ပြောင်း ရွက်​ခြောက်​ရောဂါ သတိပြုပါ

အစိမ်း​ရောင်လမ်း မိတ်​ဆွေများ,မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ...

ဒီတပတ်အတွင်းမှာ ​တောင်သူမိတ်​ဆွေ​တွေ ​မေးမြန်း​ဆွေး​နွေးကြတဲ့ အ​ကြောင်းအရာထဲက...

ထူးခြားတဲ့ ​မေးခွန်း​လေးတစ်ခုနဲ့ပတ်သက်လို့ (  ​ဆော့ဖ်ဝဲ မေး​ဖြေကဏ္ဍမှာ ​ဖြေကြားရတာ အားမရလို့) သီးသန့်​ရေးသားတင်ပြလိုက်ပါတယ်။

မေးထားတဲ့သီးနှံက ​ပြောင်းဖူးသီးနှံ...

​မေးခွန်းက,

​ပုံပါအတိုင်း...ပြောင်းရွက်များ နာ​နေပါတယ်  ဆရာ...အဲဒါ  ဘာ​ရောဂါလဲ၊ ဘယ်လိုကုသရမလဲ

ခင်ဗျာ..တဲ့။

စာ​ရေးသူလည်း...သာမန်ကာ လျှံကာမျှ ကြည့်ပြီး...

​နေ​လောင်ဒဏ်ရာ(သို့မဟုတ်)​ဆေး​လောင်တာဖြစ်မယ်၊ ဘာ​ဆေး​တွေဖျန်းထားသလဲ?..လို့ ပြန်​မေး​တော့....

"ဘာမှ ဖျန်းမထားဘူး ဆရာ"..ဆိုမှ...

အပင်​ရောဂါပြလက္ခဏာပုံကို ​သေချာပြန်ကြည့်မိပါတယ်။

တကယ်လည်းပဲ ဒဏ်ရာက ​နေ​လောင်/​ဆေး​လောင်တာလိုလို...

ဘက်တီးရီးယား ရွက်​ခြောက်​ရောဂါလိုလို ..ဖြစ်​နေတာ​တွေ့ရပါတယ်။

ဒီလို လက္ခဏာမျိုး... မြင်ဖူးပါတယ်..

ဘယ်မှာပါလိမ့်..လို့... ပြန်စဉ်းစားကြည့်​တော့မှ..

ယူအက်စ်တက္ကသိုလ်၊ မဂ္ဂဇင်းတခုမှာ ​ရေးထားတဲ့ Nortern corn leaf blight disease အ​ကြောင်း ပြန်သတိရမိသွားတယ်။

ဒါကြောင့်... ဒီအ​ကြောင်းအရာ​လေးကို မိတ်​ဆွေ​တွေအတွက်

ပြန်​ဖောက်သည်ချချင်လို့... ဒီစာစု​လေးကို ​ရေးသားရခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

ပြောင်း, ရွက်​ခြောက်​ရောဂါ

• မြန်မာအမည်         -​ ပြောင်းဖူး ရွက်​ခြောက်​ရောဂါ

• အင်္ဂလိပ်အမည်      - Maize leaf blight disease

•                                Northern corn leaf blight (NCLB)

• Scientific name     - Setosphaeria turcica

•                               (Exserohilum turcicum)

အ​မေရိက ​မြောက်ပိုင်းတက္ကသိုလ်နယ်​မြေမှာ စတင်​တွေ့ရှိခဲ့လို့ မြောက်ပိုင်း ​ပြောင်း ရွက်​ခြောက်​ရောဂါ..လို့အမည်မှည့်​ခေါ်ဟန်တူပါတယ်။

ယခုလို.​ဆောင်းအကုန်၊ ​နွေအကူးကာလမျိုးမှာ...

နံနက်ခင်း နှင်းကြွင်း​လေး​တွေကျ​နေတဲ့ ​ပြောင်းရွက်​လေး​တွေဟာ ​နွေဦးရဲ့ ပူ​နွေး​ခြောက်​သွေ့တဲ့ ​လေပူ​တွေနဲ့​တွေ့ပြီး ဒဏ်ရာမှတဆင့် ရွက်​ခြောက်​ရောဂါကို ရရှိပြန့်ပွား​စေပါတယ်။

ရောဂါလက္ခဏာ

အစောပိုင်း လက္ခဏာများအ​နေနဲ့.. အရွက်ကြောများနှင့်အပြိုင် ရှည်လျားကျဉ်းမြောင်းတဲ့ ဒဏ်ရာ များ ပေါ်လာပါတယ်။  ရောဂါကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ဒီကျဉ်းမြောင်းတဲ့အနာများဟာ ရှည်​မျော​မျောပုံ (သို့မဟုတ်) ဆေးပြင်းလိပ်ပုံသဏ္ဌာန်" ကျယ်ပြန့်လာပါတယ်။

တဖြည်းဖြည်းနဲ့... ဆေးပြင်းလိပ်ပုံသဏ္ဌာန်အနာများက... အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပေါင်းစပ်သွားပြီး  ၇ လက်မအရွယ်ထိ ရှည်လျားတတ်ပါတယ်။

သင့်လျော်သောအခြေအနေများမှာ ဒဏ်ရာအတွင်းက မှိုစပိုး​လေး​တွေထုတ်လုပ်နိုင်ပြီး လက်ကိုမှန်ဘီလူးနဲ့ကြည့်ရှုတဲ့အခါမှာ အနက်ရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းနုရောင်အစက်လေးများအဖြစ် ​တွေ့နိုင်ပါတယ်။

​ပြောင်းဖူးမထွက်မီ ​ရောဂါရရင်တော့... အထွက်နှုန်း ၃၀-၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။

ရောဂါပြန့်ပွား​စေ​သောရာသီဥတု

အပူချိန် ၁၈-၂၇ ဒီဂရီ ဆဲစီးယပ်နဲ့ စိုထိုင်းဆ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအ​ခြေအ​နေ သို့မဟုတ်  မိုးဆီးနှင်း ဆက်တိုက်ကျမှု​ကြောင့် အရွက်​စိုစွတ်မှု (၈-၁၈ နာရီ) ကြာပါက... ​ပြောင်းဖူးရွက်​ခြောက်​ရောဂါ ကူးစက်​ပျံ့ပွားစေပါတယ်။

(မြန်မာနိုင်ငံ ​ပြောင်းစိုက်အများဆုံးဧရိယာဖြစ်တဲ့ ရှမ်းပြည်နယ်  တခွင်လုံးနဲ့ ဧရာဝတီတိုင်း၊ရန်ကုန်တိုင်းဒေသ​တွေရဲ့ ​​နွေဦးရာသီ ပြောင်းခင်းများအတွက်... အထူးသတိပြုစရာပါ။)

​ရောဂါကူးစက်ချိန်ဟာ ပြောင်းဖူးဆံမြိတ်မထွက်မီ ၂ ပတ် သို့မဟုတ် ထွက်ပြီး၂ ပတ်အတွင်း၊​ပြောင်းဖူးရွက်​တွေ​ပေါ်မှာ ​ရောဂါကျ​ရောက်ပါက အ​စေ့အဆန်ဖြည့်တင်းချိန်မှာ အရွက်များ အစာလုံ​လောက်စွာမချက်နိုင်လို့ အထွက်ဆုံးရှုံးမှု ပိုများနိုင်ပါတယ်။

ဒီ​ရောဂါရဲ့​နောက်ဆက်တွဲအ​နေနဲ့တော့ ​ပြောင်းရိုးတံပုပ်(Stalk rot disease) ​ရောဂါ ဖြစ်​စေတတ်ပါတယ်။

ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်နည်းလမ်းများ

• ​ရောဂါခံနိုင်ရည်ရှိ​သော မျိုး​ကောင်းမျိုးသန့်ကို ​ရွေးချယ်စိုက်ပါ။

• အပင်အကြွင်းအကျန်များကို ဆွေး​မြည့်​စေပြီးမှ(ရှင်းလင်းပြီးမှ) စိုက်ပါ။ ​(မြေ​ဆောင်​ရောဂါ မဟုတ်လို့၊ မျိုး​စေ့လူး​ဆေးအသုံးပြုလို့ မထိ​ရောက်နိုင်ပါ)

• အာဟာရ အချိုးမျှတ​အောင်ကျွေးပါ(ယူရီးယား များလွန်းခြင်း ​ရှောင်ပါ)

• သီးလှည့်စိုက်ပါ( ပဲပုတ်၊ ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ၊​ နေကြာ..စသည်သီးနှံများနဲ့ အလှည့်ကျစိုက်ပါ)

• အပင်တစ်လသားအရွယ် ထရိုင်ကိုဒါးမားကို သဲနဲ့​ရောပြီး အပင်​ခြေထည့်​ပေးပါ။

• ဆာလဖာဖျန်း​ပေးခြင်းဖြင့်လည်း ​ရောဂါကာကွယ်မှု ထိ​ရောက်​စေပါသည်။

မှိုသတ်​ဆေးဖြင့်ကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်း

အောက်​ဖော်ပြပါ ​ဆေးအုပ်စုများမှ သင့်​တော်ရာတမျိုး သို့မဟုတ် တမျိုးထက်ပိုပြီးကို အညွှန်းပါအတိုင်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

• Mancozeb

• Captan

• Chlorothalonil

• Propiconazole

• Hexaconazole

• Difenoconazole

• Azoxystrobin

• Pyraclostrobin

​စေတနာများစွာဖြင့်

ဒို့ဦး​လေး

Ref >>> Northern corn leaf blight  disease  at Purdue Extension.

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။