စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝိုင်သိပ္ပံပညာ

Basic Agricultural Science – (162)  Viticulture and Wine Science 

အခြေခံစိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံပညာ - (၁၆၂) စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝိုင်သိပ္ပံပညာ

ဒီတခါတော့ သစ်သီးဝလံသိပ္ပံ (Fruit Science) ဘာသာရပ်မှ နိုင်ငံခြားဝင်ငွေရရှိ (သို့မဟုတ်) သက်သာစေသော စပျစ်သီးနှင့် ဝိုင်အကြောင်း ဆွေးနွေးပါမည်။ 

ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံပညာနှင့် သစ်သီးဝလံစိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဇီဝကမ္မဗေဒ (Horticultural Crop Production and Physiology)  အကြောင်းမိတ်ဆက်ကို အခြေခံစိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံပညာ ဆောင်းပါး အမှတ်စဉ် (၁၃) နှင့် (၁၁၂-သစ်သီးဝလံများ)၊ (၁၁၃-သင်္ဘော)၊ (၁၁၄ နှင့် ၁၁၇-သရက်)၊ (၁၁၅-ဌက်ပျော) တို့တွင် မိတ်ဆက် တင်ပြဆွေးနွေးခဲ့ပြီးဖြစ်ပါသည်။ စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝိုင်ထုတ်လုပ်ရေးကို တောင်သူ ကြီးများ လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ဘို့ အသေးစိတ် ဆက်လက်ဆွေးနွေးကြည့် ရအောင် ပါ။ 

စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနများကို စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန၊ စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဦးစီး ဌာနနှင့်ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ လက်အောက်ရှိ ကျောက်ပန်းတောင်း (ဆည်ပေါက်) စပျစ်ခြံ၊ ဝမ်းတွင်း (တိုးနယား) စပျစ်ခြံ၊ ရမည်းသင်း၊ ရွာတန်းရွာ (ရတနာ) စပျစ်ခြံ၊ တောင်ကြီး (အေးသာယာ) စပျစ်ခြံများတွင် မျိုးထိန်း၊ စိုက်နည်းစနစ်သုတေသနများပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ 

နိုင်ငံတကာတွင်တော့ သိပ္ပံဘွဲ့ (စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးပညာ) အထူးပြု (B.Sc. Viticulture) နှင့် သိပ္ပံဘွဲ့(ဝိုင်သိပ္ပံပညာ) အထူးပြု (B.Sc. Wine Science) ဘွဲ့များကိုအောင်မြင်စွာလေ့လာ သုတေသနပြုနေပြီး နိုင်ငံခြားဝင်ငွေများစွာ ရှာဖွေပေးနေသည်ကို အားကျအတုယူရပါမည်။ စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဝိုင်သုတေသနဘွဲ့ (Bachelor of Science (B.Sc.) degrees in Viticulture and Enology/Wine Science) ပေးနေသော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်များမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံ ကာလီဖိုးနီးယားတက္ကသိုလ် (University of California, Davis)၊ အော်ရီဂွန်ပြည်နယ်တက္ကသိုလ် (Oregon State University)၊ ဩစတေလျနိုင်ငံ အက်ဒီလိပ်တက္ကသိုလ် (University of Adelaide)၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ဘော်ဒိုးတက္ကသိုလ် (University of Bordeaux)၊ နယူးဇီလမ်နိုင်ငံ လင်ကွန်းတက္ကသိုလ် (Lincoln University)၊ ကနေဒါနိုင်ငံ ဘရုတက္ကသိုလ် (Brock University) စသည်ဖြင့် များပြားလှပါသည်။ 

ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ ၂၀၁၇-ခုနှစ်လောက်က ဂျပန်နိုင်ငံ နံမည်ကြီး ပုဂ္ဂလိက တိုကျို စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတက္ကသိုလ် (Tokyo Nodai – TUA Tokyo University of Agriculture) ၏ မောင်မယ်သစ်လွင်ကြိုဆိုပွဲ နှင့်လေ့လာရေးခရီး သွားရတော့ သူတို့ တက္ကသိုလ်မှာ ကဇော်ဖေါက်ခြင်းသိပ္ပံပညာဌာန (Department of Fermentation Science) ဆိုတာကို တွေ့ခဲ့ရပါသည်။ သူတို့ဌာနတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်ဓာတုဗေဒ ပညာရှင် များပါဝင်ပြီး ဂျပန်တစ်နိုင်ငံလုံးက ထုတ်လုပ်သော ဂျပန်အရက် (Sake) များကို ရှာဖွေ သုတေသနပြု၊ ဈေးကွက်အရ လိုအပ်ချက်များကို ရှေ့ပြေးစမ်းသပ်သုတေသနပြုပြီး အစိုး ရနှင့်ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍများမှ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို ရောင်းချနေသည့် နိုင်ငံခြားငွေ ရှာဖွေပေးနေမှု ကို အကူအညီပေးနေသော ပုဂ္ဂလိကတက္ကသိုလ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ 

• မြန်မာအမည် - စပျစ်
• အင်္ဂလိပ်အမည် - Grape
• ရုက္ခဗေဒအမည် - Vitis vinifera

စပျစ်ကို ဝိုင်ပြုလုပ်သောမျိုး (Wine Type)၊ စားပွဲပေါ်တွင် စားသုံးရသောမျိုး (Table Type) ဟူ၍ခွဲခြားနိုင်ပါသည်၊ 

စပျစ်စိုက်ပျိုးရေး ကို (Viticulture – Production and Study of Grapes) ဟူ၍ခေါ်ဆိုပြီး ဝိုင်ထုတ်လုပ်ရေးပညာကို (Enology – The Study of Wine Making) ဟုခေါ်ဆိုနိုင်ပါ သည်။ စပျစ်က နွယ်ပင် (Vine/Climber) တစ်မျိုးဖြစ်ကာ စင်တင်စိုက်ပျိုးရသောသီးနှံ - ဝလံ တစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။

ပုံ - ၁ စပျစ်သီးနှင့်စပျစ်ခင်းများ

ဆရာဦးအောင်စိုး၏အဆိုအရ စပျစ်သီးနှင့် ဝိုင်သည် သစ်သီးဝလံ အားလုံးတွင် အာဟာရဓာတ် အများဆုံးပါဝင်သော အသီးဖြစ်ပြီး လူတို့ အတွက်ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော အစား အသောက်ဖြစ်သည်ဟုဆိုပါသည်၊ မတည့်သောသူမရှိဘဲ နလန်ထစာ ဟူ၍လည်း ပြောနိုင်ပါသည်။ ဝိုင်သည် အစာကြေညက်မှုကို ကောင်းစေသည်သာမက သွေးအားနည်းသော အမျိုးသမီးများအတွက်လည်း အထူးသင့်လျော်ပါသည်။

ဝိုင်သည် အယ်လ်ကိုဟောပါဝင်သော အဖျော်ယမကာ (Alcoholic Beverage) ဖြစ်ပြီး ဝိုင်နီ (Red Wine) နှင့် ဝိုင်ဖြူ (White Wine) ဟူ၍ ၂-မျိုးခွဲခြားထားသည်။ 

အယ်လ်ကိုဟောထုတ်နိုင်သောသီးနှံများ (Alcoholic Beverage Crops) မှာ -

(က) စပျစ် - ဝိုင်ထုတ်လုပ်ရန် (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၉-၁၆%)

(ခ) ဘာလီ၊ ဗျစ် (Hops) - ဘီယာ (Beer) ထုတ်လုပ်ရန် (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၃-၁၂%)

(ဂ) ဂျုံ၊ ဘာလီ၊ ပြောင်းဖူး (Corn)၊ ရိုင်းစပါး (Rye) - ဝီစကီအရက် (Whisky) ထုတ်လုပ်ရန် (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၄၀-၅၀%)

(ဃ) ဂျုံ၊ ဘာလီ၊ ပြောင်းဖူး၊ ရိုင်းစပါး၊ - ဗော့ဒဂါအရက် (Vodka) ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၃၅-၅၀%)

(င) စပါး - ဂျပန်ဆာကေးအရက် (Sake) ၊ ကိုရီးရား ဆိုဂျူးအရက် (Soju) တို့ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၁၃-၁၆%)

(စ) စပျစ်၊ ပန်းသီး၊ သစ်တော့သီး၊ အခြားသစ်သီးများ - ဘရန်ဒီ (Brandy) ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၉-၁၆%)

(ဆ) ဂျုံ၊ ဘာလီ၊ ရိုင်းစပါး  - ဂျင်အရက် (Gin) ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လကိုဟောရာခိုင်နှုန်း - ၃၇-၅၀%)

(ဇ) ပန်းသီး၊ သစ်တော့သီး - ဆိုင်ဒါအရက် (Cider) ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လကိုဟော ရာခိုင်နှုန်း - ၃-၈%) 

(ဈ) သင်္ဘောနာနတ် (Blue Agave – Agave taquilana) -  မက္ကဆီကိုအရက် (Tequila) ထုတ်လုပ်ရန်၊ (အယ်လ်ကိုဟော ရာခိုင်နှုန်း - ၃၅-၅၀%) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ 

ဝိုင်နီ၏ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ (Health Benefits of Red Wine)

(၁) နလုံးအားကောင်းမွန်စေခြင်း (Cardovascular Health) ဝိုင်နီတွင်ပါဝင်သော ရီဗာရထရော (Resveratrol) နှင့် ဗလေဗိုနှိုက် (Flavonoids) က နှလုံးရောဂါဖြစ်မှုကို ကာကွယ်ပေးပါသည်၊ ကျန်းမာရေးအတွက် အနည်းငယ်သောက်သုံးခြင်းက သွေးလည်ပတ်မှု အားကောင်းစေပါသည်၊

(၂) အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်မတိုး ပစ္စည်းစွမ်းရည် (Antioxidant Properties) ပိုလီဖီနော (Polyphenols) ပါဝင်၍ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်တိုးပစ္စည်းများ နည်းပါးကာ ဆဲလ်သေကြေပျက်စီးမှုကိုကာကွယ် ပေးနိုင်သည်။

(၃) ဦးနှောက်အားကောင်းမွန်စေခြင်း (Brain Health) အရက်အနေနှင့် အလွန်အကျွံ့မသောက်သုံးဘဲ ကျန်းမာရေးအရ အနည်းအကျဉ်းသာမှီဝဲမယ်ဆိုလျှင် အယ်ဇိုင်းမား မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းခြင်းရောဂါ (Alzheimer)၊ စိတ်ဖိစီးမှုရောဂါ (Dementia) များမဖြစ်ပွားရန် ကာကွယ်ပေးရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

(၄) သွေးချိုဓာတ်ကိုထိန်းသိမ်းပေးနိုင်ခြင်း (Blood Sugar Control) သွေးတွင်းသကြား ဓာတ်လည်ပတ်အောင်ပြုလုပ်ပေး၍ အင်ဆူလင် (Improve Insulin Activity) ထွက်ရှိမှု ကိုအားပေးပါသည်။

(၅) အူသိမ်၊ အူမကြီးကျန်းမာရေးအားပေးခြင်း (Gut Health) ဝိုင်တွင် ပရိုဘိုင်အိုတစ် (Probiotics) ပါဝင်၍ အူတွင်းအကျိုးပြု အနုဇီဝများ ပိုမိုအားကောင်းစေကာ အစာကြေညက်မှုကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

(၆) ယောင်ရမ်းခြင်းကို ကျစေခြင်း (Anti-Inflammatory Effects) နာတာရှည်ရောဂါများ သက်သာပျောက်ကင်းစေပါသည်။

(၇) စိတ်ဖိစည်းမှုလျော့နည်းစေခြင်း (Stress reduction) ညနေစာမစားမီဝိုင်တစ်ခွက် သောက်ခြင်းက တစ်နေ့တာပင်ပန်းသမျှကို အပန်းပြေ စိတ်ကြည်နူးစေပါသည်၊ 

(၈) အသက်ရှည်စေခြင်း (Longevity) ကျန်းမာစေသောစားသောက်မှုပုံစံစနစ် (Mediterranean Diets) တွင် ဝိုင်နီသောက်သုံးခြင်း စနစ်တွေလည်းပါဝင်သဖြင့် အသက် ရှည်ကျန်းမာစေပါသည်။ ဤစနစ်သည် နေ့စဉ် စားသောက်ရာတွင် အောက်ပါတို့နည်းနည်းစီ ပါဝင်ပြီး

(၈-က) Whole Grain - ဂျုံကြမ်း၊ ဆန်လုံးညို (Brown Rice)၊ 

(၈-ခ) Healthy Fats - ကျန်းမာသောဆီ (သံလွင်ဆီ) အခွံမာသီး (Nuts)

(၈-ဂ) Lean Protein - ကျန်းမာသောအသားဓာတ် (ဥပမာ - ငါး၊ ပုဇွန်)၊ ဖြစ်နိုင်လျှင် သွေးထွက်သောအသားများ (Red meats) လျှော့ရန်

(၈-ဃ) Dairy Products & eggs - နို့နှင့်နို့ထွက်ပစ္စည်းများနှင့် ဥ  

(၈-င) Fruits and Vegetables – ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံများ

(၈-စ) Herbs and Spices–ဆားအစားထိုးဆေးဘက်ဝင်အပင်နှင့်ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် 

(၈-ဆ) Red Wine - ဝိုင်နီ အနဲငယ်မျှသောက်သုံးခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။

ချွင်းချက်အနေနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ဝိုင်နီ နေ့စဉ် တစ်ခွက် (၀.၂ လီတာခန့်) စာမျှသာ ဖြစ်ရပါမည်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ၊ အသဲရောဂါရှိသူများနှင့် အရက်အလွန်အကျွန်သောက် သူများ (စိတ်အလိုလိုက်သူများ) မဖြစ်ရပါ၊

စပျစ်စိုက်ပျိုးရန်အတွက်အကောင်းဆုံးရာသီဥတုများ(Best Climatic Conditions for Grape Production)

(က) အပူချိန် (Temperature) စိုက်ပျိုးချိန်တွင် အကောင်းဆုံးအပူချိန်များမှာ ၁၅-၃၀ ဒီဂ ရီဆဲလ်စီးယတ်စ် ဖြစ်ပြီး စပျစ်ရင့်မှည့်ချိန်တွင်တော့ ၂၅-၃၀ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယတ်စ် ရှိသင့်ပါသည်။ စပျစ်မှာသမပိုင်းမှာကျယ်ပြန့်စွာစိုက်နေသည့်အတွက် အနိမ့်ဆုံးအပူချိန် အနှုတ် - ၂ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယတ်စ် (Minus – 2*C) အထိအပင်ရှင်သန်နိုင်သော်လည်း နှင်းခါးရိုက်ပြီး အနှုတ် -၅ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယတ်စ် အထိရောက်သွားပါက စပျစ်ဖူးများ (Buds) ထွက်ရောက်မှု ကို ထိရောက်နိုင်ပါသည်။ နောက်တစ်ခုက စပျစ်မျိုးအများစုက ဆောင်းတွင်း ၀-၁၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယတ်စ် အပင်အနားယူချိန် (Cold Winter Dormancy Period) လိုအပ်ပါသည်။

(ခ) မိုးရေချိန် (Rainfall) စပျစ်အတွက် အကောင်းဆုံးမိုးရေချိန်ကတော့ ၂၄-၃၂ လက်မ အတွင်းဖြစ်ပါသည်။ ဒါ့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ရမည်းသင်း၊ ပျော်ဘွယ်ဒေသများ တွင် အစိုက်များကြပါသည်။ စိုက်ချိန်မှာ မိုးရေချိန် ၈-၁၆ လက်မ ကြားဘဲရှိသင့်ပြီး အသီးဆွတ်ချိန်မှာတော့ ခြောက်သွေ့ရာသီ ရှိသင့်ပါသည်။ စပျစ်ခင်း တစ်လျှောက်လုံး သွင်းရေ (Irrigated Water) ရရှိရန်တော့လိုအပ်ပါသည်။ 

(ခ-၁) မြောင်းစနစ်ရေသွင်းခြင်း (Furrow Irrigation) မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာပေါ် တွင် ရေပေါများစွာရသောနေရာများတွင် ဤ ရှေးဟောင်းစနစ်ကိုအသုံးပြုနေဆဲ ဖြစ်ပါ သည်။

(ခ-၂) ရေပန်းစနစ်ရေသွင်းခြင်း (Sprikler Irrigation) လျှပ်စစ်ဓာတ်အားရရှိသောနေရာ များတွင် မိုးတု ရွာချသကဲ့သို့ စပျစ်ခင်း အပေါ်မှ ရေဖျန်းပေးခြင်းစနစ်ဖြစ်ပါသည်၊ 

(ခ-၃) အစက်ချရေသွင်းနည်းစနစ် (Drip Irrigation) မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင်ခေတ်မှီနိုင်ငံ များတွင် ရေကိုချွေတာသော ဤစနစ်ကိုတွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုလျှက်ရှိနေပါပြီ၊ မြန်မာ နိုင်ငံတွင်ရှိသော ရေတံခွန် (Proximity Design) ဆိုသောအဖွဲ့အစည်းက ပလတ်စတစ် ရေအိတ်ကြီး ကိုစင်ပေါ်တွင်တင်၍ စပျစ်၊ သရက် စသည့်သီးနှံများတွင် သင့်တော်သော ကျေးလက်ဒေသသုံးနည်းပညာ (Appropriate Rural Technology) နှင့်လည်း ဤ ဖိအားနိမ့် အစက်ချရေသွင်းစနစ် (Low-pressure drip irrigation) ကို လျှပ်စစ်၊ စက်စွမ်း အားများမပါဘဲ အသုံးပြုလျက်ရှိနေပါသည်၊ 

ပုံ - ၂ ရေတံခွန်အဖွဲ့မှ ဖိအားနိမ့် အစက်ချရေသွင်းစနစ်

(ခ-၄) လူကိုယ်တိုင်လောင်းသည့်စနစ် (Manual watering) မြန်မာနိုင်ငံစပျစ်ခင်းများ၌ စပျစ်ပင်များ မစိုက်ခင် ၁၅ ရက်ခန့်လောက်ကတည်းက ရေဝအောင် တစ်နေ့ ၂ ကြိမ် လူနဲ့ ရေထမ်းပြီး လောင်းသည့် စနစ်လည်းရှိပါသည်။

(ဂ) နေရောင်ခြည်ရရှိမှု (Solar Radiation) ကြီးထွားချိန် နေရောင်ခြည် အနည်းဆုံး ၁၀-၁၂ နာရီ ရရှိသင့်ပြီး  တစ်နှစ် နေရောင်ခြည်နာရီ (Sunshine hours) ၁၂၀၀-၂၀၀၀ နာရီ ရရှိရန်လိုအပ်ပါသည်။

(ဃ) လေတိုက်နှုန်း (Wind) အလည်အလတ်လေတိုက်ခြင်း (Moderate) က စပျစ် ရောဂါဖြစ်မှု နည်းပါးစေပြီး လေပြင်းတိုက်မှုများပါက စပျစ်ခင်းရှေ့မှ လေကာပင် (Wind Break) များစိုက်ပျိုးထားရန်လိုအပ်ပါသည်။

(င) စိုထိုင်းဆ (RH – Relative Humidity) အကောင်းဆုံးမှာ ၅၀-၇၀% ဖြစ်ပြီး ၈၀% ကျော်သွားပါက စပျစ်ရောဂါများ (Grape Diseases) ကျရောက်နိုင်ပါသည်။

(စ) ပင်လယ်ရေပြင်အမြင့် (Elevation) အမြင့်ပေ ၃၀၀-မှ ပေ ၃၀၀၀ အတွင်းသာစီးပွား ဖြစ် စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ 

(ဆက်ပါဦးမည်)

မှီငြမ်းစာအုပ် (Reference Book) နှင့် စာတန်း (Reference Paper)

Boulton, R.B., Singleton, V.L.; Bisson, L.F. and Kunkee, R.E. (1996) Principles and Practices of Wine Making. Chapman & Hall. NY. 604p.

Fuller, D.J. (1980) Grapes for Wine. Ministry of Agriculture, Fisheries and Food. 46p.

အောင်စိုး (၂၀၀၉) သိပ္ပံနည်းကျ လက်တွေ့အသုံးချ စပျစ်စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာ၊ စာပေဗိမာန်၊ ၂၃၈-မျက်နှာ

(ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာဝေါဟာရများကို ကူညီဖြေဆိုပေးပါသော ဒေါက်တာကြည်တိုး  (ပါမောက္ခ)၊ ဒေါ်တင်လဲ့လဲ့ထွေး၊ ကထိက ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်တို့အား ကျေးဇူးတင်ရှိပါသည်။)

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ကို ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

Farm Link Co.,Ltd ကြော်ငြာ

ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ ‌လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်‌ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....

Read more