အရွက်ကို အသိုက်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုတတ်သော ရွက်ဖြတ်ပျား

09/11/2021 13:30 PM တွင် စုမြတ်မြတ်မိုး စုမြတ်မြတ်မိုး မှ ရေးသား

    Leafcutter bee ဆိုတာ အရွက်နုတဲ့အပင်တွေပေါ်ကျတဲ့ ပျားတစ်မျိုးပါ။ အပင်တွေရဲ့အရွက်တွေကို အစွန်းကနေ လခြမ်းပုံအဝိုင်းတွေဖြစ်အောင် ကိုက်ဖြတ်တဲ့ ပျားဖြစ်ပါတယ်။ နှင်းဆီ၊ အောင်မဲညို၊ စက္ကူ၊ ဇီး၊ ပဲမျိုးနွယ်အပင်တွေရဲ့ အရွက်တွေကိုနှစ်သက်ပြီး ထိုအရွက်အစိတ်ပိုင်းတွေကို စားတာမဟုတ်ဘဲ ဥဥဖို့ အခန်းငယ် (cell) ဆောက်ဖို့ သယ်ဆောင်သွားတာဖြစ်ပါတယ်။

    ရွက်ဖြတ်ပျားများသည် အခြားပျားများကဲ့သို့ အစုလိုက်အုံဖွဲ့မနေဘဲ ပျားရည်လည်းမထုတ်နိုင်ပါ။ သို့သော် ဝတ်မှုံကူးရာတွင် အရေးပါသောသက်ရှိများဖြစ်ပါသည်။ အထီးသည် မိတ်လိုက်ပြီးနောက်သေဆုံးပါသည်။ အမသည် ဥဥသည့်အသိုက်ကို မြေထဲတွင်လည်းကောင်း၊ ကျောက်ဆောင်များအောက်တွင်လည်းကောင်း၊ အခေါင်းပွရှိသော ပင်စည်ကြီးများတွင်လည်းကောင်း၊ သစ်သားများပေါ်ရှိ ပိုးပေါက်များထဲတွင်လည်းကောင်း၊ သစ်ဆွေးပေါက်များတွင်လည်းကောင်း၊  အုတ်နံရံများတွင်လည်းကောင်း ဆောက်လုပ်ကြကာ ဥအရေအတွက်အများဆုံး ၂၀ ဥပါသည်။ ဆဲလ်တစ်ခုတွင် ဥတစ်လုံးသာပါပြီး ဥမဥမီ ဝတ်မှုံများနှင့် အစာများအရင်ထည့်ပြီးမှ ဥကို အပေါ်တွင်ဥကာ ဆဲလ်ကို ရွှံ့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အရွက်အစများဖြင့်လည်းကောင်း ဖုံးထားကြပါသည်။ အမသည် ဥဥပြီးနောက် သေဆုံးပါသည်။ ဆဲလ်ထဲမှဥသည် ပေါက်လာပြီးနောက် မိခင်ချန်ခဲ့သောအစာကို စားသုံးကာ သားလောင်းဘဝမှ ရုပ်ဖုံးအဆင့်သို့ ထိုဆဲလ်ထဲတွင်ပင် ပြောင်းလဲပါသည်။ ထို့နောက် ရုပ်ဖုံးထဲမှထွက်ကာ ဆဲလ်ကိုဖောက်၍ အရွယ်ရောက်ပျားအဖြစ် ပြင်ပသို့ထွက်ပါသည်။

    ရွက်ဖြတ်ပျားသည် အခြားပျားကဲ့သို့ အဆိပ်မပြင်းပါ။ အပင်များတွင် ကျရောက်ပါက အကောင်အရေတွက်နည်းလျှင် အပင်ကို ထိခိုက်ခြင်းမရှိပါ။ သို့သော် အရွက်ကို ဖျက်ဆီးမှုဆိုးဝါးလာပါက သဘာဝနည်းအနေဖြင့် ကြက်သွန်ဖြူကိုထောင်း၍ ရေနှင့်ပြုတ်ကာ ထိုအရည်တွင် ငရုတ်ကောင်းမှုန့်ရောပြီး အရွက်များကိုဖျန်းပေးခြင်း၊ ရှာလကာရည်ကို ရေအနည်း ငယ်ရောကာ အရွက်ကိုဖျန်းခြင်း (သို့) ရှာလကာရည်ကို အဖုံးဖွင့်ထားသော ဘူးတစ်ခုတွင်ထည့်ကာ အပင်အနား ထိုဘူးကို ချိတ်ဆွဲထားခြင်း၊ ပရုတ်လုံးများချိတ်ဆွဲခြင်း၊ ဆိုးဝါးလွန်းပါက ပိတ်စိမ်းပါးအုပ်ပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် သဘာဝဝတ်မှုံကူးရာတွင် အရေးပါသော pollinator များဖြစ်သည့်အတွက် ဓာတုဆေးများကိုသုံး၍ မနှိမ်နင်းသင့်ပါ။

    ပျားအမျိုးစားများစွာထဲမှ အရွက်ကို အသိုက်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုတတ်သော ရွက်ဖြတ်ပျားအကြောင်းသိရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ ရေးသားလိုက်ပါသည်။