အရေပြားအကျိတ်နာ ကူးစက်ရောဂါကြောင့် အိန္ဒိယမှာ ကျွဲ၊ နွား သိန်းနဲ့ချီ သေဆုံး

07/10/2022 11:00 AM တွင် ဝေယံဟိန်း (B.Ag) ဝေယံဟိန်း (B.Ag) မှ ရေးသား

အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတစ်မျိုး ကူးစက်ခံရတာကြောင့် နွားနဲ့ ကျွဲကောင်ရေ တစ်သိန်းနီးပါး သေဆုံး ခဲ့ပြီး နောက်ထပ်ကောင်ရေ နှစ်သန်းကျော်လောက် ဖျားနာခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီကူးစက်မှုကြောင့် ကျွဲနွားမွေးမြူရေးတောင်သူတွေ ဝင်ငွေနစ်နာဆုံးရှုံးမှု အကြီးအကျယ် ကြုံတွေ့ကြရ ပါတယ်။ ရောဂါဟာ ကျွဲနွားတွေကို အသက်ဆုံးရှုံးစေသလို နို့ထွက်နည်းတာ၊ ပိန်ချုံးချည့်နဲ့တာနဲ့ သားပျက် တာတွေကိုလည်း ဖြစ်စေပါတယ်။

Lumpy skin disease လို့ ခေါ်တဲ့ ဒီအရေပြားအကျိတ်နာရောဂါဟာ သွေးစုပ်တတ်တဲ့ ခြင်၊ မွှားတို့လို အကောင်တွေကတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ ရောဂါကူးခံရတဲ့ နွားနဲ့ ကျွဲတွေဟာ ဖျားနာလာကြပြီး ခန္ဓာကိုယ် အရေပြားပေါ်မှာ အကျိတ်ဖုတွေ ထွက်ပေါ်လာ‌လေ့ရှိပါတယ်။

တောင်သူတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်နှစ်ကာလအတွင်း ပြင်းထန်တဲ့ ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တွေကြောင့် အဆုံးအရှုံးတွေ ကြုံတွေ့ထားရပြီးဖြစ်ပါတယ်။ စံချိန်တင်ပူပြင်းတဲ့ အပူလှိုင်းကြောင့် ဧပြီလအတွင်း ဂျုံအထွက်နှုန်း ထိခိုက်ခဲ့ပြီး ဂျဟာခန် အပါအဝင် အရှေ့ပိုင်းပြည်နယ်တွေမှာ မိုးရေချိန်မလုံလောက်တာကြောင့် ပဲမျိုးစုံလို ဆောင်းသီးနှံတွေ  ညှိုးရော်ခြောက်သွေ့ခဲ့ရပါတယ်။ နိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမှာလည်း စက်တင်ဘာလအတွင်း အချိန်အခါမဟုတ် မိုးရွာသွန်းတာကြောင့် စပါးသီးနှံတွေ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရပါတယ်။

ယခုအခါ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဟာ အနည်းဆုံး ပြည်နယ် ၁၅ ခုအထိ ကူးစက်ပျံ့နှံ့နေပြီး ကျွဲနဲ့ နွားသေဆုံးမှု အရေအတွက်ဟာ သုံးပတ်အတွင်း နှစ်ဆနီးပါး တက်လာတယ်လို့ Press Trust of India သတင်းဌာနက ရေးသားထားပါတယ်။

ကျွဲနွားတွေမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ဒီကူးစက်ရောဂါက တစ်ပိုင်တစ်နိုင်တောင်သူကို အများဆုံး ထိခိုက်စေလျက်ရှိတာ တွေ့ရပါတယ်။ အဲဒီတောင်သူအများစုဟာ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှု ကြုံနေရခိုက် နွားနို့လုပ်ငန်းကို အားပြုပြီး ရပ်တည်နေကြရတာလို့ မြောက်ပိုင်း ချန်ဒီဂါမြို့က စိုက်ပျိုးရေးမူဝါဒပညာရှင် Devinder Sharma က ပြောပါတယ်။

"ဒါက တော်တော်လေး အလေးထားရမဲ့ကိစ္စပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်ကတည်းက ဒီရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွား လာတာ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ ၎င်းက ပြောပါတယ်။ အစိုးရထုတ်ပြန်တဲ့ ကျွဲနွားသေစာရင်းတွေဟာ ရောဂါကြောင့် အမှန်တကယ် သေဆုံးမှုအရေအတွက်ထက် လျော့နည်းနိုင်တယ်လို့ ၎င်းက ဆက်ပြောပါတယ်။

တောင်အာရှ‌ဒေသမှာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်က အဆိုပါရောဂါ ပထမဆုံးကူးစက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကနေ အိန္ဒိယ၊ တရုတ်နဲ့ နီပေါနိုင်ငံတွေကို ပျံ့နှံ့ရောက်ရှိလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါကို ၁၉၂၉ ခုနှစ်က ဇမ်ဘီယာနိုင်ငံမှာ စတွေ့တယ်လို့ မှတ်တမ်းရှိပြီး အဲဒီကနေ အာဖရိကတစ်ဝန်းနဲ့ မကြာသေးခင်က ဥရောပတိုက်ဒေသတွေအထိ ကူးစက်လာပါတယ်။

နွားနို့ဟာ အိန္ဒိယ လယ်ယာထွက်ကုန်တွေအနက် အကြီးမားဆုံး ကုန်စည်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ သန်း ၈၀ ကို အလုပ်အကိုင် ဖန်တီးပေးထားကာ နိုင်ငံစီးပွားရေး ငါးရာခိုင်နှုန်းကို အထောက်အပံ့ပြုနေတယ်လို့ အစိုးရထုတ်ပြန်စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယဟာ ကမ္ဘာမှာ နွားနို့ထုတ်လုပ်မှု အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ထုတ်လုပ်မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံအထိ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထဲက အနည်းငယ်ကိုပဲ ပြည်ပကို တင်ပို့နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အစိုးရအာဏာပိုင်တွေဟာ နွားနို့လုပ်ငန်းကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့အတွက် ကျန်းမာတဲ့နွားတွေကို အလားတူရောဂါ အတွက် ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ကာကွယ်ဆေးတွေ ထိုးနှံပေးနေပါတယ်။ ပိုပြီး ထိရောက်တဲ့ ကာကွယ် ဆေး ထုတ်လုပ်ဖို့လည်း ကြိုးစားလျက်ရှိပါတယ်။

အိန္ဒိယရဲ့ ကျယ်ပြောလှတဲ့ ကုန်းတွင်းပိုင်းဒေသကြီးမှာ ယခုအခါ ကျွဲနွား အစုလိုက်အပြုံလိုက် မြှုပ်နှံ သင်္ဂြိုလ်တာတွေ နေရာအနှံ့ တွေ့နေရပါတယ်။ တချို့နေရာတွေမှာ ကျွဲနွားအလောင်းတွေ ဟင်းလင်းပြင်မှာ ပုပ်နေကြပြီး ရွာတွေထဲမှာလည်း နာဖျားတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ နာကျင်အော်ဟစ်သံတွေ ပဲ့တင်ထပ်နေပါတယ်။ အနောက် ရာဂျာစသန်ပြည်နယ်မှာ ရောဂါအဆိုးဆုံး ဖြစ်ပွားနေပြီး ကျွဲနွားအကောင်ရေ ၆၀၀၀၀ သေဆုံး ထားကာ ၁ ဒသမ ၄ သန်းနီးပါးဖျားနာနေပါတယ်။

"ဒီရောဂါက ကူးစက်မြန်ပါတယ်။ ယခုအခါ နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းကနေ အရှေ့ပိုင်းကို ကူးစက်လာပါပြီ" လို့ ရာဂျာစသန်ပြည်နယ် တိရစ္ဆာန် မွေးမြူရေးဌာန ရဲ့ ဒါရိုက်တာ Narendra Mohan Singh က သတိပေး ပါတယ်။

အိန္ဒိယရဲ့ လူဦးရေအထူထပ်ဆုံး ဥတ္တရဒေသပြည်နယ်ကတော့ အခြားပြည်နယ်တွေနဲ့ ကျွဲနွားအရောင်း အဝယ်လုပ်တာ၊ ပြောင်းရွှေ့သယ်‌ဆောင်တာ‌တွေကို တားမြစ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မီလ်ကီပါကျေးရွာက မွေးမြူရေးတောင်သူ Amarnath Sharma ကတော့ သူတို့ လမ်းပျောက်သလို ဖြစ်နေကြောင်း ပြောပါတယ်။ သူမွေးထားတဲ့ နွားမငါးကောင်မှာ သုံးကောင် ဖျားနေကြောင်း၊ ကူးစက်ရောဂါသတင်းကို ကြားပေမဲ့ နွားတွေအတွက် ဘာလုပ်ပေးရမှန်းမသိ ဖြစ်နေကြောင်း ပြောပါတယ်။

"ဒီအကောင်တွေကို ကုသမှု မပေးနိုင်ရင် သူတို့ သေမှာပါ" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ရောဂါကူးခံရတဲ့ ဟီမာချယ်ပြည်နယ်က တောင်သူတွေကတော့ အစိုးရအနေနဲ့ သူတို့ကို ငွေကြေး အထောက်အပံ့ ပေးအပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားကြပါတယ်။

Lumpy skin disease ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇကို လေ့လာကြည့်အခါ ဒါဟာ ယခင်ရောဂါပိုးတွေနဲ့ အလွန်ကွာခြားနေတာ တွေ့ရကြောင်း နယူးဒေလီရှိ Institute of Genomics and Integrative Biology ဌာနရဲ့ သိပ္ပံပညာရှင် Vinod Scaria က ပြောပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်တွေဟာ အမြဲတစေ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနေတတ်ပြီး ဒီအပြောင်းအလဲတွေ အားလုံးကတော့ ကျန်းမာရေးကို ဘေးဥပဒ်ဖြစ်စေခြင်းမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီလို ပြောင်းလဲတတ်မှုကြောင့် ကူးစက်ရောဂါ အ‌ခြေအနေကို အမြဲတစေ ခြေရာခံစောင့်ကြည့်နေဖို့ လိုအပ်ကြောင်း Scaria က ပြောပါတယ်။

ဝေယံဟိန်း (B.Ag)

Ref: Virus kills 100,000 cattle in India, threatens livelihoods - Associated Press

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။ 


PROBIO ကြော်ငြာ
ကြက်/ဝက် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ပဋိဇီဝဆေး (𝐀𝐧𝐭𝐢𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) များအစား၊ ပရိုဘိုင်အိုတစ် (𝐏𝐫𝐨𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) များကို ဘာကြောင့်အစားထိုး အသုံးပြုသင့်တာလဲ။ ပဋိဇီဝဆေး (𝐀𝐧𝐭𝐢𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) ဆိုတာကတော့ လူ၊ တိရစ္ဆာန်တွေမှာကပ်တွယ်ပြီး ကျန်းမာရေးကို အန္တရာယ်ပြုနိုင်တဲ့ အဏုဇီဝပိုးမွှားတွေကို ကြီးထွားပြန့်ပွားမှု့လျော့ကျအောင် ရှင်းလင်းသုတ်သင်ပေးတဲ့ ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍမှာ ၇၀-၈၀% အထိ အသုံးပြုလျက်ရှိကြပါတယ်။ ကြက်မွေးမြူရေးကဏ္ဍမှာဆိုရင် အဆိုပါ ပဋိဇီဝဆေး (𝐀𝐧𝐭𝐢𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) တွေဟာ ကြက်တွေမှာဖြစ်ပွားတတ်တဲ့ အသက်ရှုလမ်းကြောင်းရောဂါ၊ အူလမ်းကြောင်းရောဂါ၊ အခြားသောဘက်တီးရီးယားများကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရောဂါတွေကိုကုသရာမှာ အလွန်ထိရောက်ပါတယ်။ သို့သော်ငြားလည်း ပဋိဇီဝဆေး (𝐀𝐧𝐭𝐢𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) တွေကိုအသုံးပြုတဲ့အခါ ဆေးမတိုးတော့တဲ့ အန္တရာယ်ရှိ အဏုဇီဝပိုးမွှားဗီဇပေါ်ထွက်လာနိုင်ပြီး ထိုမှတဆင့် အရေအတွက်အများအပြားအဖြစ်သို့ ပြန်လည်ပွားများလာကာ ပဋိဇီဝဆေးဆေးယဉ်ပါးမှု (𝐀𝐌𝐑) ကိုဦးတည်နိုင်စေပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဆိုပါ ပဋိဇီဝဆေး (𝐀𝐧𝐭𝐢𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) တွေအစား အစားထိုးအသုံးပြုသင့်တဲ့ ပရိုဘိုင်အိုတစ် (𝐏𝐫𝐨𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) အကြောင်းကို ထပ်မံအကြံပြုဝေမျှပေးပါရစေ။ ပရိုဘိုင်အိုတစ် (𝐏𝐫𝐨𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) ဆိုတာကတော့ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်တွေ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ပြီးထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အကျိုးပြု အဏုဇီဝပိုးမွှားများဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ဆေး (တနည်းအားဖြင့်) အစာ လို့လည်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ ၂၀၀၂ ခုနစ်မှာ 𝐖𝐇𝐎 နဲ့ 𝐅𝐀𝐎 ကနေပြီးတော့မှ ပရိုဘိုင်အိုတစ်ဆိုတာ သက်ရှိအဏုဇီပိုးတွေပါဝင်သောဆေးဖြစ်ပြီး လုံလောက်တဲ့ ပမာဏ အထိ တိုက်ကျွေးမယ်ဆိုရင် ပဋိဇီဝဆေးတိုက်ကျွေးစရာမလိုပဲ မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေကြောင်း အကြံပြုထားတာတွေရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အဆိုပါ ပရိုဘိုင်အိုတစ် (𝐏𝐫𝐨𝐛𝐢𝐨𝐭𝐢𝐜𝐬) ကို ပဋိဇီဝဆေးဝါးများအစား၊ အစားထိုးအသုံးပြုခြင်းက အန္တရာယ်ရှိအဏုဇီဝပိုးမွှားတွေရဲ့ ဆေးယဉ်ပါးမှု (𝐀𝐌𝐑) ဖြစ်ပွားနိုင်ချေ ရာခိုင်နှုန်းကိုလျော့ချနိုင်ပြီး မွေးမြူရေးတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များကို အနှောက်အယှက်ပြုခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ "စာရေးသားသူဒေါက်တာညွန့်ရွှေ (မွေးမြူ/ဆေးကု) " Myanmar Innovative Life Sciences Co., Ltd မှ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိပြီး မြန်မာ 𝐅𝐃𝐀 ၏ ခွင့်ပြုချက်လိုင်စင်နဲ့အညီ ပြည်တွင်း၌ထုတ်လုပ်ကာ မြန်မာနိုင်ငံမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်များကို အဆင်သင့်ကူညီပေးမယ့် အရည်အသွေးမြင့် အစာလမ်းကြောင်းအားဖြည့်ဆေး PROBIO က အသင့်ရှိနေပါတယ်။ အခုပဲဒီလင့်မှာ ပြည့်စုံစွာဖောင်ဖြည့်ပြီးဆက်သွယ်လိုက်ပါ- https://tinyurl.com/MILS-PROBIO 𝐏𝐑𝐎𝐁𝐈𝐎 မှ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းတွေကနေ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ပြီး အကူအညီပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ 𝐏𝐑𝐎𝐁𝐈𝐎 ဖြန့်ချိရေးနှင့်ကိုယ်စားလှယ်ယူလိုသူများ တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ရန်ရုံးချုပ်လိပ်စာ- အမှတ် (၁၆၅)၊ အောင်ဇေယျလမ်းသွယ် (၁) ၊ သီရိမင်္ဂလာလမ်း၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်မြို့။ Hotline: 09 263 709 553, 09 267 287 608, Email: [email protected] #MILS #PROBIO
Read more မွေးမြူရေး အကူအညီရယူရန် နှိပ်ပါ

ဆွေးနွေးချက်များ

ဆွေးနွေးရန်