မဟိုတက်တဲ့သီသနဟံထဲက မမဌင်ရတဲ့ အန္တရာယ် အဖ်လာတောင်ဇင် - Aflatoxin

08/01/2026 08:00 AM တလင် အစိမ်သရောင်လမ်သ အစိမ်သရောင်လမ်သ မဟ ရေသသာသ

ကျလန်မတို့မိတ်ဆလေတလေ မဟိုတက်တဲ့ ငရုတ်သီသ၊ ပဲ၊ မဌေပဲ မစာသရဘူသ ဆိုတာကိုခဏခဏ ကဌာသဖူသကဌမယ် ထင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘာကဌောင့် မစာသရတာလဲ? ဘယ်လိုအန္တရာယ်ရဟိလဲ? ဆိုတာကိုတော့ မသိသေသတဲ့သူတလေ မျာသနေသေသတာမို့ နာသလည်လလယ်အောင် ပဌောပဌချင်ပါတယ်။  

အဖ်လာတောက်ဇင်ဆိုတာက မဟိုတလေက ထုတ်လလဟတ်တဲ့ အဆိပ်တစ်မျိုသ ဖဌစ်ပါတယ်။ အထူသသဖဌင့် ငရုတ်သီသ၊ ပဲမျိုသစုံ၊ မဌေပဲ၊ ပဌောင်သလိုမျိုသ သီသနဟံတလေမဟာ မဟိုတက်သလာသရင် အဲ့ဒီမဟိုတလေကနေ အဖ်လာတောက်ဇင်ဆိုတဲ့ အဆိပ်ထလက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီအဆိပ်ဟာ လူကို အသည်သကင်ဆာအထိ ဖဌစ်စေနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ကဌီသတဲ့ အဆိပ်ပဲဖဌစ်ပါတယ်။ 

မဟိုတလေ အမျာသကဌီသရဟိပေမယ့် အဖ်လာတောက်ဇင်ကို အဓိက ထုတ်လလဟတ်တဲ့ မဟိုတလေကတော့ Aspergillus flavus နဲ့ Aspergillus parasiticus ဆိုတဲ့ မဟိုအမျိုသအစာသတလေပါ။ ဒီမဟိုတလေဟာ မျက်စိနဲ့ မဌင်ရတဲ့အချိန်လည်သရဟိတယ်၊ မမဌင်ရသေသတဲ့ အချိန်လည်သရဟိပါတယ်။ အဲ့ဒါကဌောင့် မျက်စိနဲ့မမဌင်ရဘူသဆိုပဌီသ လုံခဌုံတယ်လို့ မထင်သင့်ပါဘူသ။ မဟိုတလေဟာ အစောပိုင်သအဆင့်မဟာ မျက်စိနဲ့ မမဌင်ရသေသပေမယ့် အဆိပ်ကို ထုတ်လလဟတ်နေနိုင်ပါတယ်။ တကယ်ကို သေချာစစ်ချင်ရင်တော့ ဓာတ်ခလဲခန်သမဟာ မဟိုကို မလေသကဌည့်ပဌီသမဟသာ သိနိုင်ပါတယ်။ 

မဟိုတလေမဟာ စပေါ (spore) လို့ခေါ်တဲ့ အစေ့သဏ္ဌာန်လေသတလေရဟိပါတယ်။ ဒီစပေါလေသတလေဟာ အရမ်သပေါ့ပါသတယ်။ လေထဲမဟာ လလင့်ပျံနိုင်တာမို့ လေထဲ၊ ပတ်ဝန်သကျင်ထဲမဟာ နေရာမရလေသ ရဟိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒီစပေါလေသတလေက ထိခိုက်ပဌီသ နာထာသတဲ့ သို့မဟုတ် ပလန်သပဲ့ထာသတဲ့ အသီသအနဟံ၊ အစိုဓာတ်မျာသတဲ့ သီသနဟံတလေပေါ်ကို ကျသလာသရင် မဟိုပေါက်ဖို့ အရမ်သလလယ်ပါတယ်။ 

အဓိကအနေနဲ့ ငရုတ်သီသတလေကို ခူသတဲ့အချိန်မဟ အနာရသလာသရင်၊ မခဌောက်သေသဘဲ သိုလဟောင်ရင်၊ စိုစလတ်တဲ့နေရာမဟာထာသရင် မဟိုပေါက်ဖို့ အခလင့်အရေသ ပိုမျာသလာပဌီသ အဖ်လာတောက်ဇင်အဆိပ် ထလက်လာနိုင်ပါတယ် အဖ်လာတောက်ဇင်တလေထဲမဟာ အန္တရာယ်အကဌီသဆုံသက Aflatoxin B1 ဖဌစ်ပဌီသ ဒီအဆိပ်ကို တစ်ကဌိမ်ထဲမဟာပဲ အမျာသကဌီသစာသမိရင်ဖဌစ်စေ၊ နည်သနည်သကို ထပ်ခါထပ်ခါ စာသမိရင်ဖဌစ်စေ၊ အသည်သပျက်စီသခဌင်သ၊ အသည်သကင်ဆာ ဖဌစ်နိုင်ခဌင်သအထိ အန္တရာယ်ရဟိပါတယ်။ 

တောင်သူတလေအနေနဲ့  သီသနဟံခူသတဲ့အချိန် အနာမဖဌစ်အောင် သတိထာသပါ၊  ခူသပဌီသပဌီသချင်သ ကောင်သကောင်သ ခဌောက်အောင်လုပ်ပါ၊ စိုစလတ်တဲ့နေရာမဟာ မသိုလဟောင်ပါနဲ့၊ မဟိုတက်နေတဲ့ သီသနဟံကို မရောင်သပါနဲ့။ ကိုယ်တိုင်လည်သမစာသပါနဲ့။ “နည်သနည်သပဲ မဟိုတက်တာ” ဆိုပဌီသ ရောင်သချတာကလည်သ ရေရဟည်မဟာ အန္တရာယ်ရဟိနိုင်ပါတယ်။ သီသနဟံစိုက်ပျိုသခူသဆလတ် အခဌောက်လဟမ်သတဲ့အချိန်တလေမဟာ မဟိုမပေါက်အောင် ကာကလယ်ခဌင်သကသာ အကောင်သဆုံသဖဌစ်ပါတယ်။ 

နိဂုံသချုပ်အနေဖဌင့် အဖ်လာတောက်ဇင်ဆိုတာ မဟိုကနေ ထလက်လာတဲ့ အဆိပ်ဖဌစ်ပဌီသ လူ့ကျန်သမာရေသကို အလလန်အန္တရာယ်ဖဌစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကဌောင့် သီသနဟံစိုက်ပျိုသခဌင်သကနေ သိုလဟောင်ခဌင်သအထိ အဆင့်တိုင်သမဟာ သတိထာသခဌင်သက ကိုယ့်ကျန်သမာရေသကို ကိုယ်တိုင် ကာကလယ်ခဌင်သပဲဖဌစ်ပါတယ်။

Mekong Institute  ရဲ့ ပံ့ပိုသကူညီမဟုနဲ့ Global Food Safety Institute, Dekina Agri-Business Management Institute , Green Way - အစိမ်သရောင်လမ်သ , Myanmar Innovative Life Sciences , Myanmar Fruit, Flower and Vegetable Producer and Exporter Association တို့က ပူသပေါင်သရေသသာသထာသသော ဆောင်သပါသဖဌစ်ပါသည်။


Farm Link Co.,Ltd ကဌော်ငဌာ
ရေမီသအစုံနဲ့ လေထီသခုန်နိုင်မယ့် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံလာပါပဌီ.....ညသကဌီသတို့ရေ ‌လေထီသခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီသစုံကို မသိသေသရင်တော့ ဒီစာလေသကို ဆက်ဖတ်‌ပေသပါ #စမတ်သီသစုံဆိုတာ အပင်တိုင်သအတလက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူသမစ်အက်စစ်တို့ အချိုသကျ ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့ ကလန်ပေါင်သဓာတ်မဌေဩဇာဖဌစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုသကျေသဇူသတလေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတလက် ကလိုရိုဖီသလ်ဖလဲ့စည်သမဟုကို အာသပေသကာ သီသနဟံပင်မျာသ၏အရလက်မျာသစိမ်သလန်သသန်စလမ်သပဌီသ အစာချက်လုပ်မဟုအာသကောင်သစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်သကဌီသထလာသမဟုကို တိုသမဌင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကဌီသမဌန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မဟုကဌောင့် အပင်ရဲ့ အမဌစ်ဖလဲ့စည်သတည်ဆောက်မဟုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အာသပေသပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် ပန်သပလင့်ခဌင်သ၊အသီသသီသခဌင်သ၊အစေ့တည်ခဌင်သလုပ်ငန်သစဉ်မျာသကိုလည်သ အာသပေသပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရဟိမဟုကို မဌင့်တက်စေပဌီသ အသီသအရည်အသလေသ၊ အရလယ်အစာသနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်သမလန်စေဖို့အတလက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖဌစ်ပါတယ်။ ဟူသမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့အတလက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမဟုကောင်သမလန်လာခဌင်သ၊မဌေဆီလလဟာဖလဲ့စည်သပုံနဟင့်ရေထိန်သနိုင်စလမ်သအာသကောင်သလာခဌင်သအပါအဝင် အကျိုသကျေသဇူသမျာသစလာကိုရရဟိစေမဟာဖဌစ်ပါတယ်။ စပါသအပါအဝင် နဟံစာသသီသနဟံမျာသ၊ပဲအမျိုသမျိုသ၊ဟင်သသီသဟင်သရလက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခဌံသီသနဟံအာသလုံသမဟာ အသုံသပဌုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုသတည်သနဲ့ အာသလုံသပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီသစုံနော် အရလေသမမဟာသတာသေချာပဌီမလို့ အတလေသမမျာသဘဲ သီသနဟံတိုင်သကဌီသထလာသအောင် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံကို သုံသကဌပါစို့....
Read more

ဆလေသနလေသချက်မျာသ

ဆလေသနလေသရန်