လယ်ယာကဏ္ဍတွင် အမျိုးသမီးပါဝင်မှုမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် လူပေါင်း ၄၅ သန်းခန့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုလျှော့ချနိုင်

စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်သွားအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး တိုးတက်လာနိုင်တဲ့အပြင် ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ၃၄၅ သန်းအထိ စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံမှု စံချိန်တင်နေတဲ့ ခုလိုကာလမှာ အစာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကိုပါ လျော့ပါးလာစေမှာဖြစ်ကြောင်း လေ့လာမှုတစ်ခုက ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

"လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းအတွင်း ကျားမမခွဲခြားမှုနဲ့ လုပ်အားခကွာဟချက်တွေကို ပပျောက်အောင် ဆောက်ရွက်နိုင်မယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာ့ဂျီဒီပီ တစ်ရာခိုင်နှုန်း၊ တနည်းအားဖြင့် ကန်ဒေါ်လာ တစ်ထရီလီယံနီးပါးအထိ တိုးတက်သွားစေပါလိမ့်မယ်" လို့ ကုလသမဂ္ဂစားနပ်ရိက္ခာနှင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအဖွဲ့ (FAO) ရဲ့ “လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်မှုစနစ်အတွင်းရှိ အမျိုးသမီးများအခန်းကဏ္ဍ” အစီရင်ခံစာမှာ ရေးသားထားတာဖြစ်ပါတယ်။

"အဲဒီအတိုင်းဆိုရင် စားနပ်ရိက္ခာမဖူလုံသူဦးရေ ရာခိုင်နှုန်းအမှတ် နှစ်ခုခန့် ကျဆင်းပြီး အစာရေစာမလောက်ငသူဦးရေ ၄၅ သန်းလောက် လျော့နည်းသွားပါလိမ့်မယ်" လို့ လေ့လာမှုက ဆိုပါတယ်။

ယခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အစာငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ရင်ဆိုင်နေရသူဦးရေဟာ ၂၀၂၀ တုန်းကထက် နှစ်ဆကျော် ပိုများလာကြောင်း ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ မိုးအလွန်အမင်းခေါင်တာ၊ သီးနှံတင်ပို့ခွင့်ပိတ်တာတွေနဲ့ ယူကရိန်းအပေါ် ရုရှားကျူးကျော်စစ်အပြင် ကပ်ရောဂါကြောင့် ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ ကုန်စည်ကွင်းဆက်ပြတ်တောက်မှုတွေဟာ စားနပ်ရိက္ခာအကျပ် အတည်းကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

"လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်မှုစနစ်တွေ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲပြီး အကျပ်အတည်းတွေကနေ ကျော်လွှားလွန်မြောက်နိုင်ဖို့ဆိုရင် အမျိုးသမီးတွေကို တန်းတူအခွင့်အရေးပေးတာ၊ စွမ်းအားမြှင့်တင်ပေးတာ စတဲ့နည်းလမ်းတွေနဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက်ရပါမယ်” လို့ FAO ရဲ့ အားလုံးပါဝင်ကျေးလက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ကျားမတန်းတူရေးဌာန လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူး Lauren M. Phillips က ပြောပါတယ်။

FAO အစီရင်ခံစာမှာ အကြံပြုထားတဲ့ မူဝါဒပြုပြင်ပြောင်းလဲစရာတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေ လယ်ယာမြေပိုင်ဆိုင်ခွင့် တိုးမြင့်ရရှိရေး၊ ကလေးသူငယ်ပြုစုစောင့်ရှောက်ခွင့် တိုးမြှင့်ပေးရေးနဲ့ အမျိုးသမီးတွေ အလုပ်အကိုင်ရရှိမှုနဲ့ အခက်အခဲကျော်လွှားနိုင်မှု ပိုကောင်းလာအောင် လူမှုရေးရာအကာအကွယ် မြှင့်တင်ပေးအပ်ရေးတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

နိုင်ငံအများစုမှာ လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေဟာ အမျိုးသမီးတွေ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအလုပ်အကိုင်ရရှိမှုအတွက် အလွန်အရေးပါပါတယ်။ အာဖရိကတိုက်ခွဲ ဆာဟာရတောင်ပိုင်းဒေသမှာ လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းအတွင်း အမျိုးသမီးထုရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံထိ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေကြပြီး အမျိုးသားတွေထဲကတော့ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပါဝင်ပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှမှာဆိုရင် ဒီကဏ္ဍအတွင်း အမျိုးသမီး ၇၁ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေပြီး အမျိုးသားတွေက ၄၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိပါတယ်။

“လယ်ယာကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေကို အမျိုးသမီးတွေအတွက် ပိုမိုအဆင်ပြေအောင် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းအားဖြင့် လူတန်းစုံပါဝင်မှု၊ ရေရှည်တည်တံ့မှုနဲ့ အခက်အခဲကျော်လွှားနိုင်မှုတွေ တိုးတက်လာနိုင်ပါတယ်” လို့ Phillips က အင်တာဗျူးတစ်ခုမှာ ပြောပါတယ်။

“အဲဒီလို လုပ်ဆောင်ခြင်းဟာ အမျိုးသမီးတွေအတွက်လည်း အကျိုးများသလို ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၊ အိမ်ထောင်စုအလိုက်ဝင်ငွေနဲ့ အိမ်ထောင်စုတွေ အကျပ်အတည်းကျော်လွှားနိုင်မှုတို့ကိုပါ တိုးတက်လာစေနိုင်ပါတယ်” လို့ ၎င်းက ပြောပါတယ်။

ဝေယံဟိန်း (B.Ag)

Ref: Gender equality in farming could add US$1 trillion to world economy, study reveals - South China Mornning Post

ဆောင်းပါးများ/ သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ကို ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

Farm Link Co.,Ltd ကြော်ငြာ

စပါးစိုက်ပျိုးဖို့ ပြင်နေကြပြီလား? ဒါဆို Farm Link ရဲ့ အထူး special product တွေနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်.. 👉 Erase (အီရေစ့်) က ပေါင်းပင်တွေကို သေစေရုံတင်မကဘဲ နောက်ထပ် ပေါင်းသတ်ဆေး ထပ်ဖျန်းစရာ မလိုလောက်အောင်ကို ပေါင်းပေါက်ရောက်မှုကို ထိထိရောက်ရောက် ဟန့်တားပေးနိုင်ပါတယ်။ 👉 စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ 👉 ဆလက်ပလက်စ်ဆိုတာ စပါးဆစ်ပိုး (Rice stem borer) ၊ စပါးရွက်လိပ်ပိုး(Rice leaf folder)၊ စပါးငမြောင်တောင်ပိုး( Rice armyworm) စတဲ့ စပါးဖျက်ပိုးတွေကိုလည်း ၇၀%အထိကို ကာကွယ်နှိမ်နင်းနိုင်ပါတယ်။ 👉စပါးနှံတွေ ထွက်လာခါမှ ဂုတ်ကျိုးရောဂါကြောင့် အနှံဖြူပြီး ပျက်စီးသွားတာဟာ တောင်သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးမှုပါပဲ။ ဒီဆုံးရှုံးမှုကို အမြစ်ပြတ် တားဆီးဖို့ဆိုရင် ရှူးဝါး ကိုသာ သတိရလိုက်ပါ။ 👉စပါးခင်းမှာ ရွက်ဖျားဝါပြီး မီးလောင်သလို အကွက်လိုက်ဖြစ်ကာ တဖြည်းဖြည်းခြောက်လိုက်လာပြီဆို အဲ့ဒါကိုဖြုတ်လောင်ခြင်း (hopper burn)လို့ခေါ်ပါတယ်။ မထိန်းချုပ်နိုင်အောင် ဆိုးဆိုးရွားရွာကျရောက်ပါက အထွက်နှုန်းကို ရာနှုန်းပြည့်ထိ ဆုံးရှုံးစေနိုင်တာတာကို ဗိုက်တာဂရိုကိုသာ ထိန်းချုပ်နိုင်တာပါ