သံ​ချေး​ရောဂါ ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း(ပဲတီစိမ်း/မတ်ပဲ)

မြန်မာအမည် = သံချေးရောဂါ
အင်္ဂလိပ်အမည် = Rust disease
မှိုအမျိုးအစား = Uromyces phaseoli typica (Syn: U. appendiculatus)

သံချေးရောဂါဟာ ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲနဲ့ ပဲမျိုးစုံမှာ ကျရောက်တဲ့ အရေးကြီးမှိုရောဂါတမျိုးပါ။

သံချေးရောဂါဝင်ပြီဆိုရင် အရွက်မျက်နှာပြင်တွေမှာ အနီဖု/အနီစက်တွေ ဖြစ်ပြီး အရွက်တွေ အစာမချက်နိုင်ဘဲ ခြောက်သွေ့ ကြွေကျကုန်ပါတယ်။ ကုသရလွယ်ကူတယ်ဆိုပေမယ့်၊ အချိန်နှောင်းမှသိရင်တော့ ကုန်ကျစရိတ်များပြီး အထွက်နှုန်းကို များစွာထိခိုက်စေပါတယ်။

ဒါကြောင့် ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေဘဲ ကြိုတင်ကာကွယ် ပြင်ဆင်နိုင်ကြဖို့ ရေးသားတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

ရောဂါလက္ခဏာ

သံချေးရောဂါ ကျရောက်နေပြီဆိုတာ သိနိုင်တဲ့ အဓိကလက္ခဏာကတော့ အရွက်မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ သံချေးရောင် အစက်အပြောက်လေးတွေ စတင်တွေ့ရခြင်းပါ။
ရွက်ပြောက်ရောဂါနဲ့ ဆင်သယောင်ရှိပေမယ့် သံချေးရောဂါကတော့ အရွက်ပေါ်ကို လက်နဲ့စမ်းကြည့်ရင် ကြမ်းရှရှလေးတွေ စမ်းမိပါလိမ့်မယ်။ (ရွက်ပြောက်ရောဂါဆိုရင် အဖုမရှိပါဘူး)
အရွက်မှာ အဓိကကျတတ်ပေမဲ့ ရိုးတံနဲ့ အသီးတွေပေါ်မှာလည်း အနည်းငယ်တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
အချိန်မီ ဆေးမဖျန်း/မကုသဘူးဆိုရင် သံချေးပြောက်တွေ များလာပြီး အရွက်တရွက်လုံး၊အပင်တပင်လုံး ပျံ့နှံ့ပြီး တခင်းလုံး ခြောက်သွေ့ကာ အပင်သေသွားနိုင်ပါတယ်။

ရောဂါကူးစက်ပုံ

သံချေးရောဂါဖြစ်သော မှိုစပိုးတွေဟာ မြေကြီးထဲမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် မိုးအုံ့ပြီး စွတ်စိုနေချိန် (သို့မဟုတ်) တညလုံး ဆီးနှင်းကျချိန်(သို့မဟုတ်) အခါမဲ့မိုး ရွာသွန်းပြီးချိန်မှာ ယူရီဒီယို စပိုးတွေ ပွားများတတ်ပါတယ်။
မြေထဲကတဆင့် ရိုးပြတ်အကြွင်းအကျန်တွေမှာ ခိုအောင်းနေပြီး..သီးနှံစိုက်ချိန်မှာ အပင်တလသား ကျော် အပွင့်အဖူးဝင်ချိန်မှာ အောက်ဆုံး အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်ကတဆင့် အပေါ်မျက်နှာပြင်ကိုပျံ့နှံ့ကာ သံချေးအဖုလေးတွေဖြစ်စေပါတယ်။
ရာသီဥတု ပူနွေးစွတ်စိုချိန်မှာ မှိုစပိုးတွေဟာ လေနဲ့အတူ အခြားအပင်/အခင်းတွေကို ထပ်ဆင့် ပျံ့နှံ့ ကူးစက်စေပါတယ်။

ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း

ရိုးပြတ်အကြွင်းအကျန်များကို ရှင်းလင်းပြီးမှ စိုက်ပါ။
ပေါင်းမြက်များ စောစီးစွာ ရှင်းလင်းပါ။
မျိုးရင်းတူသော သီးနှံများနဲ့ သီးညှပ်စိုက်ခြင်း၊ သီးလှည့်စိုက်ခြင်းကို ရှောင်ပါ။
ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သောမျိုးကို အသုံးပြုပါ။
နိုက်ထြိုဂျင်ပမာဏ များသော ရွက်ဖျန်းများအသုံးပြုခြင်းကို ရှောင်ပါ။

အော်ဂင်းနစ်နည်းဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း

Salvia officinalis (ဆေးဖက်ဝင်ကလျာဏီပင်မျိုး)အပင်၊ ပူဒီနာပင် မျိုးရင်းဝင်အပင်များနှင့် Potentilla erecta( နှင်းဆီမျိုးရင်းဝင်အပင်) များမှ ညှစ်ယူရရှိသော အရည်ဖြင့် သံချေးရောဂါကိုကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

ဓာတုမှိုသတ်ဆေးဖြင့်ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

ရောဂါလက္ခဏာ စတွေ့တာနဲ့ အောက်ဖော်ပြပါ မှိုသတ်ဆေးတမျိုးမျိုးကို အညွှန်းပါအတိုင်း ချက်ချင်း ဖျန်းဖို့လိုပါတယ်။

မန်ကိုဇက်/ကော့ပါး (ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အဆင့်)
ဟက်ဇာကိုနာဇိုး (Hexagon) ( ဟက်ဇာဂွန်/ ပရိုမို့စ်/.....)
ပရိုပီကိုနာဇိုး (Propiconazole) (ပရိုဝမ်း/ဂရေ့စ်/.....)
အဇိုဇီစထရိုဘင်(Azoxystrobin) (အေဇို/ အဇို/ .....)
သိုင်အိုဖီနိတ်မီသိုင်း (thiophanate methyl)

ဒို့ဦးလေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

Farm Link Co.,Ltd ကြော်ငြာ

စပါးစိုက်ပျိုးဖို့ ပြင်နေကြပြီလား? ဒါဆို Farm Link ရဲ့ အထူး special product တွေနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်.. 👉 Erase (အီရေစ့်) က ပေါင်းပင်တွေကို သေစေရုံတင်မကဘဲ နောက်ထပ် ပေါင်းသတ်ဆေး ထပ်ဖျန်းစရာ မလိုလောက်အောင်ကို ပေါင်းပေါက်ရောက်မှုကို ထိထိရောက်ရောက် ဟန့်တားပေးနိုင်ပါတယ်။ 👉 စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ 👉 ဆလက်ပလက်စ်ဆိုတာ စပါးဆစ်ပိုး (Rice stem borer) ၊ စပါးရွက်လိပ်ပိုး(Rice leaf folder)၊ စပါးငမြောင်တောင်ပိုး( Rice armyworm) စတဲ့ စပါးဖျက်ပိုးတွေကိုလည်း ၇၀%အထိကို ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါတယ်။ 👉စပါးနှံတွေ ထွက်လာခါမှ ဂုတ်ကျိုးရောဂါကြောင့် အနှံဖြူပြီး ပျက်စီးသွားတာဟာ တောင်သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ဒီဆုံးရှုံးမှုကို အမြစ်ပြတ် တားဆီးဖို့ဆိုရင် ရှူးဝါး ကိုသာ သတိရလိုက်ပါ။ 👉စပါးခင်းမှာ ရွက်ဖျားဝါပြီး မီးလောင်သလို အကွက်လိုက်ဖြစ်ကာ တဖြည်းဖြည်းခြောက်လိုက်လာပြီဆို အဲ့ဒါကိုဖြုတ်လောင်ခြင်း (hopper burn)လို့ခေါ်ပါတယ်။ မထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ဆိုးဆိုးရွားရွာကျရောက်ပါက အထွက်နှုန်းကို ရာနှုန်းပြည့်ထိ ဆုံးရှုံးစေနိုင်တာတာကို ဗိုက်တာဂရိုကိုသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တာပါ