ဒီရေတောတွေသာမရှိတော့ရင်..
မိမိတို့ကျေးရွာပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဒီရေတောတွေပေါက်ရောက်နေတာတွေ့ရင် အဲဒီ့ ဒီရေတောတွေကိုထိန်းသိမ်းဖို့ သင့်မှာတာဝန်ရှိသွားပါပြီ။
ဒီရေတောတွေရှိတဲ့နေရာမှာ နေထိုင်ရခြင်းဟာ အဖိုးမဖြတ်နိုင်တဲ့သဘာဝအရင်းအမြစ်ကို ပိုင်ဆိုင်ထားရခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရေတောဟာ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေရဲ့ မုန်တိုင်းအန္တရာယ်ကာကွယ်ရေး၊ အစားအစာဖူလုံရေး၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုလျှော့ချရေး အစရှိတဲ့အကျိုးကျေးဇူးတွေကိုပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုကောင်းကျိုးများစွာကိုပေးတဲ့ ဒီရေတောတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရဲ့ ဧရာဝတီတိုင်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ ရခိုင်နဲ့ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတွေမှာ အများအပြား ပေါက်ရောက်ကြပါတယ်။ ဒီရေတောပေါက်ရောက်တဲ့ ဒေသတွေဟာ သဘာဝသယံဇာတကပေးတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးအပြင် ဒေသခံပြည်သူတွေကိုပါ လုပ်ငန်းစီးပွားဖြစ်ထွန်းစေတဲ့အထိ လက်တွေ့ခံစားရစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီရေတောရဲ့ အင်အားတွေကြောင့် မုန်တိုင်းတိုက်ခတ်တဲ့အခါ မုန်တိုင်းဒီရေဒဏ်၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်ဒဏ်တွေကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်တဲ့အပြင် ရေတိုက်စားမှု၊ မြေပြိုမှုတွေနဲ့ ရေငံဝင်ရောက်မှုတွေကိုပါ တားဆီးပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့ အပြင် ဒီရေတောတွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ တန်ဖိုးအရှိဆုံးသော ရှုခင်းတွေထဲကတစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ကုန်းနေ၊ အိုင်စပ်နဲ့ အဏ္ဏဝါမျိုးစိတ်တွေအများအပြားနေထိုင်ကျက်စားရာနေရာလည်းဖြစ်ပြီး ငါး၊ ငှက်၊ ပင်လယ်မြက်၊ သန္တာကျောက်တန်းတွေအတွက်လည်း လိုအပ်တဲ့ အလှတန်ဆာတွေကို ဆင်မြန်းပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
မိမိတို့ကျေးရွာမှာ ဒီရေတောတွေမရှိတော့ရင် အပေါ်မှာဖော်ပြခဲ့တဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေအားလုံးဆုံးရှုံးရမှာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေ၊ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာအကျိုးဆက်တွေနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေကို ရင်ဆိုင်လာရနိုင်ပါတယ်။
ဥပမာတစ်ခုကိုပြောရရင် ၂၀၀၈ ခုနှစ် မေလအစောပိုင်းမှာ မြန်မာနိုင်ငံကိုဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ နာဂစ် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဟာ ဒီရေတောပြုန်းတီးလို့ နောက်ဆက်တွဲခံစားရတဲ့အကျိုးဆက်တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဧရာဝတီတိုင်းကို နာဂစ်မုန်တိုင်းဝင်ရောက်တဲ့ အချိန် ဒီရေတောတွေ မရှိတဲ့ ဒေသတွေက လူသေဆုံးမှု၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ပိုများခဲ့ပြီး ဒီရေတောတွေ ရှိတဲ့နေရာမှာတော့ လူသေဆုံးမှု မရှိသလောက်၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု နည်းခဲ့ပါတယ်။
တကယ်လို့များ ဒီရေတောပင်တွေပေါက်နေကျနေရာမှာ မပေါက်တော့ဘူး။ ပြုန်းတီးသွားပြီဆိုရင်တော့ အဲဒီဒေသမှာနေထိုင်သူတွေဟာ ပင်လယ်ကဖြစ်ပေါ်လာမယ့် လေနဲ့လှိုင်းဒဏ်ကိုတိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခံစားရပြီးတော့ လူနေအိမ်နဲ့ စိုက်ပျိုးပင်တွေ ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းနဲ့ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီရေတောဟာ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံဖို့အတွက် လိုအပ်ပြီး မုန်တိုင်းအန္တရာယ်ကာကွယ်ဖို့အတွက်လည်းလိုအပ်ပါတယ်။ ဒီရေ တောမရှိရင် အစာကွင်းဆက် (Food Chain) ပြတ်သွားနိုင်ပြီး အစာကွင်းဆက် မရှိရင် ငါးဖမ်းလို့လည်းရတော့မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် မိမိတို့ရပ်ရွာဒေသမှာ သဘာဝကပေးထားတဲ့ ဒီရေတောအမွေအနှစ်တွေရှိရင် မိမိနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ပတ်ဝန်းကျင်က အဓိကအကျိုးခံစားခွင့်ရရှိမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရေတောတွေကိုခုတ်ယူ၊ ထုတ်ယူအသုံးပြုဖို့ထက် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ခြင်းပြုလုပ်ပြီးရေရှည်အကျိုးကျေးဇူးကိုရယူကြပါစို့။
ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းအရာ 1
ဂေဟစနစ်
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့
Worldview International Foundation
Worldview International Foundation သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် အာရှရှိ ပထမဆုံးဒီရေတောပြန်လည် ထိန်းသိမ်းရေးစီမံကိန်းကို ရှေ့ဆောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်အပြာရောင်ကာဗွန်စီမံကိန်း၊ ပင်လယ်မြက်များထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပင်လယ်ရေမှော်များမွေးမြူခြင်း နှင့် အခြားဆောင်ရွက်ချက်အမျိုးမျိုးတို့ကိုတိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဒီရေတောပြုစုပျိုးထောင်ရေးလုပ်ငန်းကို ၂၀၁၂ ခုနှစ် တွင်စတင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိ အချိန်တွင် သိပ္ပံနည်းကျ နည်းစနစ်များဖြင့် ကုန်ကျစရိတ်များစွာ သက်သာပြီး အပင်များရှင်သန်မှု ၉၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိသော စိုက်ပျိုးနည်းကိုအသုံးပြုကာ ဒီရေတော ထိန်းသိမ်း ရေးဆိုင်ရာလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်နေပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ WIF ကို ဒီရေတောပြန်လည်ထူထောင်ရေးဆိုင်ရာပညာရှင်များ၊ အဏ္ဏဝါသိပ္ပံပညာရှင်များ၊ သစ်တောတက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရများ၊ အခြားနယ်ပယ်အသီးသီးမှ ပညာရှင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဆုံးရှုံးသွားသော ဒီရေတောများကို ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ရေးအတွက် ဒီရေတော အပင်ပေါင်း ဘီလီယံချီ၍စိုက်ပျိုးနိုင်ရန်ရည်ရွယ်ထားပါသည်။
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့ အားလုံးဆက်စပ်မေးခွန်းများ
ပဲပတ်ပီး ဘယ်နှစ်ရက်လောက်ကြာရင် ဆေးဖြန်းရလည်းဗျ
Sa Paing Ko Ko Win • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ဆရာရေ မိုးအရမ်းရွာပီဗျို့ 6 နာရီကနေ 6:30 ထိအတော် သည်းတာဆရာ အခု 7:30 မှာ မိုးထပ်ရွာတယ် မိုးစွေလောက်တယ်ဆရာ မိုးမရွာလို့ ဂရမ်းဖျန်းပီးပစ်ထားတာ တစ်ပတ်လောက်ရှိနေပီဆျာ
U Yan • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ငရုပ်သီး စိုက်ရင်( ရေ အစက်ပေးတဲ့ စနစ်နဲ့ ။ ရေပန်း ပေးတဲ့ စနစ် )နှစ်ခုအားသာ ချက် အားနည်းချက်ပြောပြပေးလို့ရမလား
ကိုရှား • ဖြေကြားချက် 2 ခု
ခြံထဲ ဒီအပင်တွေချည်း ပေါက်နေကြလို့။ ပုံမှန်ကတော့ ခြံရှင်းရင်း မြေဆွေးလုပ်ပစ်တယ်။ ပုံထဲက အပင် 3 မျိုးရဲ့နာမည်နဲ့ အသုံးဝင်မဝင်လေး သိချင်လို့ပါ။ အသုံးမဝင်ရင် တခါတည်း ရှင်းပစ်ပြီး မြေဆွေးကန်ထဲထည့်လိုက်တော့မလို့ဗျာ။
Nyi M Htet • ဖြေကြားချက် 2 ခု
စပါးက အနှံပြူနေပါပီ ရေမရှိတော့ဘူး မြေကစိုနေရင် အဆေ့အဆန် ပြည့်၀နိင်သလား အမှော်အဖျင်း များမလား ဆရာ
နံပတ်2 • ဖြေကြားချက် 3 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
တစ်ပတ်စာ သီးနှံဈေးကွက် သုံးသပ်ချက် (၅ - ၉.၉.၂၀၂၆)
09/10/2026
ဂေဟစနစ်ကို ကောင်းကျိုးပြုသော ဘီလုံးငှက်များ
09/10/2026
ကြံတစ်တန်လျှင် စက်ရုံအရောက်ဈေး ၁၃၉,၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် ဈေးဖွင့်ရန် စီစဉ်နေသည့်အတွက် ပဲခူးတိုင်းရှိတောင်သူများ အခက်ကြုံ
09/10/2026
ငါးမွေးမြူးရေးအတွက် မရှိမဖြစ်အဓိကအကျဆုံး အစာကုန်ကြမ်းဖွဲနု
08/10/2026
အယ်လ်နီညိုကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆိုးရွားစွာ မိုးခေါင်ရေရှားနိုင်ကြောင်း FAO သတိပေးထုတ်ပြန်
08/10/2026
More from Worldview International Foundation - WIF
အားလုံး
ဒီရေတော ပျိုးဥယျာဉ်ထူထောင်မည်ဆိုလျှင်
12/04/2024
ဒီရေတော စိုက်ပျိုးရန် မြေနေရာပြင်ဆင်ခြင်း
02/04/2024
ဒီရေတောနှင့်ပတ်သက်၍ အခြေခံမှ စတင်ကာ အသေးစိတ်လေ့လာနိုင်မည့် ဝက်ဘ်ဆိုက်
14/03/2024
ကမ်းခြေကို ခြေကုပ်ယူကာ ပင်လယ်ရေလွှမ်းခြင်းကို ကာကွယ်ပေးနေတဲ့ ဒီရေတောများ
10/11/2023
အံဖွယ်သစ်ပင် - ဒီရေတော
02/11/2023
