ပန်းပွင့်ချိန်ကို မီးနဲ့ထိန်းချုပ်ပြီး စျေးကောင်းရယူနည်း

ဂန္ဓမာပန်း (Chrysanthemum morifolium) သည် မြန်မာ့ပန်းစျေးကွက်တွင် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ အသုံးများပြီး ဘာသာရေးပွဲလမ်းသဘင်များ၊ အလှူအတန်းများနှင့် အထူးသဖြင့် ချစ်သူများနေ့ (Valentine's Day) ကဲ့သို့သော ပွဲတော်ရက်များတွင် အလွန်အရောင်းသွက်သည့် ပန်းအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ သို့သော် သဘာဝအတိုင်း စိုက်ပျိုးပါက တန်ဆောင်မုန်း၊ နတ်တော်လ (ဒီဇင်ဘာလ) များတွင် တစ်ပြိုင်နက်တည်း အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပွင့်တတ်သဖြင့် ပန်းစျေးနှုန်း ကျဆင်းလေ့ရှိသည်။ထို့ကြောင့် စျေးကောင်းရမည့် ဖေဖော်ဝါရီလလယ် ပွဲတော်ရက်များသို့ ရောက်ရှိမှ ပန်းပွင့်စေရန် နေ့တာ/ညတာကို အလင်းရောင်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ပြီး ရာသီပြင်ပစိုက်ပျိုးနည်းစနစ် (Photoperiodic Manipulation) ကို အသုံးပြုကြရသည်။ ယင်းစနစ်များအနက် ညပိုင်းအလင်းပေးစနစ် (Night Break Technique) သည် ကုန်ကျစရိတ်အသက်သာဆုံးနှင့် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

ညပိုင်းအလင်းပေးစနစ်၏ အခြေခံသဘောတရား

ဂန္ဓမာပန်းသည် "နေ့တာတို ညတာရှည်" (Short-day plant) ကို နှစ်သက်သည့် အပင်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အပင်သည် မျိုးပွားပွင့်ဖူးအဆင့်သို့ ကူးပြောင်းရန်အတွက် နေ့ခင်းဘက်အလင်းရောင်ရရှိသည့် အချိန်ထက် ညဘက်တွင် စိုစွတ်မှောင်မိုက်နေသည့် အချိန် မပြတ်တောက်ဘဲ ရှည်လျားစွာ ရရှိရန် ပိုမိုလိုအပ်သည်။ ဂန္ဓမာပင်တွင် အလင်းရောင်ကို တုံ့ပြန်နိုင်သော ဖိုင်တိုခရုမ်းဟု P_r နှင့် P_fr ခေါ်သည့် ဓာတ်ပစ္စည်းများ ပါရှိသည်။ နေ့ခင်းဘက်တွင် အလင်းရောင်ကြောင့် သက်ဝင်လှုပ်ရှားသော P_fr အဆင့်သို့ ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ ညအမှောင်လာချိန်တွင် ထိုဓာတ်သည် ဖြည်းညှင်းစွာဖြင့် အလုပ်မလုပ်သော P_r အဆင့်သို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်းသွားသည်။ ဤပြောင်းလဲမှု လည်ပတ်ပုံဖြင့် အပင်က ညအချိန် မည်မျှရှည်ကြာပြီလဲဆိုသည်ကို မှတ်သားသည်။ ညဉ့်လယ်အချိန်တွင် အလင်းရောင် (မီးသီး) ကို ခဏတာ လင်းပေးလိုက်ပါက အပင်၏ မှတ်သားမှုစနစ်မှာ ဗြုန်းခနဲ ပြောင်းလဲသွားပြီး P_r မှ P_fr သို့ ချက်ချင်းပြန်ပြောင်းသွားသည်။

ရလဒ်အနေဖြင့် အပင်သည် ညတာရှည်ကြီး တစ်ခုတည်းရနေသည်ဟု မထင်တော့ဘဲ ညတာတိုတို နှစ်ခုရရှိနေသည်ဟု အထင်မှားသွားစေသည်။ ညတာရှည်သည်ဟု အပင်က မသိတော့သည့်အတွက် ပန်းဖူးအဆင့်သို့ မကူးပြောင်းတော့ဘဲ ပင်စည်၊ အရွက် နှင့် ကိုင်းကူးကိုင်းဖျားများ သန်မာထွားကျိုင်းစေမည့် ကြီးထွားမှုအဆင့်တွင်သာ ဆက်လက်ရှိနေသည်။ မိမိတို့က မီးပေးခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်သည့် အချိန်မှသာ သဘာဝညတာရှည်မှုကို ပြန်လည်ရရှိပြီး ပန်းပွင့်ရန် ပြင်ဆင်တော့သည်။

စိုက်ခင်းအတွင်း လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရမည့်အချက်များ

သဘာဝထက် ပန်းပွင့်ချိန်ကို ၂ လခန့် နောက်ဆွဲပြီး စျေးကွက်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့အတွက် အောက်ပါနည်းပညာဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို တိကျစွာ လိုက်နာရပါမည်။

အသုံးပြုရမည့် မီးသီး - ၁၀၀ ဝပ် (100W) ရှိတဲ့ အဝါရောင် အပူမီးသီး (Incandescent lamp) တွေဟာ စွမ်းဆောင်ရည်ကောင်းသလို၊ အခုနောက်ပိုင်း စွမ်းအင်ချွေတာရေးအတွက် ထွက်ရှိလာတဲ့ ဂန္ဓမာစိုက်ခင်းသုံး သီးသန့် အနီရောင်လှိုင်းလျား ပါဝင်တဲ့ LED မီးသီးများ (Red-light spectrum ≈ 660 nm) ကို အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

မီးသီးဆွဲရမည့်အမြင့် - အပင်တွေရဲ့ ထိပ်ဖျားအထက် ၁.၂၅ မီတာ (၄ ပေခန့်) အမြင့်မှာ မီးသီးတွေကို တပ်ဆင်ရပါမည်။ အပင်အရပ်မြင့်တက်လာရင် မီးကြိုးကို လိုက်ညှိပေးဖို့ လိုအပ်ပါသည်။

စတင်ရမည့်အချိန်ကာလ - ပျိုးပင်ကို စိုက်ခင်းထဲ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးပြီး ၄၅ ရက်ခန့် အကြာမှာ မီးစတင်ပေးရပါမည်။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ရာသီဥတုအရဆိုရင် ယေဘုယျအားဖြင့် စက်တင်ဘာလလယ်ကနေ နိုဝင်ဘာလလယ်အထိ မီးပေးလေ့ရှိပါသည်။

တစ်နေ့တာ မီးပေးရမည့်ကြာချိန် - ညတာရဲ့ အလယ်ဗဟို အမှောင်ဆုံးအချိန်ကို ဖြတ်တောက်ဖို့အတွက် ည ၁၀:၀၀ နာရီကနေ သန်းခေါင်ယံ ၁၂:၀၀ နာရီအထိ (မိနစ် ၉၀ မှ ၁၂၀ အထိ) နေ့စဉ် ပုံမှန်မီးပေးရပါမည်။

ညပိုင်းအလင်းပေးစနစ် သုံးခြင်းဖြင့် ရရှိမည့် စိုက်ပျိုးစီးပွား အကျိုးကျေးဇူးများ

စျေးကွက်ကောင်းမည့် အချိန်ကို ကွက်တိချိန်နိုင်ခြင်း - မီးပေးစနစ်ကြောင့် ပန်းပွင့်ချိန်သည် ဒီဇင်ဘာလမှသည် ဝယ်လိုအား အလွန်မြင့်မားပြီး ပန်းစျေးနှုန်း ကောင်းမွန်သော ဖေဖော်ဝါရီလလယ် (ချစ်သူများနေ့နှင့် သီတင်းကျွတ်/တန်ဆောင်တိုင်ကဲ့သို့ ပွဲတော်ရာသီများ) သို့ ရွှေ့ဆိုင်းသွားသဖြင့် အကျိုးအမြတ် ဆပွားတိုးစေသည်။

ရိုးတံအရည်အသွေး ထူးကဲကောင်းမွန်ခြင်း - အပင်၏ ကြီးထွားမှုသက်တမ်းကို အလင်းရောင်အတုဖြင့် ဆွဲဆန့်ထားသည့်အတွက် ပန်းပွင့်ရိုးတံများ ရှည်လျားခြင်း၊ ပင်စည် တုတ်ခိုင်ထွားကျိုင်းခြင်း နှင့် အရွက်များ ပိုမိုစိပ်စိပ်နှင့် စိမ်းစိုလာခြင်းတို့ကြောင့်း (ပထမတန်းစား) ပန်းတံများ ထွက်ရှိစေသည်။

တစ်ပင်ချင်းစီမှ အထွက်နှုန်းတိုးခြင်း - ပန်းမပွင့်မီ အပင်အတွင်း အာဟာရနှင့် စွမ်းအင်စုဆောင်းချိန် ပိုရသဖြင့် ကိုင်းဖြာထွက်နိုင်စွမ်း အားကောင်းလာပြီး၊ ပန်းပွင့်သည့်အခါ ပွင့်ဖူးအရေအတွက် ပိုမိုများပြားကာ အရောင်ပိုမိုတောက်ပလာစေသည်။

တောင်သူများ လက်တွေ့စိုက်ပျိုးရာတွင် သတိပြုရန် အချက်များ

မျိုးကွဲအလိုက် အလင်းတုံ့ပြန်မှု ကွဲပြားခြင်း (Varietal Sensitivity)

ဂန္ဓမာပန်းမျိုးစိတ်အားလုံးသည် အလင်းပေးစနစ်အပေါ် တုံ့ပြန်ပုံ တူညီသည်မဟုတ်ပါ။ အချို့မျိုးများက မီးခဏပေးရုံဖြင့် အပွင့်နောက်ကျပြီး၊ အချို့က မီးကြာကြာပေးမှ နောက်ကျတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိစိုက်မည့် ဂန္ဓမာမျိုးကို စိုက်ခင်းအပြည့် မလုပ်မီ စမ်းသပ်ကွက်ငယ်လေးများ ဖြင့် အရင်စမ်းသပ်သင့်သည်။

မီးပိတ်ပြီးနောက်ပိုင်း အပင်ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (Post-Lighting Management)

သတ်မှတ်ရက်ပြည့်၍ မီးပေးခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပါက အပင်သည် ပန်းဖူးစတင်ရန် အင်အားအမြောက်အမြား သုံးစွဲရတော့မည် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မီးပိတ်ပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် မြေဆီလွှာအစိုဓာတ် ပုံမှန်ရှိနေစေရန်နှင့် ပန်းပွင့်အားတိုးစေမည့် စနစ်တကျ မြေဩဇာကျွေးခြင်း၊ ရေသွင်းခြင်းတို့ကို အထူးဂရုစိုက် လုပ်ဆောင်ပေးရပါမည်။ ညပိုင်းအလင်းပေးစနစ်ဟာ အရင်းအနှီး အနည်းငယ် (မီးကြိုး၊ မီးသီးနှင့် မီးဖိုး) သုံးရုံနဲ့ မိမိရဲ့ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုကို ရာသီပြင်ပသို့ လိုသလိုရွှေ့ဆိုင်းပေးနိုင်တဲ့ ခေတ်မီစိုက်ပျိုးရေး နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ရိုးရာအတိုင်း စိုက်ပျိုးပြီး စျေးကွက်ထဲ ပန်းတွေပုံအောကာ စျေးနှုန်းအနှိမ်ခံရမည့်အစား ဒီနည်းပညာကို စနစ်တကျ အသုံးချပြီး မြန်မာ့ပန်းစိုက်တောင်သူများအားလုံး စီးပွားရေး တွက်ချေကိုက် အဆင်ပြေကြပါစေကြောင်း တိုက်တွန်း ရေးသားလိုက်ရပါသည်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။