ဝ ဥ ပင်တွင် ကျရောက်တတ်သောပိုးမွှားရောဂါများ
ဝ ဥ ပင်သည် မြန်မာ့တောတောင် ရေမြေအနှံ အလေ့ကျပေါက်ပင်များကဲ့သို့ လွယ်ကူစွာ မျိုးပြန့်နှံပေါက်ရောက်နိုင်သော အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သို့ပေမယ့် ဝ ဥ များ၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးနှင့် နိုင်ငံတကာစျေးကွက်အရ အပင်များမှ ဥ များကို နည်းစနစ်လွဲမှားစွာ အချိန်မတိုင်မီ တူးဖော်လာကြသဖြင့် မျိုးရှားပါး၍ မျိုးဆက်ပျောက်လု နီးပါး ဖြစ်လာလျှက် ရှိပါသည်။ တစ်ပိဿာ ၅၀ ကျပ် တန်ဖိုးရှိသည့်အချိန်ထဲက တောတောင်များအကြားတွင် ဝ ဥ များကို ရှာဖွေတူးဖော် ရောင်းချခဲ့ကြသည်။ ယခုအခါ နိုင်ငံတကာမှ မြန်မာ့ ဝဥများကို သဘောကျ၍ အမြောက်အများဝယ်ယူလိုဖြင့် တောတောင်များအကြား ဝ ဥ အပင်များကို ရှာဖွေရန်ခက်ခဲလာသည့်အတွက် မိမိလိုအပ်သောမျိုးကို အလွယ်တကူ ရရှိနိုင်ရေးစိုက်ပျိုး လာကြသည်။
ဝ ဥ အပင်သည် တောတောင်များအတွင်း သစ်ရွက်မြေဆွေးများနှင့် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း အရိပ်ရှိသော အပင်ကြီးများအောက်တွင် ကောင်းစွာ ရှင်သန်ကြီးထွား ပေါက်ရောက်နိုင်သည့် သဘာဝအခြေအနေမျိုးဖန်တီး၍ မျိုးများရယူစိုက်ပျိုးလာကြသည်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် ဒေသအခြေအနေအလိုက် အပင်၏ကြီးထွားမှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေ သော ပုံမှန်မဟုတ်သည့် အနေအထားတို့ဖြစ်စေသော ပိုးနှင့် ရောဂါကျရောက်မှုများ ရှိလာပါသည်။
အိန္ဒိယ၊ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံတို့တွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ မိမိတို့ဒေ သနှင့် ကိုက်ညီမည့်မျိုးများကို သုတေသနပြု စိုက်ပျိုးအဖြေရှာကြပြီး စီးပွားဖြစ်တွက်ခြေကိုက်အောင် နိုင်ငံတကာစျေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်နိုင်ရေး စိုက်ပျိုးရာမှ စိုက်ပျိုးခြင်း၏ခန့်မှန်းအထွက်ကို ထိခိုက်စေသည့် အကြောင်းအရာများကို တွေ့ရှိလာကြသည်။
ပိုးများ
ပျ ( Aphids) ၊ မွှားပင့်ကူ( Spider – mites) ၊ သရစ်ပိုး(Thrips) ၊ ရွက် စားခူCaterpillars ၊ စုတ်စားဂျပိုး (Mealybugs) များ ကျရောက်တတ်ပါသည်။
ပိုးကင်းစင် သောမျိုးဥများကိုရွေးချယ်စိုက်ပျိုးပါ။
မျိုးဥများတွင် သိုလှောင်ချိန် ပိုးကျရောက်မှုများ တွေ့ရှိပါက စိုက်ကွင်းအတွင်း စိုက်ပျိုးချိန် စုပ်စားပိုးသေစေသည့် ပင်လုံးပြန့်ပိုးသတ်ဆေးများနှင့် ကြိုတင်လူးနယ် စိုက်ပျိုးရပါမည်။
ရောဂါများ
(၁) အရွက်အစက်အပြောက်မှိုရောဂါ(Leaf spot )

ရောဂါဖြစ်စေသောသက်ရှိ – Colletotrichum siamense
အရွက်အပေါ်တွင် အစက်အပြောက်များဖြစ်ပေါ်နေသည်ကို တွေ့ရပါမည်။ ဓါတုနည်းအရ မန်ကိုဇက် ၂ ဂရမ်ကို ရေ တစ်လီတာဖြင့်( Mancozeb 2g/lit) ပက်ဖြန်းနိုင်ပါသည်။
(၂) အပင်ခြေပုပ်ရောဂါ ( Collar rot / foot rot )

မိုးပြင်းထန်းစွာရွာသွန်းပြီး စိုထိုင်ဆများလွန်းခြင်း၊ မြေစေးလွန်းပြီး အော်ဂဲနစ် မြေဆွေး များလွန်းခြင်း၊ ရေစီးဆင်းမှု ညံ့လွန်းသော အခြေအနေတွင် ဥ ပုပ်ခြင်းရောဂါကိုဖြစ်စေသည်။
ရောဂါလက္ခဏာကို စိုက်ပြီး ၂-၃ လ သားအပင်များတွင်တွေ့ရသည်။ အပင်၏ပင်စည်အခြေနေရာများတွင် တွေ့ရသည်။ ပင်စည်ပေါ်တွင် ရေစိုနာကွက်ကို စတင်တွေ့ရှိရပြီးနောက် တစ်ပင်လုံး အဝါရောင်ပြောင်းလာပြီး အပင်ပုပ်ပြီး ပျက်စီးသွားသည်။
သီးလှည့်စိုက်ပါ။ ရောဂါကျအစိတ်အပိုင်းကို ဖယ်ရှားပါ။ တမာကြိတ်ဖတ်ကိုထည့်သွင်းပါ။
စိုက်ကွင်းအတွင်း ရေမဝပ်အောင် ဂရုစိုက်ပါ။
ဓါတုဆေးအနေဖြင့် ကာဘန်ဒါဇင်Carbendazim မှိုသတ်ဆေးကို သုံးစွဲနိုင်ပါသည်။
ဇီဝနည်းအရ ထရိုင်ကိုးဒါးမားနှင့်နွားချေးဆွေးအား ရောနှောထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။
(၃) အဝါရောင်မိုစေ့ရောဂါ ( Mosaic )

ပျများကျရောက်ပြီးနောက် အပင်ဝါပြီး ပုံပျက်သွားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါကျအပင်ကို များသောအားဖြင့် ဘေးအပင်များတွင်တွေ့ရပြီး ဥ ကြီးထွားနှုန်းကို သေးစေပါသည်။ ရောဂါကျရောက်အပင်ကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် ရောဂါဆက်လက်မဖြစ်စေရန် အတွက် ပျများကို ပင်လုံးပြန့်ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲ နှိမ်နင်းရပါမည်။
ရိတ်သိမ်းချိန်တွင် သတိပြုသင့်သည့်အချက်များ
အပင်ကောင်းစွာကျချိန် အရွက်များဝါပြီး အရွက်သီးများ အလွယ်တကူ ခူးချွေ၍ ရသောအချိန်တွင် ဥများအား တူးဖော်ရမည်။ အကျိုးရလာဒ်အနေဖြင့် ဥများအတွင်းပါဝင်သော ဆေးဝါးအာနိသင်ကို ပိုမိုပြည့်ဝစေခြင်း၊ အလေးချိန် ပမာဏပိုခြင်း၊ ဥ ပုပ်မှုတို့မရှိခြင်းတို့ကို ရရှိစေသည်။ တူးဖော်ချိန်တွင် ဥကို ဒါဏ်ရာမရစေရန်သတိပြုရမည်။ တူဖော်ပြီး ဝဥများကို မသိုလှောင်မှီ ရေစင်အောင်ဆေးကြော၍ အရိပ်အောက်တွင်(၂) ရက် ဖြန့်ပြီးထားရမည်။ ပြီးလျှင် လေဝင်လေထွက် ကောင်းပြီး ဖြန့်ကြက်သည့်အလင်း အနည်းငယ်ရှိသောအခန်းတွင် သိုလှောင်ရမည်။
10.9.2018
အေးသန္ထာစိုး၊ B. Agr . Sc
Ref; -https://www.agrifarming.in> elephant foot yam cultivation guide
-Elephant foot yam- TNAU Agritech Poral
-www.ccari.res.in>dss> elephant foot yam
-slideshare by Dr. Parveen Sharma, Associate Professer . Vegetable
Science & Floriculture
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့
Greenovator
ဂရင်းနိုဗေတာကုမ္ပဏီကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီမှ အစိမ်းရောင်လမ်းအက်ပလီကေးရှင်းအား ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြုးခဲ့ပါသည်။ စိုက်ပျိုးသူတောင်သူများ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို စီးပွားရေးလုပ်ငန်းအဖြစ် အမြင်ပြောင်းလဲလာစေရန်အတွက် လိုအပ်သော နည်းပညာဗဟုသုတများ၊ ဈေးကွက်အချက်အလက်များနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ချိတ်ဆက်လာနိုင်စေရန် အစဉ်တစိုက် ကြိုးစားလျက်ရှိပါသည်။
နည်းပညာမိတ်ဖက်အဖွဲ့ အားလုံးဆက်စပ်မေးခွန်းများ
မင်္ဂလာပါ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်စပါးခင်းမှာ ဂုတ်ကျိုးရောဂါ ဝင်နေပါတယ်။ လက်ရှိ စပါးက နို့ရည်ဝင်အဆင့်တော့ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၂၅ခန့် လိုပါသေးတယ်။ စပါးခင်းတစ်ခင်းလုံး ရောဂါပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ စပါးနှံ ၃၀% ခန့် ဂုတ်ကျိုးပြီး ဖြူခြောက်နေပါတယ်။ ရောဂါကလည်း နေ့စဉ် တိုးလာနေပါတယ်။ မေးချင်တာက— ၁။ ဒီအချိန်မှာ မှိုသတ်ဆေး ဖျန်းသင့်ပါသလား။ ၂။ ဖျန်းသင့်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ဆေးအမျိုးအစား သုံးသင့်ပါသလဲ။ ၃။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၃၀ သာလိုတော့တဲ့အတွက် ဘယ်ဆေးက သင့်တော်ပါသလဲ။ ၄။ ကျန်ရှိနေတဲ့ စပါးနှံတွေကို ရောဂါမထပ်ပြန့်အောင် ကာကွယ်နိုင်ပါသလား။ အခုပုံက ရိုက်ထားတာ ၂ရက်ရှိပါပီဗျာ အကြံဉာဏ်ပေးကြပါဦးခင်ဗျာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Nyi Nyi Aung • ဖြေကြားချက် 2 ခု
မုိခါ မျိုး27ရက်သား 10ရက်သားခန့် တန်းရှင်း ရွေးချယ် ၊ 15ရက်သားကျော်ကယူနတီမှိုဆေးဖြန်းထားပြီး 25ရက်သားက(ပုံပါ) ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းထားပါတယ် အပင်တွေ သေနေလို့ တစ်ချို့က ပုံပါအတိုင်းအညွှန့်ပုပ်ပုပ် သွားလို့ ပိုးကြောင့်လား မှိုကြောင့်လား ဖြေပေးပါဦး ဆရာတို့
Hlaing Min Tun • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ကျွန်တော်ပဲတီိစိမ်းအခင်းအပင်တွေညိုးသေနေပါတယ်မြေကြီးကလည်းအလွန်စိုနေပါတယ်ပဲပင်ဆက်မသေအောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ကုသရမလဲဆရာ
လက်တွေ့တောင်သူ • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ဆင်းသုခစပါးအရွက်တွေအဝါရောင်ဖြစ်နေလို့ပြန်ကောင်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ
Hein Hein Htet • ဖြေကြားချက် 1 ခု
သီးလုံးဖောက်ပိုးနဲ့ ပွင့်ထွေးပိုးကတစ်မျိုးတည်းလား ဘယ်လိုကွာလဲ ဆရာ
Saw Samson • ဖြေကြားချက် 1 ခု
Farm Link Co.,Ltd
ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (အပိုင်း-၆)
10/11/2026
နိုဝင်ဘာ ၉ မှ ၁၅ ရက်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ လုံးဝမရှိ
09/11/2026
အပင်ရဲ့ အစာချက်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေတဲ့ သရက်ခေါင်ညွန့်စားပိုး(သို့) သရက်ရွက်အိမ်ဖွဲ့ပိုး
09/11/2026
တစ်ပတ်စာ ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက် (2-6.11.2026)
06/11/2026
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ဒေသများအတွက် မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက် (နိုဝင်ဘာ ၅ -၁၁အထိ)
06/11/2026
More from ayethandasoe
အားလုံး
ဒူးရင်းသီးတွင်ကျရောက်သော အသီးပုပ်ခြင်းရောဂါ (Durian Fruit disease )
23/10/2020
ဒူးရင်းအရွက် ငှက်မျက်စိကွက်ရောဂါ
20/05/2020
ဒူးရင်းအရွက်သံချေးရောဂါ ( Durian Leaf Green Alga Rust )
14/05/2020
ဒူးရင်းရွက်အစက်အပြောက်ရောဂါ ( Durian Leaf spot )
05/05/2020
ပန်းထိမ်ငိုပန်း(Globba winitii - Dancing girl ginger) စိုက်ပျိုးနည်း
20/04/2020