ဧည့်မထ၊ ငစိန် စပါးမျိုးများမှာ အမျိုးအစား၊ အရည်အသွေးပေါ် အခြေခံ၍ ဈေးနှုန်းကွာခြားမှုရှိသဖြင့် ပြည်တွင်းပြည်ပ ဈေးကွက်မှ လိုအပ်သော စပါးမျိုးများကို ရွေးချယ် စိုက်ပျိုးခြင်း၊ မြို့နယ်အသီးသီးရှိ ဆန်စက်များထံသို့ တိုက်ရိုက် တင်ပို့ရောင်းချခြင်း၊ တောင်သူများ အနေဖြင့် တစ်ဦး တစ်ယောက်ချင်း ကွင်းဝယ်လက် များ၊ အကျိုးဆောင်များကို ရောင်းချခြင်းထက် တောင်သူများ စုပေါင်း၍ ဆန်စက်များ၊ ကုမ္ပဏီများထံ တိုက်ရိုက်ညှိနှိုင်း တင်ပို့ရောင်းချခြင်းတို့ကို ဆောင် ရွက်ခြင်းဖြင့် ဈေးနှုန်း ပိုမိုရရှိနိုင်ခြင်း၊ မိမိတို့ ဒေသ အသီးသီးရှိ ဆန်စက်များ၊ ဆန်/ ဆန်ကွဲ ပြည်ပ တင်ပို့သည့် ကုမ္ပဏီများနှင့်ပူးပေါင်း၍ ကန်ထရိုက် လယ်ယာစနစ်/ အာမခံဈေးနှုန်း စနစ်ဖြင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ ဆန်စပါး အသင်းချုပ်က အကြံပြု တိုက်တွန်း ထားသည်။ " ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာမှာကောက်စောတွေပေါ့။ တကယ်မိုးစပါးက ဒီဇင်ဘာ၊ နိုဝင်ဘာမှ အများဆုံးပေါ် တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ သက်တမ်းတို ဧည့်မထတို့ သက် တမ်းတိုတဲ့စပါးတွေက စက်တင်ဘာမှာပေါ်တယ်ပေါ့။ စပါးပေါ်တဲ့အချိန်မှာ မိုးတွေကရွာ ရေကလည်းတော် တော် စိုတာပေါ့။ စပါးအစိုဓာတ်ကတော်တော်မြင့် တာပေါ့။ ဒါကြောင့်မို့လို့ အစိုဓာတ်မြင့်တဲ့ စပါးတွေ ကျတော့ အရည်အသွေးအားနည်းတဲ့ အခါကျတော့ ဈေးကောင်းမရတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်ပေါ့။ ဒါကြောင့် မို့လို့ အစိုဓာတ်လျှော့ချနိုင်ဖို့ အခြောက်ခံပြီးမှ ရောင်းနိုင်မယ်ဆိုရင်လည်း ဈေးကောင်းရနိုင်မယ်။ ဆန် စက်တွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေကို တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ပြီးတော့ ရောင်းသင့်တယ်ပေါ့နော်။ ဒါမျိုးကိုဆောင်ရွက်သင့် တယ်လို့ အကြံပြုချင်တာပါ" ဟု မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါး အသင်းချုပ်မှဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲမင်းအောင်က ပြောသည်။ သို့သော်လည်း လယ်သမားများအနေဖြင့် အထက်ပါဈေးနှုန်းမျိုးရရှိရန် လုပ်ဆောင်ရာတွင် အချိန်မပေး နိုင်သဖြင့် စက်ကျစပါးကိုသာအားပြု ရောင်းချရသည့်အခါ ပွဲစားများ၏ ဈေးနှိမ်ဝယ်ခြင်းကိုလည်း ခံရကြောင်း သိရသည်။

ဒီနှစ်မှာ စပါးစိုက်တဲ့ လယ်သမားတွေက ပိုရှုံးတယ်။ ဘာလို့ပိုရှုံးလဲဆိုရင် စပါးဈေးက တင်း (၁၀ဝ)မှာ (၉)သိန်း (၁၀) သိန်းပဲရှိတယ်။ အဲဒီ (၁)ဧက တင်း (၁၀ဝ)ထွက်ဖို့လုပ်နေတာတောင် တင်း(၈၀)လောက်ပဲထွက်တယ်။ (၁)ဧက လုပ်ရင်တောင် တချို့ဆို သွင်းအားစု ဘာညာနဲ့ (၁၂) သိန်းဝန်းကျင် လောက်ကုန်တယ်။ အစိုးရက ချေးငွေထုတ်ပေးတာက တစ်ဧကကို (၂)သိန်းပဲချေးပေးတာလေ။ ကျန်တဲ့ (၁၀)သိန်း လောက်က အပြင်ငွေတိုး (၅) ကျပ်တိုးနဲ့ ချေးရတာကိုး။ (၁၀)သိန်းချေးရင် (၅)ကျပ်တိုးက (၆)လမှာ (၃)သိန်းလောက်သွားကျတယ်။ အဲဒါက အရင်းရဲ့ တစ်ဝက်နီးပါးလောက်ဖြစ်နေပြီလေ။ အဲဒါ (၆)လနော်။ အဲဒီတော့ စပါးဈေးက (၁၀)သိန်းပဲရှိပြီး။ (၁)ဧက တင်း(၈၀)ထွက်တော့ (၈)သိန်းပဲရတယ်။ စောစောက သွင်းအားစုဘာညာက အတိုးတွေနဲ့ (၁၅)လောက်ဆိုတော့ တစ်ဝက်လောက်ရှုံးနေပြီ" ဟု ဧရာဝတီတိုင်းမှ လယ်သမားအရေးဆောင်ရွက်နေသူ တစ်ဦးက ပြောသည်။ လက်ရှိ စပါးဈေးကျဆင်းခြင်းသည် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်အပြောင်းအလဲကြောင့်ဖြစ်ပြီး အဆိုပါ ဒဏ်ကို လယ်သမား အားလုံးခံစားနေရခြင်း မဟုတ်ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်မှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးရဲမင်းအောင်က ဆိုသည်။ " လွန်ခဲ့တဲ့(၅)နှစ်အတွင်း ဈေးအကျဆုံးဆို တော့ မဟုတ်ဘူး။ ခုနကပြောသလို အဓိကကတော့မှန် တယ်။ စပါးဈေး ဧည့်မထစပါးတို့ ၊ ငစိန်စပါး တို့က တင်း (၁၀ဝ)ကို (၁၀)သိန်းဝန်းကျင်လောက်ပဲရှိတယ်။ တစ်ချို့တောင်သူလယ်သမားတွေဟာအခက်အခဲ ဖြစ်တယ်။ တောင်သူ လယ်သမားအားလုံးတော့ မဟုတ်ဘူးပေါ့။ တော်ကြာကျရင် နိုင်ငံတော်ကလည်း တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောရင် ရွေးကောက်ပွဲကိုဦး တည်ပြီးတော့ ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်နေတဲ့အချိန်မှာ ဒီခုနကပြောတဲ့ စပါးဈေးကျတယ်ဆိုတာ စပါးအားလုံး မဟုတ်ဘူးဆိုတာကိုလည်း သတင်းမှန်ကိုလည်း ဖော်ပြစေချင်တယ်။ အဓိကတော့ စပါးကျရတဲ့ဟာ တွေက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲဆိုရင် နိုင်ငံခြားကိုပို့တဲ့ ဆန်တွေက မနှစ်ကဆို တစ်တန် ကို ဒေါ်လာကို ၅၀ဝ လောက်ဈေးရှိတာပေါ့။ အခုကတော့ ဒေါ်လာ (၃)ရာလောက်ပဲရှိတယ်။ တစ်တန်ကို ဒေါ်လာ (၂) ရာလောက် ၊ နိုင်ငံတကာဈေးကလည်းကျတယ်လေ။ အဓိကတော့ နိုင်ငံတကာဈေးကွက်ဈေးနှုန်းပြောင်းလဲမှုပါပဲ" ဟု ၎င်းကပြောသည်။ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသာ စပါးဈေးကြောင့် ယခင်နှစ်များကထက်ကျပ်တည်း လာသည့် လယ်သမားများသည် လယ်စိုက်ရန်ပင်စိတ် ကုန်လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပဲခူးတိုင်းမှ လယ်သမား တစ်ဦးက ဆိုသည်။

စပါးဈေးကျဆင်းခြင်းကြောင့် လယ်သမားများ အရှုံးနှင့်ရင်ဆိုင်နေရပြီး လာမည့်နှစ်တွင် စပါးစိုက်ရန် ပင် စိတ်ကုန်သူများရှိနေကြောင်း လယ်သမားများထံ NP News က ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားသည့်အချက် အလက်များ အရ သိရသည်။ လက်ရှိတွင် ဆန်ကြမ်းအုပ်စုဝင်စပါးဈေးများ သည် တင်း(၁၀ဝ)လျှင် ကျပ် (၁၀) သိန်းဝန်းကျင်သာ ပေါက်ဈေးရှိနေချိန် သွင်းအားစုဈေးနှုန်းများကြီးမြင့်ခြင်း၊ ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးခကြီးမြင့်ခြင်းနှင့် လယ်ယာ လုပ်သားနည်းပါးပြီး လုပ်ခဈေးမြင့်တက်နေသောကြောင့် လယ်သမားများစွာ အရှုံးပေါ်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ လက်ရှိ စပါးဈေးနှုန်းအရ လယ်တစ်ဧက စပါးတင်း (၇၀)ထွက်လျှင်ပင် အရင်းကျေသည့်အဆင့် သာရှိပြီး အကယ်၍ တင်း(၇၀)အောက်လျော့ ထွက်ပါက ရှုံးကြောင်း သိရသည်။ " အများဆုံးကောက်စောစိုက်တာက ရက်(၉၀)နဲ့ ရတနာတိုးစိုက်တယ်။ ပုလဲသွယ်ကတော့ မစိုက် ပါဘူး။ အခုမှထွက်နေတာ ရတနာတိုးတွေ။ ဒီမှာက တစ်ဧကကို (၇၀)လောက်ထွက်ကြတယ်။ ငွေတိုးတွေ ဆိုရင်တော့ တင်း(၈၀)နဲ့ (၉၀)ထွက်တဲ့လယ်တွေ တော့ရှိတယ်။ နည်းပါတယ်။ အဲဒါတောင် ဓာတ်မြေ ဩဇာ တင်းတင်း ထည့်မှထွက်တာ။ အဲဒီမြေဩဇာဈေး ကလည်း (၂)သိန်းလောက်ရှိတယ်။ အဲဒီတော့ ကျွန်တော် တို့ဘက်က တစ်ဧကကို (၆၀)ကနေ (၈၀)အထိပဲထွက်တယ်။ အသွယ် (အလယ်အလတ်အဆင့် စပါး) ကတော့ (၁၂)သိန်းဈေးရောင်းရသေးတယ်။ ရက်(၉၀)လောက်စိုက်တဲ့ လူတွေကတော့ ရှုံးတယ်။ တစ်ဧကကို မြေဩဇာ (၂)သိန်းဖိုးလောက်သုံးမှ ထွက်တာ}}ဟု ပဲခူးတိုင်းမှလယ်သမားတစ်ဦးက ပြောသည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်၏ ထုတ်ပြန် ချက်တွင်မူ စပါးအစိုဓာတ်၊ အရည်အသွေးနှင့် အမျိုးအစားပေါ်လိုက်၍ တင်း(၁၀ဝ)လျှင် ကောက် စောဧည့်မထ စပါးသစ်များသည် ကျပ်(၁၁)သိန်းမှ (၁၂)သိန်းအတွင်း ရောင်းဝယ်မှုရှိနေကြောင်း သိရ သည်။ ထို့ပြင် အထူးဧည့်မထအုပ်စု စပါးမျိုးများသည် ကျပ် (၁၄)သိန်းမှ (၁၅) သိန်းအတွင်း၊ ရက် ၉၀၊ မနောသုခ၊ ဧရာမင်း၊ ဧရာပဒေသာ စပါးမျိုးများသည် ကျပ် (၂၂) သိန်း မှ (၂၃) သိန်းအတွင်းနှင့် ဆင်းသုခ စပါး ဖြစ်ပါက အစိုပင်လျှင် ကျပ် (၁၃) သိန်းဈေးဖြင့် ရောင်းဝယ်မှု ရှိနေကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။ အလားတူ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စပါးအများဆုံးစိုက် သည့် ဧရာဝတီတိုင်းတွင် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း တင်း (၈၀) ထွက်သည့်လယ်သမားများသည့် လက်ရှိ စပါးဈေးတွင် အဆိုးဆုံးအရှုံးအပေါ်သူများဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။ ယင်းလယ်သမားများသည် အစိုးရမှထုတ် ပေးသည့် စိုက်ပျိုးချေးငွေကိုတစ်ဧက (၂)သိန်းကျပ် သာအများဆုံးရရှိကြပြီး မလောက်ငသည့်အတွက် ပြင်ပမှ အတိုးနှုန်းဖြင့်ငွေချေးရာတွင် အတိုးများ ကြောင့် အရှုံးမှာ ကြီးမားသထက်ကြီးမားနေကြောင်း ဧရာဝတီတိုင်းမှ လယ်သမားအရေးဆောင်ရွက်နေသူ တစ်ဦးက ဆိုသည်။

လွန်ခဲ့သော‌၁၀ရက်ခန့်ကဆောင်းပါးအရ ငွေတိုးစပါးသည်ကျပ်၁၀သိန်းဝန်းကျင်ပေါက်ဈေးရှိကြောင်းသိရပါသည်၊ ဆောင်းပါးအပြည့်အစုံကို အောက်တွင်ဖတ်နိုင်ပါသည်။ အမြတ်ရရှိတယ်၊ မရှုံးဘူးဆိုရင်တော့စိုက်ပျိုးသင့်မသင့်မိမိဘာသာချင့်ချိန်သင့်ပါတယ်၊ မိမိအတွက်အရင်းနည်းပြီးအမြတ်ရရှိမယ့်အဆင်ပြေမယ့်မျိုးစပါးကိုသာရွေးချယ်ဖို့အကြံပြုချင်ပါတယ်။အောက်ကဆောင်းပါးမှာတော့ စပါးဈေးမကောင်းလို့ စိညစ်ရတဲ့ဆောင်းပါးပါဗျ၊