ဆီး(ဇီး)သီး စိုက်ပျိုးနည်း

14/09/2021 18:00 PM တွင် အစိမ်းရောင်လမ်း အစိမ်းရောင်လမ်း မှ ရေးသား

စိုက်ပျိုးနိုင်သောဒေသ

နေရာအနှံ့အပြားတွင် အလေ့ကျတွေ့ရသော်လည်း အညာဒေသ(အပူပိုင်းဇုန်) တွင် စိုက်ပျိုးပါက အထူးကောင်းမွန်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စလေဆီးသီးနှင့် ဆီးတော်သီးနှစ်မျိုးသည် ဆီးနု(ဆီးယဉ်) အဖြစ် တူညီကြသည်။

ရေမြေရာသီဥတု

ပူပြင်းခြောက်သွေ့သောရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည်။ ပင်လယ်ရေပြင်ထက် ပေ(၂၀၀၀) အထိ ဖြစ်ထွန်းသည်။ ရေငတ်ဒဏ်ခံနိုင်သော်လည်း အသီးသီးစဉ်ရေအလုံအလောက်ပေးသွားရန်လိုအပ်သည်။ အကောင်းဆုံးမြေအမျိုးအစားမှာ သဲဆန်သောနုန်းမြေဖြစ်ပြီး ချဉ်ငန်နှုန်း(pH) ၇-၈ အတွင်း ကောင်းစွာဖြစ်ထွန်းသည်။

မျိုးပွားခြင်း

မျိုးပွားရန်အကောင်းဆုံးမှာ (၁) နှစ်သားခန့်ရှိ သီးပင်ကိုအောက်ခံပင်ထားလျက် အကိုင်းချင်းပူး၍ ကိုင်းဆက်သောနည်းပင်ဖြစ်သည်။ အဖူးမြှုပ်သောနည်းကို အသုံးပြုရာတွင် သတိထားရမည့်အချက်မှာ ဆီးပင်သည် အရွက်တိုင်း(သို့မဟုတ်) အဆစ်တိုင်းမှာ အကိုင်းအခက်မထွက်ဘဲ နှစ်ရွက်ခြားး၊ နှစ်ရွက်ခြားမှ ထွက်ခြင်းဖြစ်ရာ အကိုင်းအခက်ထွက်မည့် နှစ်ရွက်ခြားအဆစ်မှ အဖူးကိုမြှုပ်မှသာ အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းမည်။ 

စိုက်ပျိုးခြင်း

ရရှိလာသောပျိုးပင်အား မိုးဦးကျချိန်ဇွန်လတွင် စိုက်ပျိုးကြသည်။ (၂) ပေပတ်လည်ကျင်းတူး၍ မြေသား၊ နွားချေး (သို့မဟုတ်) သစ်ရွက်ဆွေးများဖြင့် မြေကို (၁) လခန့် နှပ်ထားရမည်။ တစ်ပင်နှင့်တစ်ပင်အကွာအဝေးကိုမူ မျိုးကိုလိုက်၍ ပေ (၂၀-၃၀) ခြား၍ လေးကွက်ခြားစိုက်ပျိုးကြသည်။

အပင်ပြုစုခြင်း

၃ နှစ်သားအထိ အသီးမယူပဲ အပင်အားကောင်းမွန်စေရန် မွေးထားရမည်။ အသီးကင်းအရွယ်တွင် ခြွေပစ်ပါ။ ၃ နှစ်သားအထိ ကိုင်းချိုင်ခြင်း၊ ကိုင်းဖြတ်ခြင်းဖြင့် ပုံသွင်းပေးရမည်။ အသီးသီးသော အကိုင်းပုံသွင်းရန်မြေပြင်မှ အမြင့် ၃-၄ ပေတွင် ပင်စည်ကိုဖြတ်ပေးရမည်။ ဖြတ်ထားသောအပင်ကိုရောဂါပိုးမဝင်စေရန် ဘော်ဒိုဆေးရည်၊ ကော့ပါးဆာလ်ဖိတ်၊ ဆေးကတ္တရာတစ်ခုခုကို သုတ်လိမ်းပေးထားရမည်။ မိုးဦးကျရောက်သောအခါ ဖြတ်ထားသောနေရာမှ ကိုင်းတက်များထွက်လာမည်။ ထွက်လာသောကိုင်းများထဲမှ အသန်မာဆုံး ၄-၅ ကိုင်းကိုချန်ပြီး ကျန်ကိုင်းတက်များကို အရင်းမှ ဖြတ်တောက်ဖယ်ရှားပစ်ရမည်။ ဆီးပင်ကို အများအားဖြင့် အဝိုင်းပုံစံသွင်းကြသည်။ ဆီးသီးအထွက်များစေရန် နှစ်စဉ်အကိုင်းဖြတ်ပေးရပြီး ကိုင်းသစ်မှသာ ဆီးသီး သီးကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးသီးခူးပြီးချိန် ဧပြီလတွင်လိုချင်သည့်အမြင့်နှင့် ပုံသဏ္ဍာန်ရရှိရန် ကိုင်းဖြတ်ပေးကြရမည်။ 

ရေငတ်ဒဏ်ခံနိုင်သည့်အပင်ဖြစ်သော်လည်း ပန်းစပွင့်ချိန်မှ အသီးရင့်မှည့်ခါနီးအချိန်အထိ အနည်းဆုံး(၂) ရက် တစ်ခါ ရေသွင်းရန်လိုအပ်သည်။ အသီးဆွတ်ခူးပြီး အပင်ကိုကိုင်းဖြတ်ပြီးပါက ရေလောင်းရန် မလိုအပ်ပေ။

မြေသြဇာကျွေးခြင်း

အသီးမယူမီကာလ ဇွန်လတွင် အပင်ကိုဓာတ်မြေသြဇာ ၄ အောင်စ (၇ ကျပ်သား) ကျွေးရမည်။ အသီးသီးသောအပင်ကြီးများတွင် မိုးဦးတစ်ကြိမ်၊ မိုးကုန်စက်တင်ဘာ၊ အောက်တိုဘာလတွင် တစ်ကြိမ် ကျွေးရမည်။ ဇွန်လတွင် ၁ ဧကနှုန်းထားဖြင့် ပုလဲ ၁၁၂ ပေါင် (၃၁ ပိဿာ)၊ တီစူပါ ၁၁၂ ပေါင်(၃၁ ပိဿာ)၊ ပိုတက် ၆၅ ပေါင် (၁၈ ပေါင်) ကျွေး၍ ရေလုံလောက်အောင်သွင်းပေးရမည်။

ပိုးမွှားအန္တရာယ်

ကျိုင်းကောင်နှင့်ခူကောင်အန္တရယ်ကျရောက်ပါက အင်ဒရင်းဆေးရည်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ လင်းဒိန်း ဂတ်မဇင်းစသော ဆေးရည်ဖြင့်ဖြစ်စေ ပက်ဖျန်းနှိမ်နင်းနိုင်သည်။ အဖျက်ဆီးဆုံးပိုးမှာ ဆီးသီးထိုးယင်(ပိုး) ဖြစ်သည်။ နှိမ်နင်းရန်မှာ ဆီးသီးများရင့်ချိန်တွင် ဆေးရွက်ကြီးအရည်ဖြင့် ပက်ဖျန်းပေးပါ။

အောင်ဝင်းထွဋ်စုစည်းပြုစုထားသော ‘သီးပင်စိုက်ပျိုး ဝင်ငွေတိုး’ စာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြပါသည်။