အယ်လ်နီညိုကြောင့် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆိုးရွားစွာ မိုးခေါင်ရေရှားနိုင်ကြောင်း FAO သတိပေးထုတ်ပြန်

၂၀၂၆ ခုနှစ် အယ်လ်နီညို စက်ဝန်းကြောင့် ဆိုးရွားသော ခြောက်သွေ့မှုအန္တရာယ် မြင့်တက်လာချိန်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအနေဖြင့် မိုးခေါင်ရေရှားမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုများ အားဖြည့်လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းထားပြီး ကြိုတင်သတိပေးချက်နှင့် စောင့်ကြည့်ရေးစနစ်များက လယ်သမားများနှင့် အာဏာပိုင်များအတွက် သီးနှံများနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများကို ကာကွယ်ရန် အချိန်ပိုမိုရရှိစေနိုင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနှင့် စိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်း၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဖိစီးမှု အညွှန်းကိန်းစနစ် (ASIS) မှတစ်ဆင့် ၄၁ နှစ်စာ ဂြိုဟ်တုစောင့်ကြည့်လေ့လာမှုများကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းဖြင့် လက်ရှိ အယ်လ်နီညိုစက်ဝန်းအတွင်း ကမ္ဘောဒီးယားသည် ဆိုးရွားသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုအန္တရာယ် မြင့်မားစွာရှိနေကြောင်း နှင့် စိုက်ပျိုးမြေနှင့် စားကျက်မြေ ဟက်တာ ၁၂၇,၃၀၀ ခန့် ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း FAO က ခန့်မှန်းထားသည်။

အဆိုပါသတိပေးချက်သည် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်က ၂၀၂၆ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းနှင့် ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းတို့တွင် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိမည်ဟု မျှော်လင့်ရချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝှမ်းတွင် ဤရာသီဥတုပုံစံသည် မုတ်သုံမိုးကို နောက်ကျစေနိုင်ပြီး မိုးခေါင်မှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်ကာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် အန္တရာယ်များ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

မိုးခေါင်ရေရှားမှုအခြေအနေများသည် သီးနှံများ၊ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်များနှင့် မိသားစုဝင်ငွေများကို ဆုံးရှုံးစေနိုင်ပြီး၊ တစ်ကြိမ်ဖြစ်ပေါ်လာပါက ပြန်လည်ကုစားရန် ပိုမိုခက်ခဲလာသောကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးလုပ်ဆောင်မှုများသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်း FAO က ရှင်းပြခဲ့သည်။

“စိုက်ပျိုးမြေများတစ်လျှောက် မိုးခေါင်မှုဒဏ်ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်၊ ASIS သည် အစိုးရများနှင့် လယ်သမားများအား အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများကို ကာကွယ်ရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုများကို စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် ဆုံးရှုံးမှုများ ပြန်လည်မကုစားနိုင်မီ အရေးယူဆောင်ရွက်ရန် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ချိန် ရရှိစေပါတယ်” ဟု FAO ၏ သဘာဝသယံဇာတအရာရှိ Jorge Alvar-Beltrán က ရှင်းပြခဲ့သည်။

ကမ္ဘောဒီးယားတွင် အဆိုပါ ကုလသမဂ္ဂအေဂျင်စီသည် Green Climate Fund မှ ငွေကြေးထောက်ပံ့ထားသော PEARL စီမံကိန်းမှတစ်ဆင့်၊ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၊ ကြိုတင်သတိပေးစနစ်များနှင့် လက်တွေ့ကျသော အစီအမံများကို ပေါင်းစပ်ကာ လယ်သမားများ မိုးခေါင်ရေရှားမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ရန် အစိုးရနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ဤစီမံကိန်းသည် ခြောက်သွေ့မှုဒဏ်ကို လျှော့ချရန်အတွက် မြေဆီလွှာအစိုဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းရန် မြေဖုံးသီးနှံများ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရေလှောင်ရန် လယ်ကန်သင်းများပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ချိန်ပျိုးချိန် ပြောင်းလဲချိန်ညှိခြင်း အပါအဝင် အစီအမံများကို မြှင့်တင်ရန် တောင်သူလယ်သမားပညာပေးကျောင်းများနှင့် သရုပ်ပြကွင်းများကို အသုံးပြုသည်။

တောင်သူ ၄,၀၀၀ ကျော်သည် ဤစီမံကိန်းမှတစ်ဆင့် မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အကြံပြုချက်များကို ရရှိကြသည်။ ကမ္ဘောဒီးယား စိုက်ပျိုးရေးမိုးလေဝသဝန်ဆောင်မှု (Cambodia Agrometeorological Service) မှ သတင်းလွှာများကို လူမှုကွန်ရက်များနှင့် Chamka မိုဘိုင်းအက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့် ဖြန့်ဝေပေးလျက်ရှိပြီး မိုးရွာသွန်းမှု ခန့်မှန်းချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ လယ်သမားများ မည်သည့်အချိန်တွင် ရေသွင်းသင့်သည်၊ စိုက်ပျိုးခြင်း သို့မဟုတ် ရိတ်သိမ်းခြင်းကို နောက်ဆုတ်သင့်သည်နှင့် အခြားအစီအမံများကို လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း အကြံပြုချက်များ ပေးထားသည်။

စနစ်အနေဖြင့် လယ်သမားများအား ခြောက်သွေ့နိုင်ဖွယ်ရှိသော ကာလများကို ကြိုတင်အသိပေးနိုင်ပြီး၊ အခြေအနေများ မဆိုးရွားမီ ရေကို ချွေတာသုံးစွဲရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို ချိန်ညှိနိုင်ရန် မည်သို့ကူညီပေးနိုင်ကြောင်းကို FAO က မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

ဂြိုဟ်တုအခြေပြု စောင့်ကြည့်လေ့လာမှုသည် မိုးခေါင်မှုအန္တရာယ်နှင့် အများဆုံးရင်ဆိုင်ရနိုင်သည့် ဒေသများနှင့် သီးနှံများကို အာဏာပိုင်များက ဖော်ထုတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးပြီး ကြိုတင်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုနှင့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများ မည်သည့်နေရာတွင် အရေးပေါ်လိုအပ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေပုံကိုလည်း အဖွဲ့အစည်းက ရှင်းပြခဲ့သည်။

ကမ္ဘောဒီးယားသည် ယခင် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်များမှ ဆိုးရွားသော သက်ရောက်မှုများကို ခံစားခဲ့ရဖူးသည်။ ၂၀၁၅-၁၆ ခုနှစ် အယ်လ်နီညိုကာလအတွင်း၊ ပုံမှန်မဟုတ်သော ပူပြင်းခြောက်သွေ့မှုများကြောင့် ပြည်နယ် ၁၈ ခုရှိ လူဦးရေ ၂.၅ သန်းခန့်ကို ထိခိုက်ခဲ့ပြီး စပါးအထွက်နှုန်း ကျဆင်းကာ ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းများကိုပါ ထိခိုက်စေခဲ့သည်။

ယခင် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်များမှ ရရှိသော သင်ခန်းစာများသည် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည့်အချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းနေမည့်အစား အကျပ်အတည်းတစ်ခု မဖြစ်ပေါ်မီ ကြိုတင်လုပ်ဆောင်ရန် အရေးကြီးကြောင်းကို ပေါ်လွင်စေသည်ဟု FAO က ပြောကြားခဲ့သည်။ မိုးခေါင်ရေရှားမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုသော အစီအမံများသည် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသော ပိုမိုခန့်မှန်းရခက်သည့် ရာသီဥတုများကို လယ်သမားများ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သောကြောင့်၊ ရေရှည်ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိရေးအတွက် လိုအပ်ကြောင်းလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။

ကိုးကား - The Phnom Penh Post မှ El Niño tipped to impact Cambodia; FAO issues severe drought warning သတင်းအား မြန်မာဘာသာဖြင့် သင့်လျော်အောင် ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။