သတိ..အန္တရာယ်ရှိသည်...အာလူးတွေစိမ်းနေရင်သတိထား

Aye Aye • 13/12/2022

မြန်မာအမည် - အာလူး
မျိုးရင်း - Solanaceae
သိပ္ပံအမည် - Solanum tuberosum

အာလူးသည် အာဟာရတန်ဖိုးမြင့်မားသောကြောင့် စားဖိုဆောင်အဓိကဟင်းမယ်တစ်ခုအနေဖြင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အသုံးပြုနေကြသည်။ အာလူးသည် ကစီဓာတ်ကြွယ်ဝသော အဥစားဟင်းသီးဟင်းရွက်အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် အဝါရောင်၊ အညိုဖျော့ရောင်တို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချို့အာလူးဥများတွင်မူ ပုံမှန်အရောင်ထဲ အစိမ်းရောင်ပါရှိနေခြင်းမျိုးကို အပြင်မှာ မြင်နေရပါသည်။

ဒါက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ…

ကောင်းလား…၊ ဆိုးလား…

စားသုံးရင်ရော အန္တရာယ်ဖြစ်စေလား…ဆိုတာတွေက စဉ်းစားစရာဖြစ်ပါသည်။

အာလူးစိုက်ရာသီတွင် မိုးသည်းထန်စွာရွာခြင်းက အာလူးပင်ခြေရှိ မြေကြီးများကို အဝေးသို့လွင့်စင်ထွက်စေပြီး အမြစ်များ/ ဥများ မြေပေါ်သို့ ပေါ်လာစေပါသည်။ ထိုဥများကို အပင်ပေါ်က အရွက်များကလည်း လုံလောက်သည့် အရိပ်အာဝါသမပေးနိုင်ခြင်း/ ကောင်းကောင်းမဖုံးထားခြင်းမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဆိုတော့ ဥများသည် နေရောင်ခြည်နှင့်ထိတွေ့ပြီး အစိမ်းရောင်ခြယ် (chlorophyll)များ စုလာကာ ပုံမှန်အဝါရောင်ထဲတွင် အစိမ်းရောင်များပေါ်လာစေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အဓိကအနေဖြင့် နေလောင်ခြင်း၊အလင်းရောင်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။

အစိမ်းရောင်ခြယ် ကလိုရိုဖီးလ်(chlorophyll) သည် အပင်ကို အလင်းမှီစုအစာဖွဲ့စည်းခြင်း (photosynthesis) မှတဆင့် နေရောင်ခြည်မှ စွမ်းအင်များကို ရယူနိုင်စေပါသည်။ ၎င်းဖြစ်စဉ်မှတဆင့် အာလူးပင်တို့သည် နေရောင်ခြည်၊ ရေ၊ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တို့ကို အသုံးပြု၍ ကစီဓာတ် (carbohydrate) နှင့် အောက်ဆီဂျင်တို့ကို ထုတ်လုပ်နိုင်ပါသည်။ ကောင်းသောအချက်မှာ ၎င်းအစိမ်းရောင်ခြယ်ဖြစ်ပေါ်ခြင်းသည် အင်းဆက်၊ ပိုးမွှား၊ ရောဂါတိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ကို ကာကွယ်ပေးသော ဒြပ်ပေါင်းများကိုလည်း ဖြစ်စေပါသည်။

အစိမ်းရောင်ရောင်ခြယ်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင်ဆိုလျှင် အန္တရာယ်မရှိပေ။ သို့သော် အာလူးတွင်ဖြစ်သော အစိမ်းရောင်ခြယ်ကတော့ solanine ဟုခေါ်သော အန္တရာယ်ရှိစေသောဒြပ်ပေါင်းကို ဖွံ့ဖြိုးလာစေပါသည်။ နိုက်တြိုဂျင်ပမာဏမှန်ကန်စွာမကျွေးခြင်း၊ ဥများကို စောစောတူးဖော်ခြင်း(ရိတ်သိမ်းခြင်း) တို့ကြောင့်လည်း အာလူးတွင် solanine ဒြပ်ပေါင်းပမာဏ များစေနိုင်ပါသည်။

၎င်း solanine သည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်တွင် neurotransmitters ဖြိုခွဲခြင်း၌ ပါဝင်သော အင်ဇိုင်းများကို ဟန့်တားပါသည်။ အူနံရံရှိ ဆဲလ်အမြေှးပါးများကို ထိခိုက်စေပြီး အူနံရံတွင် စိမ့်ဝင်နိုင်မှုမရှိသောကြောင့် ချေဖျက်၍မရနိုင်သဖြင့် ဆိုးကျိုးဖြစ်စေပါသည်။ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ အာရုံကြောရှုပ်ထေွးခြင်းတို့ကိုဖြစ်စေပါသည်။ ပြင်းထန်သော အခြေအနေများတွင် မေ့မြောခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းတို့ကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ပုံမှန် အာလူးဥတွင် solanine သည် ပမာဏအနည်းငယ်သာ ရှိပြီး နေရောင်ခြည်ထိတွေ့၍ စိမ်းလာခြင်းဖြင့် ၎င်းဒြပ်ပေါင်းပမာဏသည် ဖွံ့ဖြိုးလာပြီး များလာပါသည်။ Solanine ဒြပ်ပေါင်းပမာဏသည် အာလူးအခွံတွင်အမြင့်ဆုံးရှိနေသောကြောင့် အစိမ်းရောင်အခွံဖယ်လိုက်ခြင်းဖြင့်တော့ ပမာဏ၏ (၃၀)ရာခိုင်နှုန်းကို ဖယ်ရှားနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ၎င်းဥတွင်(၇၀) ရာခိုင်နှုန်းကျန်ရှိနေသောကြောင့် အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော ပမာဏကျန်ရှိနေသေးသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

ချက်ပြုတ်ခြင်း၊ မီးဖုတ်ခြင်း၊ ကြော်ခြင်းတို့ကလည်း အာလူးထဲရှိ Solanine ဒြပ်ပေါင်းပမာဏကို သိသိသာသာ မလျှော့ချပေးနိုင်ပေ။ ထို့ကြောင့် အာလူးဥထဲရှိ Solanine ပမာဏကို လျော့ကျသွားအောင်၊ လုံခြုံစိတ်ချစွာစားသုံးနိုင်အောင် လုပ်နိုင်သောနည်းလမ်း မရှိပေ။

အာလူးဥ၌ အစိမ်းရောင်အစက်သေးသေးသာ ရှိနေလျှင် Solanine ပမာဏသည် ၎င်းအစက်အနားပတ်ပတ်လည်တွင်သာ ရှိနေသောကြောင့် ဖယ်ထုတ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် အာလူးဥသည် အလွန်စိမ်း၍ မြည်းကြည့်လျှင်ခါးနေသည်ဆိုပါက မစားဘဲ လွှင့်ပစ်ခြင်းသည်သာလျှင် ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

ရိတ်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အလင်းရောင်၊ အပူချိန်နိမ့်ခြင်း၊ မြင့်ခြင်းတို့ကလည်း အာလူးဥကို Solanine ပမာဏတိုးလာအောင် လှုံ့ဆော်ပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဆိုင်မှဝယ်ယူချိန်တွင် ဒဏ်ရာရှိသလား၊ စိမ်းနေပြီလား ဆိုတာကို ဂရုတစိုက်စစ်ဆေးပြီး ဝယ်ဖို့လိုပါသည်။ ဝယ်လာပြီးပြီဆိုလှျင်လည်း အိမ်တွင် ဂရုတစိုက်သိမ်းဆည်းထားဖို့လည်း လိုအပ်ပါသည်။

ရေခဲသေတ္တာထဲတွင် သိမ်းခြင်းသည် အာလူးဥများအတွက် အေးလွန်းသောကြောင့် Solanine ပမာဏပိုတိုးလာစေသည်ဟု တချို့စမ်းသပ်ချက်များက ဖော်ပြထားပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် အာလူးဥများကို မီးဖိုဆောင်တွင် ကြာရှည်သိမ်းခြင်းသည်လည်း မကောင်းပေ။ ပုံမှန်ထက် အပူချိန်မြင့်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဒါ့အပြင် ဥများကို ရေမထိအောင် ဂရုတစိုက်သိမ်းဖို့လည်း လိုပါသည်။ ထို့ကြောင့် သာမန်အခန်းပူချိန်- အေးသော၊ ခြောက်သေွ့သော၊ မှောင်သောနေရာ (သို့) အလင်းပိတ်အိတ်များဖြင့် ထည့်၍ သိမ်းဆည်းထားသင့်ပါသည်။ ဖယောင်းသုတ်၍ သိမ်းခြင်းသည် စိမ်းခြင်းကို ဟန့်တားပေးနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။

ဒါကြောင့် အာလူးဥများ စိမ်းနေပြီဆိုလှျင် လူကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော ဓာတ်များရှိနေပြီဖြစ်တာကြောင့် စားသုံးရန် မသင့်ပါဘူးလို့ အကြံပြုချင်ပါသည်။

https://www.healthline.com/nutrition/green-potatoes

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး

ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစာစားနည်းများ (အပိုင်း-၈)

ဒေါက်တာမျိုးကြွယ်

အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး

အသက် ၁၀၀ ကျော် ရခြင်း၏လျှို့ဝှက်ချက် - ဥယျာဉ်ခြံစိုက်ပျိုးပြုစုခြင်း

Thein Soe Min

အာဟာရနှင့် ကျန်းမာရေး

ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ချက်ပြုတ်တဲ့အခါ အာဟာရဓာတ်တွေ မဆုံးရှုံးအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?

Dr. Kyaw Phyo Lwin

ဆက်စပ်မေးခွန်းများ

လေးစားရပါသော တောင်သူကြီးများခင်ဗျာ... ဖရဲစစိုက်မှာမို့ ဖရဲအထွက်ကောင်းတဲ့ စိုက်ပျိုးနည်းလမ်းဝေမျှပေးပါအုံး ခင်ဗျာ...တောင်သူကြီးများခကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ...ခင်ဗျာ။

U BHONE THWE HTAN • ဖြေကြားချက် 1 ခု

မင်္ဂလာပါ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်စပါးခင်းမှာ ဂုတ်ကျိုးရောဂါ ဝင်နေပါတယ်။ လက်ရှိ စပါးက နို့ရည်ဝင်အဆင့်တော့ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၂၅ခန့် လိုပါသေးတယ်။ စပါးခင်းတစ်ခင်းလုံး ရောဂါပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ စပါးနှံ ၃၀% ခန့် ဂုတ်ကျိုးပြီး ဖြူခြောက်နေပါတယ်။ ရောဂါကလည်း နေ့စဉ် တိုးလာနေပါတယ်။ မေးချင်တာက— ၁။ ဒီအချိန်မှာ မှိုသတ်ဆေး ဖျန်းသင့်ပါသလား။ ၂။ ဖျန်းသင့်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ဆေးအမျိုးအစား သုံးသင့်ပါသလဲ။ ၃။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၃၀ သာလိုတော့တဲ့အတွက် ဘယ်ဆေးက သင့်တော်ပါသလဲ။ ၄။ ကျန်ရှိနေတဲ့ စပါးနှံတွေကို ရောဂါမထပ်ပြန့်အောင် ကာကွယ်နိုင်ပါသလား။ အခုပုံက ရိုက်ထားတာ ၂ရက်ရှိပါပီဗျာ အကြံဉာဏ်ပေးကြပါဦးခင်ဗျာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

Nyi Nyi Aung • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ဒီနှစ် ငရုပ်စျေးနဲ့ပြောင်းစျေးလေး ကောင်းနိုင်လားရှင့် မနှစ်က ငရုပ်စျေးလေးလောက်ရှိရင်အဆင်ပြေပါတယ် စျေးကောင်းရနိုင်လား ရှင့်မိတ်ဆွေတို့

Saung • ဖြေကြားချက် 1 ခု

မုိခါ မျိုး27ရက်သား 10ရက်သားခန့် တန်းရှင်း ရွေးချယ် ၊ 15ရက်သားကျော်ကယူနတီမှိုဆေးဖြန်းထားပြီး 25ရက်သားက(ပုံပါ) ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းထားပါတယ် အပင်တွေ သေနေလို့ တစ်ချို့က ပုံပါအတိုင်းအညွှန့်ပုပ်ပုပ် သွားလို့ ပိုးကြောင့်လား မှိုကြောင့်လား ဖြေပေးပါဦး ဆရာတို့

Hlaing Min Tun • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ဆရာပဲတီစိမ်းတွေကအရွက်တွေခြောက်ပြီးနွမါးကျသွားတယ်ဆရာမှိုကျတယ်ထင်ပြီးတော့မှိုဆေးတော့ဖြန်းထားတယ်ဆရာအကြံပေးပါအုံးမှိုကျမကျဆရာဆေးလဲညွန်ပါအုံးဆရာ

မောင်ခိုင်လင်းထွန်း • ဖြေကြားချက် 1 ခု

Farm Link Co.,Ltd

ကြော်ငြာ

ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ ‌လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်‌ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....

နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ