တောင်ပံလေးနဲ့တောင်မှ စိုက်ပျိုးသူ တောင်သူတွေကို အကျိုးပြုပေးနေတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ
မိတ်ဆွေပိုးတွေကို စိုက်ခင်းမှာကျတဲ့ ဖျက်ပိုးတွေကို စားသောက်ဖျက်ဆီးပေးတယ်ဆိုတာကိုပဲ အဓိက မြင်မိကြမှာပါ။ AskNature ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ (Cicada) တွေရဲ့ အကြောင်းဟာ သဘာဝတရားရဲ့ အံ့မခန်း စွမ်းရည်တစ်ခုကို ပြသနေပါတယ်။ ပုစဉ်းရင်ကွဲတွေရဲ့ တောင်ပံတွေဟာ ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားတွေကို ဓာတုဆေးဝါးတွေ လုံးဝမသုံးဘဲ သေစေနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ တောင်ပံမျက်နှာပြင်မှာ သာမန်မျက်စိနဲ့မမြင်နိုင်တဲ့ နာနိုတိုင်လေး ဆူးလေးတွေ (Nanopillars) ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိနေပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားတွေဟာ အဲဒီတောင်ပံပေါ်ကို ကျရောက်လာတဲ့အခါ၊ ဒီဆူးချွန်ပုံစံ နာနိုတိုင်လေးတွေက ဘက်တီးရီးယားရဲ့ ဆဲလ်အမြှေးပါး (အရေပြား)ကို အတင်းဆွဲဆန့်လိုက်ပြီး ပူဖောင်းတစ်လုံး ပေါက်ကွဲသွားသလိုမျိုး စုတ်ပြဲပျက်စီးသွားစေပါတယ်။ ဒါဟာ ဓာတုပစ္စည်းမပါဘဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသက်သက်နဲ့ ရောဂါပိုးတွေကို အလိုအလျောက် နှိမ်နင်းတဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သဘာဝတရားကြီးဟာ ပြင်ပရန်သူတွေကို ဘယ်လိုဟန့်တားရမလဲဆိုတဲ့ "သဘာဝကာကွယ်ရေးစနစ်" ကို အကောင်းဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို အခြေခံပြီး တောင်သူဦးကြီးတွေအနေနဲ့ "ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေး (Agroecology)" ကို ဘာကြောင့် တန်ဖိုးထားသင့်သလဲဆိုတာ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုတာ သဘာဝတရားရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံတွေကို နားလည်ပြီး သဘာဝနဲ့ သဟဇာတဖြစ်အောင် စိုက်ပျိုးတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ တောင်သူအများစုဟာ ပိုးမွှားတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဓာတုပိုးသတ်ဆေးတွေကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေကြပါတယ်။ သို့သော် ဓာတုဆေးတွေဟာ မြေဆီလွှာကို ပျက်စီးစေရုံသာမက လူရဲ့ကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။
ပုစဉ်းရင်ကွဲတောင်ပံတွေလိုပဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဓာတုဆေးမလိုဘဲ စိုက်ခင်းဖျက်ပိုးတွေကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်တဲ့ စနစ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဓာတုဆေးသုံးတိုင်းမှာ မိတ်ဆွေအရေအတွက် ဘယ်လောက်လျော့သွားနိုင်မလဲဆိုတာ သတိရမိပြီး မလိုအပ်ဘဲ သုံးစွဲတာမျိုး ရှောင်ရှားစေလိုပါတယ်ဗျ။
ပုစဉ်းရင်ကွဲလေးက ရင်ကွဲလောက်မယ့် ခပ်စွာစွာအသံလေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပေမယ့် တောင်သူတွေ ရင်မကွဲအောင် ကူညီပေးနေပါတယ်။
ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းအရာ 1
ဂေဟစနစ်
KoKo Naing DOF
လွန်ခဲ့သော ၁ လ ကအသိပညာဗဟုသုတများစွာရရှိစေပါသည်။
ဆက်စပ်မေးခွန်းများ
စမုံနက်နှမ်းမျိုးက ဆောင်းမှာစိုက်လို့ရလား
Khing Hein • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ရက်၉၀စပါးပျိုးထောင်စိုက်လို့ရပါသလားဘယ်လိုစိုက်ရသလဲသိခြင်ပါတယ်
ဦးရွှေပြည်စိုး • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ဆောင်မှာစိုက်မှာမိုး ဘယ်နှမ်းမျိုတွေစိုက်ရင်ကောင်မလည်ခင်များ ပြောပေပါအုံးခင်များ
မင်းမင်း • ဖြေကြားချက် 3 ခု
မြေပဲ မိုးဦးကျစိုက်ရင် မြေပဲတေက ပဲ၀မ်းကျဖြစ်နေလို့ အဆေ့တေက စမ်းပဲမဟုတ်ပဲနဲ့ နီကျောင်ကျောင်တေ ၊ဆောင်းပဲကျ ပုံမှန်ပဲ ဘာပြုလို့လဲ
နံပတ်2 • ဖြေကြားချက် 3 ခု
အပင်တေသေတယ်ပိုးကောင်နဲ့ခြတေဘယ်လိုလုပ်ရမလည်း အပင်အားကောင်းဆေးမသိ
ကိုရဲကို • ဖြေကြားချက် 1 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
သီးနှံအထွက်တိုးပြီး ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်စေတဲ့ သကြားဓာတ်
05/10/2026
၂၀၂၆-၂၇ အယ်လ်နီညို ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ကရင်၊ မွန်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတို့ဟာ အပူချိန် အမြင့်မားဆုံး ကြုံတွေ့ရမည့် ဒေသများ ဖြစ်
05/10/2026
ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ချက်ပြုတ်တဲ့အခါ အာဟာရဓာတ်တွေ မဆုံးရှုံးအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ?
02/10/2026
တစ်ပတ်စာ သီးနှံဈေးကွက် သုံးသပ်ချက် (စက်တင်ဘာ ၂၈ မှ အောက်တိုဘာ ၂ ရက်အထိ)
02/10/2026
မီးဖိုချောင်ထဲက ပစ္စည်းတွေနဲ့ ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ အပင်အားဆေး PSB
01/10/2026
More from Thein Soe Min
အားလုံး
အသံ
ကျွန်တော်တို့မီးဖိုချောင်ထဲက သစ်ကြံပိုးခေါက်က အစစ်လား... အတုလား?
28/09/2026
ဗီဒီယို
မတ်ပဲမျိုးစေ့ကို ထုံးဘာလို့ လူးကြတာလဲ
08/09/2026
ဆီနီဂေါတွင် ဆာဒီယို မာနေး ဟက်တာ ၅၀၀ ကျယ်ဝန်းသည့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှု စီမံကိန်းသစ် စတင်
20/08/2026
အသံ
ဗီဒီယို
ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုကို အန်တုနိုင်မယ့် အစိမ်းရောင်လမ်းရဲ့ “စိုက်ပျိုးမိုးလေဝသ” လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်
13/08/2026
အသံ
ဂန္ဓမာရွက်ပြောက်ရောဂါ ကာကွယ်ကုသနည်းများ
13/08/2026