U Saw

ဝက်မြေစာပင်ကို ဆိုလိုတာ သိရပါပြီခင်ဗျ။ မျိုးကန်းအောင် လို့ ပြောလိုက်တာကို နည်းနည်း နားလည်မှုလွဲသွားလို့ပါ။ ဝက်မြေစာ (သို့မဟုတ်) ဝက်လာမြက် (Nut Grass / Nutsedge - Cyperus rotundus) သည် စိုက်ပျိုးရေးတွင် အလွန်တွေ့ရများပြီး နှိမ်နင်းရန် ခက်ခဲသည့် အမြဲစိမ်း ပေါင်းပင် (Perennial Weed) အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဒေသအလိုက် "ဝက်မြေစာ"၊ "ဝက်မြေ" သို့မဟုတ် "ဝက်လာ" ဟု အမျိုးမျိုး ခေါ်ဆိုကြသည်။ ၁။ ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ * ပင်စည် (Stem): ပင်စည်သည် ပုံမှန် မြက်များကဲ့သို့ အဝိုင်းမဟုတ်ဘဲ သုံးထောင့်ပုံသဏ္ဌာန် (Triangular stem) ရှိသည်။ * အရွက် (Leaves): အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး ပြောင်ချောကာ မြက်ရွက်နှင့် တူသော်လည်း အလယ်ဗဟိုတွင် အကြောနက်သည်။ * မြေအောက်ဥနှင့် မြစ်ဥ (Tubers & Rhizomes): မြေအောက်တွင် ဥကွန်ရက်များ (Tuber networks) ဖြင့် ပြန့်ပွားသည်။ ဤဥများသည် မြေအောက်အနက်၌ နှစ်ရှည်လများ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်နိုင်သောကြောင့် နှိမ်နင်းရန် အခက်ခဲဆုံး အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။ * အပွင့် (Flowers): ပင်စည်ထိပ်တွင် နီညိုရောင် သို့မဟုတ် ညိုဝါရောင် အပွင့်ခက်များ ပွင့်လေ့ရှိသည်။ ၂။ စိုက်ပျိုးရေးတွင် တွေ့ကြုံရသည့် စိန်ခေါ်မှုများ (က) နှိမ်နင်းရ ခက်ခဲခြင်း: အထက်ပိုင်း ပေါင်းပင်ကို ကုတ်ဖျက် သို့မဟုတ် သတ်လိုက်သော်လည်း မြေအောက်၌ ကျန်ခဲ့သော ဥများမှ ပြန်လည် အပင်ပေါက်လာနိုင်သည်။ (ခ) သီးနှံအထွက်နှုန်း ထိခိုက်ခြင်း: သီးနှံပင်များ ရယူရမည့် ရေ၊ အာဟာရ (နိုက်ထရိုဂျင်၊ ပိုတက်စီယမ် စသည်) နှင့် နေရောင်ခြည်တို့ကို အပြင်းအထန် လုယူသည်။ (ဂ) ဓာတုဓာတ်ထုတ်လွှတ်ခြင်း (Allelopathy): ဝက်မြေ/ဝက်လာပင်၏ အမြစ်နှင့် ဥများမှ အခြားသီးနှံပင်များ ကြီးထွားမှုကို တားဆီးသည့် သဘာဝဓာတုဓာတ်များကို ထုတ်လွှတ်သည်။ ၃။ ထိရောက်သော နှိမ်နင်းရေး နည်းလမ်းများ ဝက်မြေ/ဝက်လာကို စိုက်ပျိုးမြေမှ ကင်းစင်စေရန် စနစ်ပေါင်းစုံ ပေါင်းစပ်နှိမ်နင်းခြင်း (Integrated Weed Management) ကို အသုံးပြုရပါမည်။ (က) စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်နှင့် ရူပဗေဒနည်းလမ်းများ * မြေလှန်/နေပူလှန်းခြင်း: နွေရာသီတွင် မြေကို နက်နက်လှန်ထွန်ပေးပြီး မြေအောက်ဥများကို အထက်သို့ ဖော်ထုတ်ကာ နေပူတွင် ခြောက်သွေ့အောင် လှန်းပေးခြင်းဖြင့် ဥများ၏ အပင်ပေါက်နိုင်စွမ်းကို လျှော့ချနိုင်သည်။ * အုပ်ပေါင်းအသုံးပြုခြင်း (Mulching): ပလတ်စတစ်အမည်း (Mulch film) သို့မဟုတ် ကောက်ရိုး ထူထူအုပ်ပေးခြင်းဖြင့် နေရောင်ခြည်ကို ပိတ်ပင်ကာ အပင်ပေါက်နှုန်းကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်။ * အပင်မရင့်မီ စိစစ်ဖယ်ရှားခြင်း: ပေါင်းပင်များ ပွင့်ခက်မပွင့်မီနှင့် မြေအောက်ဥ အသစ်များ မအိမ်မီ မကြာခဏ အမြစ်ပါတူးဆွ ဖယ်ရှားပေးရမည်။ (ခ) ဓာတုနည်းဖြင့် နှိမ်နင်းခြင်း * Halosulfuron-methyl: ဝက်မြေ/ဝက်လာကဲ့သို့ မြက်မြှောက်အုပ်စု (Sedges) များကို ရွေးချယ်သတ်ဖြတ်သည့် စနစ်ကူးပေါင်းသတ်ဆေးဖြစ်ပြီး သီးနှံအများစုတွင် ဘေးကင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ * Glyphosate: စိုက်ပျိုးခြင်းမပြုမီ မြေပြင်ချိန်တွင် ပေါင်းပင် အရွက်များပေါ်သို့ စနစ်ကူးပေါင်းသတ်ဆေးအဖြစ် ပက်ဖျန်းပါက အမြစ်နှင့် မြေအောက်ဥအထိ ထိရောက်စွာ သေစေနိုင်သည်။ (သီးနှံပင်များ မရှိသည့် အချိန်၌သာ သုံးစွဲရန် လိုအပ်သည်) ၄။ ဖက်စပ် အသုံးဝင်မှုများ နှိမ်နင်းရခက်သည့် ပေါင်းပင်ဖြစ်သော်လည်း ဝက်မြေ/ဝက်လာတွင် အချို့သော အသုံးဝင်မှုများလည်း ရှိသည်- * တိုင်းရင်းဆေးဖက်ဝင်မှု: ဝက်မြေစာဥကို မြန်မာ အပါအဝင် အာယုဗ္ဗေဒ ဆေးပညာတွင် အစာကြေစေရန်၊ အဖျားကျစေရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှု လျှော့ချရန် တိုင်းရင်းဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ * တိရစ္ဆာန်စာ: ဝက်များနှင့် အချို့သော မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များအတွက် သဘာဝ အစာအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။

ဝက်မြေ.ဝက်လာတွေ ကိုမျိုကန်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲး

ဝက်မြေ ဝက်လာ ဆိုတာ ဘာကို ပြောတာလဲ နားမလည်လို့ခင်ဗျ

ဝက်မြေ.ဝက်လာတွေ ကိုမျိုကန်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲး

အွန်လိုင်း တက်ချင်တာလားခင်ဗျာ?။ လူတွေ့ သင်တန်းမျိုး ရှမ်း/မြောက် ‌မှာ ဖွင့်စေချင်တာလား ခင်ဗျာ?

စိုက်ပျိုးရေးသင်တန်းတွေ ဘယ်တော့ဖွင့်မလဲရှင် .. ဖွင့်ရင် ဘယ်မှာ Register လုပ်ရမလဲ

graph ဖြင့် ပြတာကောင်းသော်ငြားလည်း စျေးနှုန်းအတက်အကျအပြောင်းအလဲကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းအချက်များသည် မြန်မာနိုင်ငံအဖို့အလွန်ပင် များလှပါသည်။ ထို အကြောင်းချက်များကိုနားလည် သဘောပေါက်မှသာလျှင် စျေးကွက်အတက်အကျကို အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းနိုင်လိမ့်မည် ဖြစ်ပါသည်။

သီးနှံစျေးနှုန်းတွေကို နှစ်အလိုက် (သို့) လအလိုက် Graph လေးဆွဲပေးစေချင်ပါတယ်...ဒါမှ သီးနှံစျေးနှုန်း အတက်/အကျကို ကြည့်ရတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တွေ့နိုင်ပါမည်

ပြည်ပမှ တင်သွင်းရောင်းချနေတဲ့ ၁၅ ပတ်လည် လိုဓါတ်မြေဩဇာတွေချည်း အားပြု ကျွေးရင်တော့ အရင်းအနှီးကြီးလွန်းပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်လုပ် ငါးအမိုင်နို၊ သီးစုံချဉ်ဖတ်ဖျော်ရည်၊ ဘိုကာရှီ ၊ ဒိုချက်ကင် ၊ စပါးခွံပေါင်းခံရည် စတာတွေ ဘက်စုံထည့်မှ တောင်သူ အကျိုးဖြစ်ပါလိမ့်မယ်ခင်ဗျာ

စပါးရက်၁၃၀စပါးဆိုရင်မြေသြဇာဘယ်နစ်ကြိမ်သင့်လဲဘယ်အချိန်ဘယ်ရက်တွေကျွေးသင့်လဲဆရာကြီးတို

စပါးဈေးက ပြည်ပဆန်တင်ပို့မှုဈေးကွက်အလားအလာပေါ် တည်မှီတာကြောင့် လတ်တလောအခြေအနေတွေအရ ခန့်မှန်းရခက်နေဆဲပါ။ ဆိတ် ၊ နွား အရှင်ပြည်ပတင်ပို့မှုတောင် ရခိုင်ဘက်ကတဆင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၊ လာအို နယ်စပ် ထိုင်းနယ်စပ်ကတဆင့် တရုတ် စသဖြင့် တင်ပို့မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ စပါး ကတော့ ဒေသတွင်း ဝယ်လက်တွေ သိုလှောင်ထားဖို့ အလားအလာနည်းနေပါသေးတယ်။

စပါးစျေးကအကျဘက်ဘဲဦးတည်နေတယ်ဒီနစ်ဆက်တက်ဖို့ကောရှိပါမလားဘယ်လလောက်စျေးပြန်တက်နိုင်ချေရှိလောက်လည်းဗျဆက်ထားရမထားရလေးပါပြောပြပေးပါလာ

စပါးစိုက်တောင်သူဆိုတော့ စပါးခွံပေါင်းခံရည် Rice Paddy husk vinegar ပြုလုပ်သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ C4RD Myanmar YouTube channel မှာ ပြုလုပ်နည်းဗီဒီယိုရှာကြည့်လို့ရပါတယ်

စပါးကျဲခင်းတွင် ကျရောက်သော ဖလံ.ရွက်လိပ်.ရွက်ခေါက်ပိုးများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သော သဘာဝဖျန်းဆေးပြုလုပ်နိုင်ရင် ဖော်ပြပေးပါ ဆရာ။

စပါးပင်က တောက်လျောက်ရေထည့်ထားတာကို မနှစ်သက်လို့ ဆရာကြီး ဦးသိန်းဆု သင်ကြားဖြန့်ချီနေတဲ့ ***စပါးအစွမ်းဖွင့်စိုက်နည်းစနစ်*** အတိုင်း လေ့လာလုပ်ဆောင်စေချင်ပါတယ်ဗျ။

ရက်90စပါးပါ သက်တမ်းနှစ်လပါ အခုအခြေအနေအတိုင်း ရေဖြတ်လို့ရပြီးလားဗျ

ခုတ်ဖုံးစနစ်‌ ကောင်း နဲ့ စိုက်တတ်တဲ့ အလေ့အထကို ပုံမှာမြင်ရပါတယ်။ မြေကြီးကကျန်းမာတယ်လို့ ယုံကြည်ရင် ပုံထဲက ပင်သက်၂ ပတ်သားခန့် အပင်ငယ်တွေဘာရောဂါလက္ခဏာမှ မတွေ့ရရင် ဘာဆေးမှ မဖြန်းသင့်သေးပါဘူး။ ရေဝပ်/မြေအစိုဓါတ်များလွန်းလို့ ပင်ပမ်းခဲ့ရတဲ့ အပင်ငယ်တွေကို သင့်လျော်တဲ့ မြေအစိုဓါတ်‌ဖန့်သွားချိန်ထိ စောင့်ကြည့်ရုံပါပဲ။

မတ်ပဲကမိုးတွေအရမ်းရွာထားလို့ပဲပင်တွေအတွက်မှိုဆေးဖျန်းရင်ကောင်းမလား အားဆေးဖျန်းရင်ကောင်းမလား ကျေးဇူးပြုပြီးပြောပြပေးပါ ဆရာသမားတို့