“ရာသီဥတု” နဲ့ “မိုးလေဝသ” ဘာကွာလဲ

ဒီဝေါဟာရ ၂ ခုကတွဲပြီး ပြောနေကြဆိုကြတော့ ရာသီဥတု(Climatology) နဲ့ မိုးလေဝသ(Meteorology)ဆိုတာ အတူတူပါပဲလို့ ယူဆနိုင်ကြပါမယ်။

ရှင်းအောင်ပြောရမယ်ဆိုရင် -

• ရာသီဥတုဆိုတာက ပြီးခဲ့တဲ့ ထောင်စုနှစ်၊ ရာစုနှစ်၊ ဆယ်စုနှစ်၊ နှစ်တစ်နှစ်၊ လတစ်လ၊ ရက်တစ်ရက်၊ ဒေသတစ်ခုမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ “မိုးလေဝသအခြေအနေတွေ”ကို လေ့လာသုံးသပ်၊ မှတ်တမ်းတင်ထားတာဖြစ်ပြီး

• မိုးလေဝသ ဆိုတာက လက်ရှိအချိန်မှာဖြစ်ပျက်နေတဲ့အခြေအနေနဲ့ နောက်လာမယ့် နာရီ၊ ရက်၊ လ၊ နှစ်တွေမှာ ဖြစ်လာနိုင်မယ့် မိုးလေဝသအခြေအနေတွေကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းပေးတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ကြိုတင်ခန့်မန်းချက်ဝေးလေ တိကျမှုနည်းလေပါပဲ။ ကျွန်တော့်လေ့လာမှုတွေအရ အနည်းဆုံး ၃ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်းပဲ အတိအကျကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။

မိုးလေဝသအခြေအနေ (Weather & Storm Forecast) ခန့်မှန်းတဲ့အခါ ရေးသားတင်ပြရတဲ့အဆင့်တွေက ရာသီဥတု(Climatology) ခန့်မှန်းတာနဲ့ မတူပါဘူး။

အရင်ဆုံး အချက်အလက်တွေစု
ပြီးရင် သုံးသပ်
ပြီးမှ ခန့်မှန်းချက်အကြမ်းရေး
တခြား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာမိုးလေဝသခန့်မှန်းရေးဌာနတွေနဲ့ ဂြိုလ်တုပုံတွေကတဆင့်ရသလောက်ထပ်ပြီး အတည်ပြု ပြီးမှ final ရေးရတာပါ။

မဟုတ်ရင် မှားကုန်တတ်တယ်။ မှားတင်ပြီးမှ ပြန်ပြင်လို့ မရတော့ဘူးဆိုတော့ အတော်သတိထားရပါတယ်။

Climatology ကတော့ အချိန်ရတယ် အပြောင်းအလဲတွေလည်း ရှိတယ်။ အရင်နှစ်တွေက မှတ်တမ်းတွေကို အခြေခံပြီး ဖြစ်လာနိုင်မယ့် ရာသီဥတုအခြေအနေသုံးသပ်ရတာက ပိုပြီးတော့လည်း ခက်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် “မိုးလေဝသဆိုတာ ပစ္စုပ္ပန် နဲ့ အနာဂတ်ကိုခန့်မှန်းတာ။ ရာသီဥတုဆိုတာက အတိတ်မှတ်တမ်းကိုလေ့လာပြီး အခုဖြစ်နေတာတွေကို မှတ်တမ်းတင်တာ”လို့ ယေဘူယျအားဖြင့် ပြောလို့ရပါတယ်။

မိုးရွာမယ်၊ မရွာဘူး နေပူမယ်၊ မပူဘူးဆိုတာတွေက ဆော့ဝဲတွေမှာ ၇ ရက်စာ၊ ၁၄ ရက်စာ ကြည့်လို့ ရပါတယ်။ ဘာကြောင့် ဒီလိုတွေဖြစ်တယ် ဘယ်မိုးလေဝသကြိုတင်ခန့်မှန်းရေး model တွေကို သုံးပြီး ဖော်ပြတယ်။

model data တွေက update ဖြစ်ရဲ့လား၊ မဖြစ်ဘူးလား။

နောက်ကျနေတဲ့ အချက်အလက်တွေလားဆိုတာလည်း သတင်းတွေ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ ပြည်သူတွေက မသိနားမလည်ကြတာ များပါတယ်။

ဒါကြောင့် မိုးလေဝသခန့်မှန်းတင်ပြတာတွေကြည့်တဲ့အခါ အခုအပေါ်မှာဖော်ပြထားတဲ့ အချက်တွေ အဆင့်တွေအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ လိုင်းပေါ်မှာ အလွယ်တကူရနေတဲ့ weather APP က ပုံတွေကြည့်ပြီး အကြောင်းအကျိုးမပါဘဲ ခန့်မှန်းရုံနဲ့တော့ မပြည့်စုံဘူးဆိုတာ သိထားဖို့လိုပါတယ်။

ဘယ်လိုခန့်မှန်းချက်တွေက ဘယ်လောက်အထိ တိကျနိုင်မယ်။ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်စုံပြီး ဘယ်လောကိအထိယုတ္တိတန်မယ်ဆိုတာ ဝေဖန်ပိုင်းခြားပြီးအတည်ယူနိုင်အောင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲနေတာကိုလည်း နားလည်အောင်လေ့လာကြပါ။ နေ့စဉ်ဖြစ်ပေါ်ပြောင်းလဲနေတဲ့ မိုးလေဝသဆိုတာကိုလဲ အတွင်းကျကျနားလည်အောင်လုပ်ကြပါ။

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

Farm Link Co.,Ltd ကြော်ငြာ

စပါးစိုက်ပျိုးဖို့ ပြင်နေကြပြီလား? ဒါဆို Farm Link ရဲ့ အထူး special product တွေနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်.. 👉 Erase (အီရေစ့်) က ပေါင်းပင်တွေကို သေစေရုံတင်မကဘဲ နောက်ထပ် ပေါင်းသတ်ဆေး ထပ်ဖျန်းစရာ မလိုလောက်အောင်ကို ပေါင်းပေါက်ရောက်မှုကို ထိထိရောက်ရောက် ဟန့်တားပေးနိုင်ပါတယ်။ 👉 စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ 👉 ဆလက်ပလက်စ်ဆိုတာ စပါးဆစ်ပိုး (Rice stem borer) ၊ စပါးရွက်လိပ်ပိုး(Rice leaf folder)၊ စပါးငမြောင်တောင်ပိုး( Rice armyworm) စတဲ့ စပါးဖျက်ပိုးတွေကိုလည်း ၇၀%အထိကို ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါတယ်။ 👉စပါးနှံတွေ ထွက်လာခါမှ ဂုတ်ကျိုးရောဂါကြောင့် အနှံဖြူပြီး ပျက်စီးသွားတာဟာ တောင်သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ဒီဆုံးရှုံးမှုကို အမြစ်ပြတ် တားဆီးဖို့ဆိုရင် ရှူးဝါး ကိုသာ သတိရလိုက်ပါ။ 👉စပါးခင်းမှာ ရွက်ဖျားဝါပြီး မီးလောင်သလို အကွက်လိုက်ဖြစ်ကာ တဖြည်းဖြည်းခြောက်လိုက်လာပြီဆို အဲ့ဒါကိုဖြုတ်လောင်ခြင်း (hopper burn)လို့ခေါ်ပါတယ်။ မထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ဆိုးဆိုးရွားရွာကျရောက်ပါက အထွက်နှုန်းကို ရာနှုန်းပြည့်ထိ ဆုံးရှုံးစေနိုင်တာတာကို ဗိုက်တာဂရိုကိုသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တာပါ