အရသာထူသတဲ့ .ကဘီလူသ

05/09/2021 13:00 PM တလင် နဟင်သဖဌူဖဌူ နဟင်သဖဌူဖဌူ မဟ ရေသသာသ

    ငါသကဌီသငါသကောင်သမျာသဖဌစ်ကဌသော ကသမျဟင်၊ ကသပါင်သ၊ ကက်ကူရံ စသည့် ‘ကကဌီသ’ (၁၁) မျိုသငါသမျာသတလင် "ကဘီလူသငါသ" သည်လည်သ တစ်မျိုသအပါအဝင် ဖဌစ်ပေသည်။

     á€€á€˜á€®á€œá€°á€žá€„ါသမဟာ ခေါင်သသေသ၍ မျက်လုံသပဌူသကာ နဟုတ်ခမ်သပါသလလဟာသော အကဌေသခလံပါ ရေချိုရေငန်စပ် ငါသတစ်မျိုသဖဌစ်သည်။ ရေစပ်တလင်နေ၍ မဌစ်ကိုဆန်တက်သော ငါသမျိုသစိတ်လည်သဖဌစ်သည်။

     á€€á€˜á€®á€œá€°á€žá€„ါသမဟာ ငါသဇင်ငါသနဟင့်မျိုသနလယ်တူဖဌစ်ပဌီသ ရေပေါ်ကူသ၊ ရေပေါ်ရေလလဟာနေ (pelagic fish) မျာသဖဌစ်ကဌပဌီသ အကဌေသခလံမဟာ ငလေမဟင်ရောင်တောက်ပကဌသည်။ ကမ္ဘာအနဟံ့အပဌာသရဟိ အပူပိုင်သနဟင့် အပူပိုင်သလျော့ပိုင်သဒေသရဟိ ကမ်သရိုသတန်သရေပဌင်တို့တလင် တလေ့ရဟိရပါသည်။

    ကဘီလူသငါသ၏ခန္ဓာကိုယ်အရလယ်အစာသမဟာ ပုံမဟန်အာသဖဌင့် (30-35) cmရဟိကဌသည်။ အမဌင့်ဆုံသအလျဟာသမဟာ (100) cmခန့်ရဟိပဌီသ အလေသချိန်အာသဖဌင့် (8) kg ထိရဟိကဌသည်။

    ကဘီလူသကို ရခိုင်လို “ငါသကင်ကျိုင်သ (သို့) ငါသကန်သာသ”ဟု ခေါ်ဆိုကဌပါသည်။ အမေရိကန်ငါသလုပ်ငန်သအသင်သအခေါ်အဝေါ်မဟာ ”Flathead Mullet”၊ “Striped Mullet “ဟု သိရပဌီသ အခဌာသနိုင်ငံအခေါ်အဝေါ်မျာသမဟာ” black mullet,bully mullet, commonmullet, grey mullet, sea mullet and mullet ဟူ၍စသဖဌင့် ခေါ်ဝေါ်ကဌပါသည်။

     á€™á€Œá€”်မာလို ခေါ်ဝေါ်သုံသစလဲနေကဌသော “ကဘီလူသ”မဟာ မလန်ဝေါဟာရဖဌစ်ပဌီသ မလန်ဘာသာစကာသအရ 'က' ဆိုသည်မဟာ “ငါသ”ဟု အဓိပါယ်ရပဌီသ မဌန်မာဝေါဟာရ“ဘီလူသ”နဟင့်ပေါင်သစပ်ကာ “ကဘီလူသ” ဟု ခေါ်ဆိုကဌကဌောင်သ မလန်စာပေမျာသတလင် ဖတ်မဟတ်ခဲ့ရဖူသပါသည်။ 

     á€€á€˜á€®á€œá€°á€žá€„ါသမဟာ ရေငန်နဟုန်သအတက် အကျကို ခံနိုင်ရည်ရဟိသောငါသဖဌစ်ပဌီသ အခဌာသငါသမျိုသစိတ်မျာသကဲ့သို့ ရေအောက်တလင် ကဌာရဟည်မနေကဌဘဲ ရေပဌင်ထက်သို့ ခေါင်သဖော်၍ ကူသခတ်သလာသလာတတ်ကဌသည်။ ပင်လယ်ဒီရေတက်လာချိန်၌ ဒီရေနဟင့်အတူ မဌစ်တလင်သသို့ အုပ်သင်သဖလဲ့၍ ဝင်ရောက်လာတတ်ကဌပဌီသ ပင်လယ်ပိုင်သတလင် မျိုသပလာသသာသပေါက်ကဌသည်။ ပင်လယ်မဟာပေါက်ဖလာသကဌပဌီသ မဌစ်တလင်သသို့ အလုံသအရင်သနဟင့် ပဌန်လည်ဝင်ရောက်လာကဌပါသည်။

     á€€á€˜á€®á€œá€°á€žá€„ါသမျာသမဟာ အစုံစာသ (Omnivorous) မျာသဖဌစ်ကဌပဌီသ အကောင်မျဟောလဟေသ (zooplankton)၊ ရေညဟိရေမဟော် (algae)၊ အခလံမာရေသတ္တဝါငယ်လေသ (small crustaceans)၊ ခဌင်သာသလောင်သ (mosquito larvae) စသည်တို့ကို သူတို့၏အစာအဖဌစ် စာသလေ့ရဟိကဌသည်။ 

     á€€á€˜á€®á€œá€°á€žá€„ါသမဟာ အသာသနူသညံ့ပဌီသ ဆူဖဌိုသသောငါသဖဌစ်သဖဌင့် အရသာထူသခဌာသကောင်သမလန်လဟပါသည်။ ဒေသခံမျာသမဟာ ကဘီလူသငါသကို ဆီပဌန်ဟင်သ၊ ကဌော်စာသ၊ သောက်ဆမ်သ၊ ခရမ်သချဥ်သီသ (သို့) မုန်လာဥဖဌူဖဌင့် ဆီကျန်ရေကျန်အစပ်ဟင်သ ချက်စာသခဌင်သအပဌင် ကဘီလူသငါသကို အခဌောက်လဟန်သ၍ ကဘီလူသခဌောက်လည်သ ပဌုလုပ်စာသသုံသကဌပါသည်။

    ကဘီလူသငါသနဟင့်ပတ်သက်၍ အသေသစိတ်အချက်အလက် (Scientific Classification) မဟာ အောက်ပါအတိုင်သဖဌစ်သည်။

Phylum (မျိုသပေါင်သစု) - Chordata

Class (အမျိုသအစာသ) - Actinopterygii

Order (မျိုသစဥ်) - Mugiliformes

Family (မျိုသရင်သ) - Mugilidae

Genus (မျိုသစု) -Mugil

Species(မျိုသစိတ်) -M.cephalus ဟူ၍ဖဌစ်ကဌပါသည်။ 

ပင်လယ်ပဌာ(ငါသဦသစီသ)


Farm Link Co.,Ltd ကဌော်ငဌာ
စပါသစိုက်ပျိုသဖို့ ပဌင်နေကဌပဌီလာသ? ဒါဆို Farm Link ရဲ့ အထူသ special product တလေနဲ့ မိတ်ဆက်ပေသလိုက်ပါတယ်.. 👉 Erase (အီရေစ့်) က ပေါင်သပင်တလေကို သေစေရုံတင်မကဘဲ နောက်ထပ် ပေါင်သသတ်ဆေသ ထပ်ဖျန်သစရာ မလိုလောက်အောင်ကို ပေါင်သပေါက်ရောက်မဟုကို ထိထိရောက်ရောက် ဟန့်တာသပေသနိုင်ပါတယ်။ 👉 စမတ်သီသစုံဆိုတာ အပင်တိုင်သအတလက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူသမစ်အက်စစ်တို့ အချိုသကျ ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့ ကလန်ပေါင်သဓာတ်မဌေဩဇာဖဌစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုသကျေသဇူသတလေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတလက် ကလိုရိုဖီသလ်ဖလဲ့စည်သမဟုကို အာသပေသကာ သီသနဟံပင်မျာသ၏အရလက်မျာသစိမ်သလန်သသန်စလမ်သပဌီသ အစာချက်လုပ်မဟုအာသကောင်သစေပါတယ်။ 👉 ဆလက်ပလက်စ်ဆိုတာ စပါသဆစ်ပိုသ (Rice stem borer) ၊ စပါသရလက်လိပ်ပိုသ(Rice leaf folder)၊ စပါသင​မဌောင်​တောင်ပိုသ( Rice armyworm) စတဲ့ စပါသဖျက်ပိုသ​တလေကိုလည်သ ၇၀%အထိကို ကာကလယ်နဟိမ်နင်သနိုင်ပါတယ်။ 👉စပါသနဟံတလေ ထလက်လာခါမဟ ဂုတ်ကျိုသရောဂါကဌောင့် အနဟံဖဌူပဌီသ ပျက်စီသသလာသတာဟာ တောင်သူတို့အတလက် အကဌီသမာသဆုံသ ဆုံသရဟုံသမဟုပါပဲ။ ဒီဆုံသရဟုံသမဟုကို အမဌစ်ပဌတ် တာသဆီသဖို့ဆိုရင် ရဟူသဝါသ ကိုသာ သတိရလိုက်ပါ။ 👉စပါသခင်သမဟာ ရလက်ဖျာသဝါပဌီသ မီသလောင်သလို အကလက်လိုက်ဖဌစ်ကာ တဖဌည်သဖဌည်သခဌောက်လိုက်လာပဌီဆို အဲ့ဒါကိုဖဌုတ်လောင်ခဌင်သ (hopper burn)လို့ခေါ်ပါတယ်။ မထိန်သချုပ်နိုင်အောင် ဆိုသဆိုသရလာသရလာကျရောက်ပါက အထလက်နဟုန်သကို ရာနဟုန်သပဌည့်ထိ ဆုံသရဟုံသစေနိုင်တာတာကို ဗိုက်တာဂရိုကိုသာ ထိန်သချုပ်နိုင်တာပါ
Read more

ဆလေသနလေသချက်မျာသ

ဆလေသနလေသရန်