မှိုဖြူ ပင်ခြေပုတ်ရောဂါ (Southern Blight)
မှိုဖြူ ပင်ခြေပုတ်ရောဂါသည် ပဲ၊ သခွားမွှေးသီး၊ ခါကြက်ဥ၊ အာလူး၊ ငရုတ်ပွ၊ ခရမ်းချဉ်၊ ခရမ်း၊ ကန်စွန်းဥ၊ ဖရဲသီး၊ သခွား၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ မုန်လာဥ စတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ပင်တွေမှာ ဖြစ်ပွားမှုများပါသည်။ Sclerotium rolfsii လို့ခေါ်တဲ့ မြေဆောင်မှိုရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
ဤရောဂါသည် အပင်ကို ချက်ချင်းညှိုး၍ သေစေနိုင်သော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အပင်တွင် တိခိုက်လာပါက မညှိုးနွမ်းခင် အဝါဖျော့ရောင်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ စိုထိန်းစများသော အခြေအနေတွင် ပါးလွှာပြီးအဖြူရောင် ပန်ကာပုံစံ မှိုများသည် ပင်စည်၏ တစ်ရှူးများနှင့် မြေနှင့်ဆက်နေသော ပင်စည်အပိုင်းများတွင် များစွာကျရောက်သည်။ ပင်ခြေအနီးနားရှိ မြေကြီးပေါ်တွင်လည်း အဖြူရောင်မှိုမျှင်များကို တွေ့ရတတ်ပါသည်။ ခြောက်သွေ့သောအခြေအနေတွင်လည်း အဖြူရောင်မှိုမျှင်များသည် ပင်စည်တစ်လျှောက်တွင် ထင်ရှားစွာတွေ့ရနေမည်။ မှိုမျှင်များဖြစ်ပြီးမကြာမီတွင် မှိုမျှင်လုံး (sclerotia) များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မှိုမျှင်လုံးများသည် အစပိုင်းတွင် အဖြူရောင် မှ အညိုရောင်၊ လိမ္မော်ရောင်၊ နီညိုရောင်သို့ ပြောင်းသွားသည်။ ဖရုံသီး၊ သခွားမွှေးသီးကဲ့သို့ မြေနဲ့ထိပြီးပေါက်တတ်သောအသီးများသည် ပုပ်သွားတတ်ပြီး အမြစ်စားသီးနှံဖြစ်သည့် ကန်စွန်းဥတွင်လည်း မြေကြီးထဲနှစ်မြှုပ်နေသောအစိတ်အပိုင်းများတွင် အမဲရောင်အစက်အပြောက်များ တွေ့ရတတ်သည်။
ရောဂါသံသရာလည်ပုံ
မှိုများသည် အပင်အကြွင်းအကျန်များနှင့် မြေကြီးပေါ်တွင် ပျံ့နှံ့သည်။ မှိုလုံးများသည် မြေကြီးပေါ်တွင် နှစ်အတော်ကြာ အသက်ရှင်နိုင်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ခြောက်သွေ့သောအချိန်တွင် မိုးရွာခြင်း၊ ရေသွင်းခြင်းတို့သည် မှိုများ ပေါက်ဖွားမှုကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး ရောဂါကူးစက်မှုကို ဖြစ်စေပါသည်။ ပူ၍ စိုစွတ်သောရာသီဥတုတွင် ပျံ့နှံ့မှုအားကောင်းပြီး မဆွေးမြေ့သေးသော အပင်အကြွင်းအကျန်များပေါ်တွင် ပို၍ ကူးစက်သည်။ အက်စစ်ဆန်သောမြေ pH 3-5 တွင် ကြီးထွားရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ pH 7 အထက်ဆိုရင် မှိုမျိုးပွားမှုကို ဟန့်တားနိုင်သည်။ မှိုရောဂါသည် မြေကြီး၏ ၂ လက်မမှ ၃ လက်မအမြင့်လောက်ထိ ရှင်သန်နိုင်ပြီး ဒီထက်နက်ရှိုင်းသောအနက်တွင် ရှင်သန်နိုင်စွမ်းမရှိပါ။ မှိုဖြူပင်ခြေပုတ်ရောဂါသည် လေမှတစ်ဆင့်ကူးစက်တတ်တဲ့ရောဂါ မဟုတ်ပါ။ အဓိကအားဖြင့် အပင်တစ်ရှူးများနှင့် ရောဂါကျရောက်နေသော မြေကြီး၊ လယ်ယာသုံးပစ္စည်းများ၊ သွင်းရေများ၊ အပင်အကြွင်းအကျန်များ၊ မျိုးများ မှတစ်ဆင့် တစ်ခင်းနှင့်တစ်ခင်း ရောဂါကူးစက်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။
ကာကွယ်ကုသနည်းများ
- အပင်အကြွင်းအကျန်များ ရောဂါကျရောက်နေသော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ပင်ခြေတစ်ဝိုက်က မြေကြီးအနည်းငယ်တို့ကို ဖယ်ရှားပေးပါ။
- ယခင်တစ်နှစ်က မှိုရောဂါကျရောက်ဖူးခဲ့သော ခံနိုင်ရည်မဲ့သည့် မျိုးများကို မစိုက်ပျိုးရန်။
- ပေါင်းပင်များကို နှိမ်နင်း ကာကွယ်ပါ။
- သီးနှံမစိုက်ပျိုးခင် ယခင်စိုက်ပျိုးထားသည့် အပင်အကြွင်းအကျန်များသည် ကောင်းစွာပြိုကွဲပျက်စီးနေရန် ထယ်နက်နက်ထိုးပြီး မြေကို ကောင်းစွာပြုပြင်ပေးရန် လို့ပါမည်။
- မြေပေါ်မှာကျရောက်နေသော /ရောဂါကျရောက်နေသော အရွက်များမှ ရောဂါများကူးစက်နိုင်သည့်အတွက် အရွက်များကို ရှင်းလင်းပေးပါ။
- ရေနုတ်မြောင်းများ မြှင့်တင်၍ စိုက်ဘောင်အမြင့်များပြုလုပ်ပြီး စိုက်ပျိုးပါ။
- ထရိုက်ဂိုဒါးမားမှို ကိုလည်း မြေပြင်သည့်အချိန်တွင် ထည့်ပေးခြင်းဖြင့် မှိုရောဂါကို ကာကွယ်ရာရောက်ပါတယ်။
- ဓာတုဆေးအနေနဲ့ မှိုသတ်ဆေးများကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ မှိုသတ်ဆေးများသည် ရောဂါကို လျော့ကျစေနိုင်ပြီး အရှင်းတော့ မပျောက်ကင်းနိုင်ပါ။
ယခင်စိုက်ပျိုးထားသော သီးနှံတွင် မှိုရောဂါကျရောက်ထားသည့်အနေအထားမျိုးရှိပါက မြေပြင်ချိန်မှစပြီး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုပြုလုပ်နိုင်လျှင် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။
ကျော့နန္ဒာစိုး
Ref; https://ag.tennessee.edu/EPP/Extension%20Publications/Southern%20Blight%20of%20Vegetables.pdf
(ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ကို ထည့်ပေးရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်)
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းအရာ 1
မှိုဖြူပင်ခြေပုပ်ရောဂါ
Lwin Moe Oo
လွန်ခဲ့သော ၄ နှစ် ကဓာတုဆေးအမည်များသိချင်ပါတယ်ခဗျ
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့
Greenovator
ဂရင်းနိုဗေတာကုမ္ပဏီကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီမှ အစိမ်းရောင်လမ်းအက်ပလီကေးရှင်းအား ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြုးခဲ့ပါသည်။ စိုက်ပျိုးသူတောင်သူများ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲလာစေရန်အတွက် လိုအပ်သော နည်းပညာဗဟုသုတများ၊ ဈေးကွက်အချက်အလက်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်လာနိုင်စေရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးစားလျက်ရှိပါသည်။
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့ အားလုံးဆက်စပ်မေးခွန်းများ
မင်္ဂလာပါ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်စပါးခင်းမှာ ဂုတ်ကျိုးရောဂါ ဝင်နေပါတယ်။ လက်ရှိ စပါးက နို့ရည်ဝင်အဆင့်တော့ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၂၅ခန့် လိုပါသေးတယ်။ စပါးခင်းတစ်ခင်းလုံး ရောဂါပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ စပါးနှံ ၃၀% ခန့် ဂုတ်ကျိုးပြီး ဖြူခြောက်နေပါတယ်။ ရောဂါကလည်း နေ့စဉ် တိုးလာနေပါတယ်။ မေးချင်တာက— ၁။ ဒီအချိန်မှာ မှိုသတ်ဆေး ဖျန်းသင့်ပါသလား။ ၂။ ဖျန်းသင့်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ဆေးအမျိုးအစား သုံးသင့်ပါသလဲ။ ၃။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၃၀ သာလိုတော့တဲ့အတွက် ဘယ်ဆေးက သင့်တော်ပါသလဲ။ ၄။ ကျန်ရှိနေတဲ့ စပါးနှံတွေကို ရောဂါမထပ်ပြန့်အောင် ကာကွယ်နိုင်ပါသလား။ အခုပုံက ရိုက်ထားတာ ၂ရက်ရှိပါပီဗျာ အကြံဉာဏ်ပေးကြပါဦးခင်ဗျာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Nyi Nyi Aung • ဖြေကြားချက် 2 ခု
မုိခါ မျိုး27ရက်သား 10ရက်သားခန့် တန်းရှင်း ရွေးချယ် ၊ 15ရက်သားကျော်ကယူနတီမှိုဆေးဖြန်းထားပြီး 25ရက်သားက(ပုံပါ) ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းထားပါတယ် အပင်တွေ သေနေလို့ တစ်ချို့က ပုံပါအတိုင်းအညွှန့်ပုပ်ပုပ် သွားလို့ ပိုးကြောင့်လား မှိုကြောင့်လား ဖြေပေးပါဦး ဆရာတို့
Hlaing Min Tun • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ကျွန်တော်ပဲတီိစိမ်းအခင်းအပင်တွေညိုးသေနေပါတယ်မြေကြီးကလည်းအလွန်စိုနေပါတယ်ပဲပင်ဆက်မသေအောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ကုသရမလဲဆရာ
လက်တွေ့တောင်သူ • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ဆင်းသုခစပါးအရွက်တွေအဝါရောင်ဖြစ်နေလို့ပြန်ကောင်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ
Hein Hein Htet • ဖြေကြားချက် 1 ခု
သီးလုံးဖောက်ပိုးနဲ့ ပွင့်ထွေးပိုးကတစ်မျိုးတည်းလား ဘယ်လိုကွာလဲ ဆရာ
Saw Samson • ဖြေကြားချက် 1 ခု
Farm Link Co.,Ltd
ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (အပိုင်း-၆)
10/11/2026
နိုဝင်ဘာ ၉ မှ ၁၅ ရက်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ လုံးဝမရှိ
09/11/2026
အပင်ရဲ့ အစာချက်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေတဲ့ သရက်ခေါင်ညွန့်စားပိုး(သို့) သရက်ရွက်အိမ်ဖွဲ့ပိုး
09/11/2026
တစ်ပတ်စာ ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက် (2-6.11.2026)
06/11/2026
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ဒေသများအတွက် မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက် (နိုဝင်ဘာ ၅ -၁၁အထိ)
06/11/2026
More from ကျော့နန္ဒာစိုး
အားလုံး