ပီလောပီနံအတွက် အာဟာရလမ်းညွှန်

ပီလောပီနံသည် ခံနိုင်ရည်ရှိပြီး အထွက်နှုန်းကောင်းသော ဥစားသီးနှံဖြစ်သော်လည်း ကစီဓာတ် (Starch) ပြည့်ဝပြီး ဥအထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်စေရန်အတွက် စနစ်တကျ ရေးဆွဲထားသော မြေသြဇာကျွေးစနစ်မှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

ပီလောပီနံသည် ပိုတက်စီယမ် (Potassium) ဓာတ်ကို အလွန်ကြိုက်နှစ်သက်သော သီးနှံဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း အာဟာရစီမံခန့်ခွဲမှုကို ဆောင်ရွက်သင့်ပါသည်။

၁။ စိုက်ပျိုးခြင်းမပြုမီ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်း (Pre-Planting Stage)

စိုက်ပျိုးခြင်းမစမီ မိမိစိုက်ပျိုးမည့် မြေဆီလွှာနှင့် ရေကို ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်ပါ။ ပီလောပီနံသည် ရေစီးဆင်းမှုကောင်းသော သဲနုန်းမြေနှင့် pH အချဉ်အငန်ဓာတ် ၅.၅ မှ ၆.၅ အတွင်းရှိသော မြေတွင် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ထွန်းပါသည်။ စစ်ဆေးချက်ရလဒ်ပေါ်မူတည်၍ မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံကောင်းမွန်စေရန်နှင့် မြေချဉ်မှုကို ထိန်းညှိရန် သဘာဝမြေဆွေး သို့မဟုတ် ထုံး (Lime) ကို ထည့်သွင်းပေးပါ။

၂။ စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် အပင်ပေါက်အဆင့် (Planting & Sprouting Stage)

စိုက်ပျိုးချိန်တွင် အခြေခံမြေသြဇာ (Basal Fertilizer) ကို ထည့်သွင်းပါ။ အပင်ပေါက်စတွင် အမြစ်များ လျင်မြန်စွာ အားကောင်းစေရန် ဖော့စဖရပ် (Phosphorus - P) ပါဝင်မှု မြင့်မားသော မြေသြဇာ(ဥပမာ-၁၆: ၈: ၂၄)ကို အာရုံစိုက်ကျွေးရပါမည်။ ၎င်းသည် အပင်ပေါက်များ သန်မာစေပြီး ပေါင်းပင်များ၏ အန္တရာယ်ကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

၃။ အပင်ကြီးထွားမှုအဆင့် (Early Vegetative Growth - ၁ လမှ ၃ လအတွင်း)

ဤအဆင့်တွင် အရွက်များ ဝေဆာရန်နှင့် ပင်စည်သန်မာစေရန် နိုက်ထရိုဂျင် (Nitrogen - N) ကြွယ်ဝသော မြေသြဇာများကို ဦးစားပေးပါ။ နိုက်ထရိုဂျင်သည် အလင်းစုဖွဲ့ခြင်း (Photosynthesis) ကို အားပေးပြီး နောင်တွင် ဥများဖြစ်ပေါ်ရန်အတွက် အားအင်များကို သိုလှောင်ပေးပါသည်။ သို့သော် နိုက်ထရိုဂျင် အလွန်အကျွံကျွေးပါက အရွက်များသာ များလာပြီး ဥဖြစ်ထွန်းမှုကို လျော့ကျစေနိုင်သဖြင့် သတိပြုရပါမည်။

၄။ ဥစတင်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် ဥကြီးထွားခြင်းအဆင့် (Tuber Initiation & Bulking - ၃ လမှ ၆ လအတွင်း)

အပင်၏ အားအင်များသည် အရွက်မှ မြေအောက်ရှိ ဥများဆီသို့ စတင်ပြောင်းလဲလာချိန်တွင် ပိုတက်စီယမ် (Potassium - K) ကို သိသိသာသာ တိုးမြှင့်ကျွေးရပါမည်။ ပိုတက်စီယမ်သည် ပီလောပီနံအတွက် အရေးအကြီးဆုံး အာဟာရဖြစ်ပြီး ကစီဓာတ် (Starch) ကို တိုးပွားစေကာ ဥများကို အလေးချိန်စီးစေပါသည်။

၅။ ရင့်မှည့်ခြင်းနှင့် ကစီဓာတ်စုဆောင်းခြင်း (Maturation & Starch Accumulation)

နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium) နှင့် ဆာလ်ဖာ (Sulfur) ကဲ့သို့သော ဒုတိယတန်းစား အာဟာရဓာတ်များကို မျှတအောင် ထိန်းထားပေးပါ။ ၎င်းတို့သည် အပင်၏ အစိမ်းရောင်ဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ဥများ ဆက်လက်ကြီးထွားရန် ကူညီပေးပါသည်။ ထို့အပြင် ဇင့် (Zinc - Zn) ဓာတ်သည်လည်း အပင်ရောဂါဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ ဘိုရွန်သည် ပိုတက်စီယမ်နှင့်တွဲ၍ ကစီဓာတ်များ ဥဆီသို့ ရွှေ့ပြောင်းရာတွင် အရေးပါပြီး ဥများ ကွဲအက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။

၆။ ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခြင်း (Regular Monitoring & Adjustments)

ပီလောပီနံသည် ၈ လမှ ၁၂ လအထိ မြေတွင် ထားရှိရသော သီးနှံဖြစ်သဖြင့် အပင်၏ အခြေအနေကို ပုံမှန်စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

အရွက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် အာဟာရချို့တဲ့မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးပြီး လိုအပ်ပါက အားဖြည့်မြေသြဇာများကို အချိန်ကိုက် ထည့်သွင်းပေးပါ။ ပီလောပီနံသည် ရေဝပ်ခြင်းကို မခံနိုင်ပါ။ မြေဆီလွှာထဲမှ အာဟာရများကို အပင်က ကောင်းစွာစုပ်ယူနိုင်ရန်အတွက် ရေသွင်းရေထုတ်စနစ် မှန်ကန်ရန်နှင့် မြေဆီလွှာ အစိုဓာတ်ကို မျှတအောင် ထိန်းသိမ်းရန် အထူးလိုအပ်ပါသည်။ ပီလောပီနံသည် အမြစ်ဖြန့်ဝေမှု ကျယ်ပြန့်သောကြောင့် မြေသြဇာကို ပင်စည်နှင့် တစ်ထွာခန့်အကွာတွင် ကျင်းတူး၍ ကျွေးခြင်း သို့မဟုတ် ဘောင်တင်ရင်း ကျွေးခြင်းက အာဟာရလေလွင့်မှုကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသည်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။