လက်ရှိအခြေအနေများအရ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ နေပြည်တော်နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသတွေမှာ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် အပျက်အစီးများ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့အပြင် မြွေတွေခိုအောင်းနေနိုင်တဲ့ တွင်းတွေ သစ်ပင်ကြားတွေ ပျက်စီးခဲ့တာကြောင့် အဆိပ်ပြင်းမြွေတွေ ထွက်လာပြီး အနားကကွင်းပြင်တွေမှာ ထွက်ပြီးနေကြတဲ့ လူတွေရှိရာကို ပိုရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပူပြင်းလာတဲ့အပူဒဏ်ကြောင့် ရေရှိရာကိုရှာရင်းနဲ့ မြွေတွေဟာ အနားကလူတွေကို အန္တရာယ်အထင်နဲ့ ကိုက်နိုင်ချေရှိပါတယ်။
မြွေတွေ မိမိနေအိမ်ထဲကိုမဝင်လာစေရန် အောက်ပါအချက်တွေ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားလို့ရပါတယ်။
၁။ မိမိနေထိုင်ရာပတ်ဝန်းကျင်မှာ အမှိုက်စ၊ အမှိုက်ပုံတွေမရှိအောင် သန့်ရှင်းထားပေးပါ။
၂။ ခိုအောင်းလို့ရမယ့် နေရာတွေရှိနေရင် မြွေလာနိုင်တာကြောင့် မိမိအိမ်ပတ်ဝန်းကျင်မှ ခြုံတွေကို ရှ င်းပေးပါ။ အိမ်ထဲနှင့် အိမ်ပြင်ရှိ တွင်းများ၊ ကြွက်တွင်းအဟောင်းများ စသည်ကိုလဲ မြေဖို့/ပိတ်ဆို့ ပေးပါ။
၃။ မြွေတွေက နေအိမ်တွေထဲကို အစာ သို့မဟုတ် ခိုအောင်းဖို့ရန်အတွက်သာ ဝင်ရောက်လာလေ့ရှိပါတယ်။
၄။ ကြွက်တွေရှိနေခြင်းကလည်း မြွေတွေကို ဆွဲဆောင်နေတာကြောင့် စာ:ကြွင်း၊ စာ:ကျန်များကို စနစ်တကျစွန့်ပစ်ပေးပါ။ (အိမ်မွေးတိတွေကို အစာကျွေးသောအခါ မြေပေါ်မှာ ချမကျွေးဖို့လဲလိုပါတယ်)
၅။ မြွေအကောင်ပေါက်လေးတွေ၊ အရွယ်အစားသေးတဲ့ မြွေတွေဟာ တခါတလေ အနွေးဓာတ်အတွက် ဖိနပ်တွေထဲမှာ ဝင်အောင်းနေတတ်တာကြောင့် ဖိနပ်ကို မစီးခင် သေချာစစ်ဆေးပါ။
၆။ အိမ်ပြင်သို့ လမ်းလျှောက်ထွက်တဲ့အခါ၊ ခြံ/လယ်တောထဲ ဝင်တဲ့အခါ လုံခြုံသောBootဖိနပ်အရှည်၊ သားရည်Bootဖိနပ်အရှည်၊ လက်နှိပ်ဓာတ်မီး စတာတွေကို တပါးတည်းယူဆောင်သွားပါ။
၇။ ညဘက်အိပ်တဲ့အခါမှာ ခြင်ထောင် ထောင်အိပ်ပြီး ခြင်ထောင်ရဲ့ အနားစတွေကိုသေချာဖိပြီးအိပ်ဖို့လိုပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာမအိပ်ဘဲ ကုတင်နဲ့အိပ်ပါ။
၈။ အမှိုက်ပုံ၊ ခြုံတွေအောက်မှာလဲ မြွေတွေ ဝင်အောင်းနေနိုင်တာကြောင့် တစ်ခုခုရှာဖွေတဲ့အခါ တုတ်ချောင်းရှည်ကို အသုံးပြုပေးပါ။ လက်ဗလာနဲ့ သွားမကိုင်မိဖို့လိုပါတယ်။
၉။ မိမိ အနီးပတ်ဝန်းကျင်၌ မြွေကိုကျွမ်းကျင်စွာနေရာရွှေ့ပေးနိုင်တဲ့သူတွေ၊ မီးသတ်ဌာန၊ သစ်တောဌာန စတာတွေရဲ့ ဖုန်းနံပါတ်ကို အဆင်သင့်ယူထားပါ။
၁၀။ မြွေကို ရုတ်တရက်တွေ့တဲ့အခါ နောက်သို့ ခပ်လှမ်းလှမ်းဆုတ်ပီး လမ်းပြောင်းသွားပေးပါ။ မြွေနဲ့ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့။ မျိုးစိတ်အတိကျမသိသော မြွေများကို နေရာရွှေ့တာ၊ သ-တ်ဖို့ကြိုးစာ:တာ စတာတွေမလုပ်ပါနဲ့။ မြွေကိုသ-တ်ဖို့ကြိုးစာ:ခြင်း၊ ဖမ်းဖို့ကြိုးစာ:ခြင်းက အကို-က်ခံရနိုင်ခြေပိုများလို့ပါ။ နီးစပ်ရာ မီးသ-တ်ဌာနရဲ့ အကူအညီကို ရယူပါ။
၁၀။ မိမိ အိမ်ထဲနှင့် အိမ်ဝင်းအတွင်း၌ တွေ့ခဲ့လျှင် တုတ်အရှည် (သို့မဟုတ်) ပြင်းအားအသင့်အတင့်ရှိသောရေပိုက် စသည်ကို အသုံးပြုကာ မြွေကိုသွားစေချင်တဲ့ လမ်းတစ်လမ်းတည်းကို ဖွင့်ပေးပီး နေရာရွှေ့လို့ရပါတယ် (မြွေရဲ့ ထွက်ပေါက်မှာ လူကပိတ်နေတာမျိုးမဖြစ်ပါစေနှင့်)။ နီးစပ်ရာ မီးသ-တ်ဌာနရဲ့ အကူအညီကိုလည်း ရယူလို့ရပါတယ်။
၁၁။ မြွေအမျိုးစား(အဆိပ်ရှိ၊ မရှိ စသည်) ကို ခွဲခြားသိဖို့ လုံခြုံတဲ့အကွာအဝေးမှနေ၍ ဓာတ်ပုံတွေ ရယူကာ ကျွန်တော်တို့ NSCI Group မှာ လာရောက်မေးမြန်းလို့ရပါတယ်။ Page Linkပါ Native Species Conservation and Identification in Myanmar
မြွေကို မိမိနေအိမ်ထဲ တွေ့တဲ့အခါ....
၁။ မြွေရဲ့အနီးနားကိုမကပ်ဘဲ အဝေးကနေသာစောင့်ကြည့်ပြီး မြွေကိုကျွမ်းကျင်စွာနေရာရွှေ့ပေးမယ့်သူကို ခေါ်ဆိုပါ။
၂။ ကိုယ်တိုင်နေရာရွှေ့ဖို့မလုပ်ပါနဲ့။ မြွေကအကောင်ပေါက်ဖြစ်နေရင်တောင် အကို က်ခံရနိုင်တာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။
၃။ မှောင်နေသောနေရာ၊ အုတ်ပုံ၊ ထင်းပုံတွေနဲ့ ဝေးဝေးနေသင့်ပါတယ်။
၄။ အမျိုးအစား သေချာမသိသောမြွေများကို လုံးဝမကိုင်သင့်ပါဘူး။
မြွေကို က်ခံရတဲ့အခါ မြွေအမျိုးအစားခွဲခြား သိခြင်းက အထောက်အကူဖြစ်ပေမယ့် အမျိုးအစားမသိတဲ့အခါ အောက်ပါအချက်တွေကို လုပ်ဆောင်ပေးပါ။
၁။ ပထမဦးဆုံး အနေနဲ့ လူနာကို မကြောက်လန့်ဖို့ ပြောပေးပါ။ ကြောက်လန့်ခြင်းက နှလုံးခုန်နှုန်းကို မြန်စေပြီး သွေးလည်ပတ်မှုကိုပိုမြန်စေတာကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှာအချိန်တိုအတွင်း အဆိပ်ကအလျင်အမြန်ပဲ ပြန့်နှံ့စေနိုင်ပါတယ်
၂။ အကို-က်ခံထားရတဲ့ နေရာကို ဆပ်ပြာ၊ ရေကို အသုံးပြုကာ သန့်ရှင်းအောင်ဆေးပေးပါ။ ထို့နောက် နီးစပ်ရာ အစိုးရဆေးရုံသို့ အမြန်ဆုံးသွားပေးပါ။
၃။ လူနာရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှ တင်းကြပ်စေသောပစ္စည်း (လက်ပတ်နာရီ၊ လက်စွပ်၊ လက်ကောက်၊ ဆွဲကြိုး စသည်) တို့ကို ဖြုတ်ထား/ ချွတ်ထားပေးပါ။
၄။ လူနာကိုလဲလျောင်းစေပြီး အကို-က်ခံထားရသော နေရာကို လှုပ်ရှားမှု အနည်းဆုံးဖြစ်အောင်ထားပေးပါ။(အာရုံကြောကို တိုက်ခိုက်တဲ့အဆိပ်ပါဝင်တဲ့မြွေမျိုး ကို က် ခံရတဲ့အခါ အော့အန် တာမျိုးဖြစ်တတ်တဲ့အတွက် လူနာ ရဲ့ လဲလျောင်းနေတဲ့ ပုံစံအနေအထားဟာ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းမှာ အန်ဖတ်မပိတ်မိစေဖို့အရေးကြီးပါတယ်)
၅။ကို-က်သွားတဲ့မြွေရဲ့ ပုံ (သို့) မြွေသေ ကို ဆေးရုံသို့ ယူဆောင်သွားပါ။ မြွေအမျိုးစားကို သိခြင်းက ဆရာဝန်တွေအတွက် ပိုအထောက်အကူ ဖြစ်ပါတယ်။ မြွေပုံ မရလျှင်လဲ အချိန်ကုန်မခံဘဲ unknown bite caseနဲ့ ဆေးရုံကိုသာသွားပေးပါ။ ဆရာဝန်က လူနာရဲ့ အခြေနေကို ၂၄နာရီစောင့်ကြည့်ကာ ရောဂါလက္ခဏာပေါ်မူတည်ပြီး ကိုက်ညီတဲ့ မြွေဆိပ်ဖြေဆေး သို့မဟုတ် ကုသမှုကို ဆက်လုပ်ပေးပါလိမ့်မယ်။
၆။ မြွေဆိပ်ဟာ သွေးကြောထဲကတဆင့် ပြန့်နှံ့တာ မဟုတ်တာကြောင့် မြွေကိုက်ဒဏ်ရာကို ဓားနဲ့ထိုးဖောက်ခြင်း ၊ ပါးစပ်နဲ့ စုပ်ထုတ်ခြင်း၊ ဆေးမီးတိုတွေအုံခြင်း စသည်တို့ဟာ ဒဏ်ရာကို ပိုးဝင်ကာ ပိုဆိုးစေပါတယ်။ (မည်သည့်ဆေးမြီးတိုမျှ မပြုလုပ်ပါနဲ့)
၇။ မြွေဆိပ်ကို မြွေဆိပ်ဖြေဆေးတစ်မျိုးတည်းနဲ့သာ ကုသနိုင်တာကြောင့် မြွေဆိပ်ဖြေဆေးရှိတဲ့ အစိုးရဆေးရုံကိုသာ အရောက်သွားပေးပါ။
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ မန္တလေးတိုင်းမှာ အတွေ့ရများတဲ့ အဆိပ်ရှိမြွေမျိုးစိတ်အချို့မှာ
- အဆိပ်ပြင်းတဲ့ ငန်းတော်ကျား/သံကွင်းစွပ်မြွေအုပ်စု (Bungarus sp.)၊ မြွေဟောက်အုပ်စု (Naja sp.)၊ မြွေသန္တာအုပ်စု(Sinomicrurus macclellandi)၊ မြွေပွေး(Daboia Siamensis) ၊ 𝘖𝘱𝘩𝘪𝘰𝘱𝘩𝘢𝘨𝘶𝘴 𝘩𝘢𝘯𝘯𝘢𝘩 -တောကြီးမြွေဟောက်၊𝘋𝘢𝘣𝘰𝘪𝘢 𝘴𝘪𝘢𝘮𝘦𝘯𝘴𝘪𝘴 - မြွေပွေး၊ 𝘊𝘢𝘭𝘭𝘪𝘰𝘱𝘩𝘪𝘴 sp.- မြွေသန္တာ၊
- အဆိပ်ပြင်းနဲ့ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ လည်ပင်းနီမြွေအုပ်စု(Rhabdophis sp.)
- အဆိပ်ရှိတဲ့ မြွေစိမ်းမြီးခြောက်အုပ်စု (Trimeresurus sp.)၊ တောင်မြွေပွေး (Ovophis sp.)
- အဆိပ်ပျော့ပဲရှိတဲ့ ရက္ကန်းကြိုးမြွေအုပ်စု(Ahaetulla sp.)၊ ကြောင်မြွေအုပ်စု(Boiga sp.)၊ မြွေပွေးတု (Psammodynastes pulverulentus) တို့ပဲဖြစ်ပါတယိ။
Native Species Conservation & Identification မှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်။
ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ကိုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။