တောင်ပံလေးနဲ့တောင်မှ စိုက်ပျိုးသူ တောင်သူတွေကို အကျိုးပြုပေးနေတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ
မိတ်ဆွေပိုးတွေကို စိုက်ခင်းမှာကျတဲ့ ဖျက်ပိုးတွေကို စားသောက်ဖျက်ဆီးပေးတယ်ဆိုတာကိုပဲ အဓိက မြင်မိကြမှာပါ။ AskNature ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ (Cicada) တွေရဲ့ အကြောင်းဟာ သဘာဝတရားရဲ့ အံ့မခန်း စွမ်းရည်တစ်ခုကို ပြသနေပါတယ်။ ပုစဉ်းရင်ကွဲတွေရဲ့ တောင်ပံတွေဟာ ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားတွေကို ဓာတုဆေးဝါးတွေ လုံးဝမသုံးဘဲ သေစေနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ တောင်ပံမျက်နှာပြင်မှာ သာမန်မျက်စိနဲ့မမြင်နိုင်တဲ့ နာနိုတိုင်လေး ဆူးလေးတွေ (Nanopillars) ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိနေပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားတွေဟာ အဲဒီတောင်ပံပေါ်ကို ကျရောက်လာတဲ့အခါ၊ ဒီဆူးချွန်ပုံစံ နာနိုတိုင်လေးတွေက ဘက်တီးရီးယားရဲ့ ဆဲလ်အမြှေးပါး (အရေပြား)ကို အတင်းဆွဲဆန့်လိုက်ပြီး ပူဖောင်းတစ်လုံး ပေါက်ကွဲသွားသလိုမျိုး စုတ်ပြဲပျက်စီးသွားစေပါတယ်။ ဒါဟာ ဓာတုပစ္စည်းမပါဘဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသက်သက်နဲ့ ရောဂါပိုးတွေကို အလိုအလျောက် နှိမ်နင်းတဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သဘာဝတရားကြီးဟာ ပြင်ပရန်သူတွေကို ဘယ်လိုဟန့်တားရမလဲဆိုတဲ့ "သဘာဝကာကွယ်ရေးစနစ်" ကို အကောင်းဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို အခြေခံပြီး တောင်သူဦးကြီးတွေအနေနဲ့ "ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေး (Agroecology)" ကို ဘာကြောင့် တန်ဖိုးထားသင့်သလဲဆိုတာ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုတာ သဘာဝတရားရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံတွေကို နားလည်ပြီး သဘာဝနဲ့ သဟဇာတဖြစ်အောင် စိုက်ပျိုးတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ တောင်သူအများစုဟာ ပိုးမွှားတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဓာတုပိုးသတ်ဆေးတွေကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေကြပါတယ်။ သို့သော် ဓာတုဆေးတွေဟာ မြေဆီလွှာကို ပျက်စီးစေရုံသာမက လူရဲ့ကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။
ပုစဉ်းရင်ကွဲတောင်ပံတွေလိုပဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဓာတုဆေးမလိုဘဲ စိုက်ခင်းဖျက်ပိုးတွေကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်တဲ့ စနစ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဓာတုဆေးသုံးတိုင်းမှာ မိတ်ဆွေအရေအတွက် ဘယ်လောက်လျော့သွားနိုင်မလဲဆိုတာ သတိရမိပြီး မလိုအပ်ဘဲ သုံးစွဲတာမျိုး ရှောင်ရှားစေလိုပါတယ်ဗျ။
ပုစဉ်းရင်ကွဲလေးက ရင်ကွဲလောက်မယ့် ခပ်စွာစွာအသံလေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပေမယ့် တောင်သူတွေ ရင်မကွဲအောင် ကူညီပေးနေပါတယ်။
ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းအရာ 1
ဂေဟစနစ်
KoKo Naing DOF
လွန်ခဲ့သော ၁ ပတ် ကအသိပညာဗဟုသုတများစွာရရှိစေပါသည်။
ဆက်စပ်မေးခွန်းများ
ငြုပ်ပင်အရွက်ထွတ်နေလို့ ဘာဆေးသုံးရင်ကောင်းမလည်းဗျ ပုလဲကျွေးထားတာ ၁ပတ်လောက်ရှိပြီ ပုလဲပက်ပြီးမှအရွက်ကပိုထွတ်လာလို့ ဘာဆေးသုံးရမလည်းပြောပြပေးပါလားဗျ အသီးပွင်အားအေးရောတခါတည်းညွှန်းပေးပါလားဗျ
ဖိုးလပြည့် • ဖြေကြားချက် 5 ခု
အရင်ရက်က ဝတ်မှုန်ကူးထားတဲ့ အသီးတွေ မတက်ဘူး ပုတ်ကုန်လို့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ဆရာတို့ ခင်ဗျာ။
မောင်ပေါက်ကြီး • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ဆရာခင်ဗျ ခရမ်းချဥ်ခင်းအတွက်ပါ ခရမ်းချဥ်ကတော့အသီးကတော့ အဆုတ်လိုက်တွေ သီးတာဗျ ဒါပေမဲ့ အပင်တက်ကျ နှေးနေလားလို့ဆရာ ဒီကြားထဲ ဆျာ ပီဖိုလန်ကို ရပ်ခိုင်းပီး ထွက်တိုးသုံးခိုင်းတာ နှစ်ကတ်တော့ဖျန်းပီးပီ နည်းနည်းတော့တက်လာတယ်ဆရာ အခုပထမပုံထဲက ရှယ်ပီကေ ကိုလဲ ဆျာပြောတဲ့ ပိုတက် အချိုးများလို့ အဲ့ဆေးလဲ ဖျန်းချင်တယ် အပင်ထိုင်သွားမှာလဲစိုးရတယ် အတာကို ဘယ်လိုဖျန်းသင့်လဲဆရာ ပီးတော့လေ ဝိစာရက ကပ်စီပလပ်နဲ့ မင်းမဟော်က မင်းသားက အာနိတင်တူလားဆရာ အဲ့ကယ်စီယမ်ပါတဲ့ဆေးတွေက ဘယ်နှစ်ရက်ကို ဘယ်နှစ်ကြိမ်လောက် ဖျန်းသင့်လဲဆရာ ကျွန်တော်ကတော့ ဘိုရွန်ပါတဲ့ ကပ်စီပလပ်ကိုကြိုက်မိနေလို့ ဆျာ အခုညနေက ဂရမ်း မှိုဆေးနဲ့ မင်းသား အားဆေးနှစ်မျိုးဖျန်းမှာပါဆရာ အတာပီးရင် ရှယ်ပီကေဝင်ချင်တာ အပင်ထိုင်သွားမှာစိုးလို့မဝင်ရဲဘူး အတာဆျာဘာဆေးတွေဝင်ရမလဲ အကြံပေးပါနော်ဆျာ မင်းသားနဲ့ ကယ်ီပလပ် ဘယ်ဟာနဲ့ရောတွဲရမလဲ နော်
U Yan • ဖြေကြားချက် 2 ခု
ဆရာကြီး ဆေးရွက်ကြီးသဘာဝပိုးသတ်ဆေးလုပ်နည်းမျှဝေပေးပါဆရာ။ ဆေးနှုန်းထားလေးလဲမျှဝေပေးပါဆရာ အပင်လောင်မှာကိုဆိုးရိမ်ရပါသလားဆရာ မျှဝေပေးပါအုန်း
U Than Toe Aung • ဖြေကြားချက် 4 ခု
ဂရန်600နဲမင်းသားမတ်ပဲးဖြန်လို့ရလား
ကိုနိုင်လင်း • ဖြေကြားချက် 4 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူသူများ ဖြစ်လေ့ရှိသော အရေပြားရောဂါ (၃) မျိုး
11/09/2026
သီးလှည့်စိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် ရေရှည်အကျိုးအမြတ်ရယူနည်း
11/09/2026
တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်များအလိုက် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်နှင့် လေးမျက်နှာ ရေကြီးမှု အထူးသုံးသပ်ချက်
10/09/2026
ချည်သားအတွင်းခံ (၂၀၀၀) ကပြောတဲ့ မြေဆီလွှာ
10/09/2026
ထောပတ်သီး ပြည်ပဈေးကွက်ပျောက်၍ ပြည်တွင်းဈေး ကျဆင်း
10/09/2026
More from Thein Soe Min
အားလုံး
ဗီဒီယို
မတ်ပဲမျိုးစေ့ကို ထုံးဘာလို့ လူးကြတာလဲ
08/09/2026
ဆီနီဂေါတွင် ဆာဒီယို မာနေး ဟက်တာ ၅၀၀ ကျယ်ဝန်းသည့် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စက်မှု စီမံကိန်းသစ် စတင်
20/08/2026
အသံ
ဗီဒီယို
ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုကို အန်တုနိုင်မယ့် အစိမ်းရောင်လမ်းရဲ့ “စိုက်ပျိုးမိုးလေဝသ” လုပ်ဆောင်ချက်အသစ်
13/08/2026
အသံ
ဂန္ဓမာရွက်ပြောက်ရောဂါ ကာကွယ်ကုသနည်းများ
13/08/2026
အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ပြင်သစ်တွင် ကြက်အကောင်ရေသိန်းချီ သေဆုံးပြီး ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် နွားနို့/ အသားထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်း
06/07/2026
Farm Link Co.,Ltd
ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....